нареч. вдоль и поперёк; Саха сирин уһаты-туора сыыйбыта он исходил всю Якутию вдоль и поперёк # уһаты-туора хаамыма не нарушай общепринятого порядка.
Якутский → Русский
уһаты-туора
Якутский → Якутский
уһаты-туора
- сыһ.
- Туорамаары, устатынан уонна туоратынан (хол., кээмэйдээ). ☉ Вдоль и поперёк, по длине и ширине (напр., измерить)
Ааҕыытын бүтэрээт, күөх солко былаатынан сүүһүн көлөһүнүн уһаты-туора соттумахтыыр. Күннүк Уурастыырап
Муус, хас да сиринэн хайытталанан, уһатытуора хайыта барда. П. Филиппов
Дьөгүөрдээх алаас нэлэһийэ сытар киэҥ уорҕатын уһаты-туора тардан, мээрэйдээбитинэн, аахпытынан, сурукка киллэрбитинэн бардылар. А. Бэрияк - Киэҥ сиринэн, араас сирдэринэн (сырыт). ☉ Повсюду, везде (напр., бывать)
Саха Сирин киэбэ-киэлитэ биллибэт киэҥ дойдутун уһаты-туора айаннаабыт киһи. Амма Аччыгыйа
Чорооноп Саха Сирин үгүс оройуоннарын уһаты-туора сыыйталаабыта. Г. Угаров
Поповтар кэргэттэрэ бэйэлэрин төрөөбүт сирдэриттэн ханна да ырааппатахтар, уһаты-туора сылдьыбатахтар. А. Олбинскай - даҕ. суолт. Ылыныллыбыт сиэримайгыны кэһэр, сүөргү (хол., быһыымайгы). ☉ Нарушающий общепринятые правила, предосудительный (напр., о поведении)
Онон уһаты-туора, олуона быһыы-майгы адьас тахсыа суохтаах. С. Никифоров
Куорат көрүн-нарын эккирэтиһэн киирбит сорох ыччат улдьаарар уһаты-туора түбэлтэлэрэ тахсыталыыллар. И. Алексеев
♦ Уһаты-туора тутун — 1) сиэри таһынан буол, олуона быһыыны оҥор (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ соотв. вести себя неприлично
Киһи быһыытынан киэҥ-холку, уһаты-туора туттубат идэлээх, сэмэй, чиэһинэй, биир кэм сырдыгынан сыдьаайа сылдьар үтүөкэннээх табаарыс, эрэллээх доҕор этэ. С. Данилов
«Чомпоойоптооххо олус уһаты-туора туттаайаҕын», — диэн кинини Петровскай сэрэппитин эмиэ өйдөөн кэллэ. Л. Попов
Кини хаһан да тоттугурҕаан, уһаты-туора туттубатаҕа, биирдэ да сүөргү, куһаҕан тылы эппэтэҕэ. С. Никифоров; 2) кэпс. — бэйэҥ билэргинэн, көҥүл айбардаа, оннук дьаһай. ☉ Вести себя как вздумается, как захочется, своевольничать
Тойонум эппиэттээх эбээһинэстэри сүктэрэр буолан эрэр, онон үбү-аһы ыраах сылдьан бэйэм билэрбинэн көҥүл ылар-биэрэр бырааптаныам, уһаты-туора туттар кыахтаныам. Болот Боотур
Ханнык да түбэлтэҕэ тимири кэмчилээһин былааныттан ураты итини уһатытуора туттуу таһаарыллыа суохтаах. «Кыым». Уһаты-туора хаамп (сырыт) кэпс. — ылыныллыбыт сиэри-майгыны кэс, сыала-соруга суох, улдьаа сырыт. ☉ Выйти за рамки приличия, выйти из рамок допустимого
Эн этэргиттэн биирдэ уһаты-туора хаамыам суоҕа. Суорун Омоллоон
Дьон оннооҕор буолуоҕу уһаты-туора хаамаллар, баҕар биллибэккэ хаалыа. Т. Находкина
Киинэттэн ураты ханна да уһаты-туора сылдьыбатах, наар үөрэҕэр эрэ кыһаллыбыт. ӨӨ ДДьДТ
Еще переводы: