Якутские буквы:

Якутский → Русский

хадьымал

1) жнивьё; скошенный луг; скошенное поле; 2) стерня.

Якутский → Якутский

хадьымал

аат.
1. Охсубут, быспыт кэнниттэн сир кырсыгар хаалар от, бурдук умнаһын төрдө, төрдүгэһэ. Срезанные стебли, оставшиеся на корню после покоса, жатвы, жнивьё, стерня
Хадьымаллааҕар кыра, хаҥыллааҕар күүстээх (тааб.: дулҕа). Маайа сототун от хадьымала хайыта кэйэн, атаҕа хаанынан устара. Н. Якутскай
Хаппытыан атын хаамтаран, улахан киэҥ бааһына хадьымала кубарсыйан турдаҕына, быһа туораабакка, айан аартыгын диэки салайа тутта. А. Сыромятникова
2. кэпс. Охсуллан, оттонон эрэр сир, оттоно сылдьар ходуһа. Скошенный луг, скошенное поле
Онтон киһитэ, дьэ туран аһыыр уонна оттуур хадьымалын ыйдарар. Саха фольк. Хадьымалга ким-хайа иннинэ Томпо уонна Уус Алдан оройуоннарын отчуттара киирдилэр. «Кыым»
Хадьымалла саҕалаа көр саҕалаа I
Охсуллубут от сытын Олус да таптыыбын: Санатар оҕо сааспын, Хадьымал саҕалыырбын. Баал Хабырыыс
Оҕом хадьымал саҕалыырыгар бу ийэтин хотуурун оҥорон биэриэҕим. В. Иванов
Улаатаат, кустук өҥнөөх хотуурунан аҕабар хадьымал саҕалаабытынан барбытым. «ХС»
ср. чув. хамал, башк. камыл ‘стернь (остатки стеблей злаков и травы после жатвы и покоса)’


Еще переводы:

стернь,

стернь, (Русский → Якутский)

стерня ж. с. х. 1. (сжатое поле) хадьымал, хадьымал сир (бурдук сирэ); 2. собир. (остатки стеблей после жатвы) хадьымал (солуома төрдө).

олдьуот

олдьуот (Якутский → Якутский)

көр олдьот
2
Хадьымал саҕалаан хатыгырайда, Бугул түгэҕэ харбаан муҥнанна, Оҕус сиэтэр олдьуот оҕо буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
Оҕонньору кытта бүгүн Микиитэ уола олдьуот уол — Мотохоон кииристэ. И. Эртюков

кыдыгыраа

кыдыгыраа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Хойуутук тэҥник кэккэлээн көһүн. Стоять, располагаться, выстраиваться ровным плотным рядом
Илбиркэйдиир хадьымал Иэннэригэ кэтириир, Кыргыттар кыраабыллара Кыһыйар сыттаах оту, Кыдыгыраата бугул. М. Тимофеев-Терешкин
Таас хайа хаппытыгар быыра ох диэн баҕайы анньыллан кыдыгыраан турара эриэккэс. Саха сэһ. 1977

саһарыктый

саһарыктый (Якутский → Якутский)

туохт. Наар саһаран көһүн, биллэ саһархай дьүһүннэн. Выделяться желтизной, желтеть
Быһыллыбыт бурдук хадьымала саһарыктыйан көстөрө. Суорун Омоллоон
Күһүн кэлэн, эргиччи от-мас …… саһарыктыйа сырдаабыт. И. Сосин
Уһун, киэҥ кырдалга саҥа суоруллубут дүлүҥнэр силии курдук саһарыктыйаллар. А. Фёдоров

субуулан

субуулан (Якутский → Якутский)

субуулаа диэнтэн атын., бэй
туһ. Халлааҥҥа ньалака былыттар, субууламмыт от курдук, дьураа-дьураа тардыллыбыттар. Тулхадыйбат д. Түүн охсуллубут от иҥэмтэтин сүтэрбэтин наадатыгар биирбалтараа күн устата хадьымалга куурдан баран …… субууланар. СӨА

чылыгырас

чылыгырас (Якутский → Якутский)

I
чылыгыраа диэнтэн холб. туһ. Бэрэ алааһын оттонор хадьымала күөх торҕонон бүрүллэн, налыытыгар мундулар чылыгыраһан, хоту дойду сайына кэлэн эрэрин санаттылар. КФА СБ
II
даҕ. Синньигэс куолаһынан түргэнник саҥарар. Говорящий быстро тонким писклявым голосом. Чылыгырас кыргыттар саҥаран көрө-көрө күлсэллэр

колоть

колоть (Русский → Якутский)

I несов. 1. что (причинять боль) дьөлө ас, тэһэ кэй; скошенная трава колет ноги хадьымал киһи атаҕын тэһитэ кэйэр; у меня в боку колет безл. ойоҕоһум анньар; 2. кого (убивать) анньан өлөр, кэй, кэйэн өлөр; колоть штыком ыстыыгынан ас; # правда глаза колет поел, кырдьык хараҕы аалар.

багдат

багдат (Якутский → Якутский)

багдай диэнтэн дьаһ
туһ. Суох, кини эмис буолбатах, тот, толуу көрүҥнэммит. Ону истээх соно сабыан кэриэтэ эбии багдаппыт. «ХС»
Сомоҕоллой үлэлээбит үлэтин түмүгүн: охсон килэдиппит хадьымалын, туруоран бачыгыраппыт бугулларын, кэбиһэн багдаппыт отун – өрүү үчүгэйдик көрөөччү. Болот Боотур
Тараҕай хайа эмиэ им-дьим, үрдүк арҕаһын өрө багдатан турар. «ХС»

субуулаа

субуулаа (Якутский → Якутский)

туохт. Охсуллубут оту бугуллуурга, кэбиһэргэ бэлэмнээн уһун субурхай гына чөмөхтөө, субуута оҥор. Собирать, сгребать сено в валки
Дьахталлар, кырдьаҕастар, оҕолор от мунньан, субуу субуулаан күөрэҥнэтэллэрэ. А. Бэрияк
Оҕолор оту субуулаан, онтуларын бугуллаан үллэҥнэтэллэр. «ББ»
Оту хадьымалыгар күн аҥаара сытыаран баран субуулаан кууртахха ордук үчүгэй. САӨБ

хаамтарыы

хаамтарыы (Якутский → Якутский)

хаамтар диэнтэн хай
аата. Биһиги хаамтарыынан аҥардас тыанан чааска үс-түөрт биэрэстэ сири бардыбыт. В. Протодьяконов
Хотуур хаамтарыытын хадьымалын уларытан охсорго үчүгэй. ПАЕ ЭАБ
Дьэ, мантан ыла саҕаламмыта, саахыматы уустаан-ураннаан хаамтарыы. «Чолбон»
«Кутуйах хаамтарыы» сиик иис. – хардары-таары икки кэккэнэн иҥнэри анньыллар бытархай сиик. Косой шов из коротких мелких стежков в два ряда, «мышиные следы». Ыаҕаһы тигэргэ «кутуйах хаамтарыы» сииги тутталлар