в разн. знач. учёт; табаар учуота учёт товаров; байыаннай учуот военный учёт; учуоттан уһулуу снятие с учёта; сүөһү учуотун ыыт = проводить учёт скота, учитывать скот; учуокка тург стать на учёт; учуокка ыл = брать на учёт.

и. д. от учуоттаа = учёт, ведение учёта; оскуолаҕа киирэр оҕолору учуоттааһын учёт детей, поступающих в школу.

сов. 1. иҥин, хатан, сыһын; 2. (стать на учёт) сыһын, учуокка тур.

сов. 1. (отвязаться) сөлүн, босхо бар; 2. (сняться с учёта) уһулун.

аат., кэпс. Ыскылаат эппиэттээх үлэһитэ. ☉ Ответственный работник склада, ведущий учёт материальных ценностей, кладовщик
Киһилэрэ ыскылаатчыт буолуоҕуттан …… олус түргэнник байда. «Кыым»
Биһиэхэ муҥур киһибит, ааттаһар-көрдөһөр, күммүт тахсар киһитэ — ыскылаатчыт. «Кыым»

прил. 1. (требовательный) кытаанах; строгий учитель кытаанах учуутал; 2. (точный) кытаанах; строгий учёт кытаанах учуот; 3. (не допускающий снисхождения) кытаанах; строгая дисциплина кытаанах дьиссипилиинэ; строгий выговор кытаанах быыгабар; 4. (о чертах лица) кэрэ, үчүгэй;стро-гие черты лица кэрэ быһыылаах сирэйдээх.

аат.
1. Туох эмэ ахсаанын, төһөтүн ааҕыы, ааҕан таһаарыы. ☉ Установление количества чего-л. путём подсчётов, учёт
Кулаак маҥхааһайын астаран, туох да ыйааһына, учуота суох бурдугу кутан ылан баран, ордугун бэчээттээн кэбиспиттэрэ. Эрилик Эристиин
Биэнсийэ, босуобуйа бары тэрилтэлэринэн төлөнөр буолан, сүрдээх элбэх учуот, отчуот эрэйиллэр, хонтуруол олохтонор. «Сахаада»
Оҕонньор мотористартан хас ороскуоттаммыт лиитирэ ахсын учуот көрдүүрэ. Ю. Рытхэу (тылб.)
2. Кими, тугу эмэ анал испииһэккэ киллэрии, бэлиэтээһин. ☉ Регистрация кого-чего-л., учёт
Оройуон хас биирдии хомуньууһа билигин тугу үлэлиирэ, ханна барара барыта биһиги учуоппутугар сылдьар. Н. Якутскай
Звеноларга үлэ күнүн учуота хас биирдии культураҕа тус-туһунан оҥоһуллар. КПЫ
Быраас хат дьахтары туспа учуокка ылар. ЮВА ДьГ
◊ Байыаннай учуот — сокуоннай саастарын сиппит эдэр дьону (уолаттары) байаҥкамаакка испииһэктээһин, бэлиэтээһин. ☉ Военный учёт, учёт в военкомате
Бүгүн сарсыарда олохтоох сэбиэккэ байыаннай учуокка тура, пропискалана киирбитэ. Э. Соколов. Учуокка тур калька. — туох эмэ испииһэгэр киллэрилин, бэлиэтэт. ☉ Вставать на учёт
«Мин партийнай учуокка туруом этэ», — Золотов лоскуй кумааҕыны Ананийга уунна. М. Доҕордуурап
Уол саллааттаан кэлбитин иккис күнүгэр учуокка тура байаҥкамаакка киирбитэ. Э. Соколов. Учуоттан уһулун калька. — туох эмэ испииһэгиттэн таҕыс, уһулун. ☉ Сниматься с учёта. Устудьуоннаан бүтэн, учуоттан уһуллар кэмнэрэ кэлбитэ

сов. 1. что араар, сүөр, төлөрүт; открепить лодку оҥочону сүөр; 2. кого (снять с учёта) уһул.

аат. Туох эмэ маассабай көстүүнү сыыппаранан көрдөрүү, ону анаан үөрэтии. ☉ Количественный учёт сведений о каких-л. массовых явлениях, статистика
Ыстатыыстыка көрдөрөрүнэн, кэлин түөрт уон сыл устатыгар оттооһун кээмэйэ аҕыйаан истэ. Ходуһа х. Ыстатыыстыка этэринэн, биһиги дойдубут уһун үйэлээх буолууга аан дойдуга отут бэһис миэстэҕэ сылдьар. «Кыым»
Прибордарынан, ыстатыыстыканан чинчийиилэр түмүктэринэн наукаҕа эрэллээх информация ылылынна. «ЭК»

и. д. от уһул = в разн. знач. снятие; учуоттан уһулуу снятие с учёта; массыына моторун уһулуу снятие мотора с машины; киинэҕэ уһулуу киносъёмки.