модальное сл. 1) как же, а как же, конечно, разумеется; ещё бы; аҕата сэмэлээминэ , хайыай отец его, разумеется, упрекает; хайыай , үлэлиир киһи ! а как же, он же работает!; хайыай , хайҕаппыт киһи ! ещё бы, его же хвалили!; 2) выражает вынужденность совершаемого действия, бесполезность предпринимать что-л. другое что делать, что поделаешь; делать нечего, ничего не поделаешь; хайыай , эмиэ барарыгар тиийдэ делать нечего, опять пришлось ему ехать; барбакка, хайыамый ничего не поделаешь, пойду.

туохт. сыһыан т.
1. Этиллэр санаа итинник буолуохтааҕын, ол толору өйдөнөрүн көрдөрөр. ☉ Выражает оценку говорящим высказываемой мысли как само собой разумеющейся, закономерной, должной (конечно, разумеется, а как же, ещё бы)
Чэ, бу аҕа суруга. Сэрэтиминэ, хайыай. А. Сыромятникова
Хайыай, тыыннаах дууһа олоххо тардыһар буоллаҕа. Пьесалар-1960. Хайыай, ол Куонаан, эдэр киһи, сытымына. Эрчимэн
△ Иэйиилээх күүһүрдүү дэгэттэнэр. ☉ Имеет оттенок эмоционального усиления высказывания
Оҕотун хайҕаппыт киһи, хайыай! Амма Аччыгыйа
Хайыай, үчүгэйи куду харбаатаҕыҥ дии — нуучча кыыһын! «ХС»
△ Абаккаланыы дэгэттэнэр. ☉ Имеет оттенок возмущения
Хайыай оҕолор! Ыт курдук биһигини охсуһуннара оонньоон эрдэхтэрэ дии! Амма Аччыгыйа
Хайыай, миигиттэн буолумуна! М. Доҕордуурап
△ Үгэргээн-кыһытан этии дэгэттэнэр. ☉ Имеет оттенок иронии
Чэ, мэ, мэ, кырбаа! Кинээс, хайыай, дьаһайдаҕыҥ дии! Суорун Омоллоон
Куоракка киирдэ киирээт, бэһиэччиктэри билсибит оҕо биһиги күлүүлээх буолбакка, хайыай. Амма Аччыгыйа
Ол иһин Акыым оҕону көрүүнү, дьиэ үлэтин да барытын Маайаҕа найылыыр. Хайыай, үлэлиир киһи! Н. Габышев
2. Этиллэр санаа кыах суоҕуттан, күһэллэн оҥоһулларын көрдөрөр. ☉ Выражает вынужденность, вынужденный выбор высказываемой мысли, совершаемого действия, с оттенком согласия (что делать, что поделаешь, делать нечего, ничего не поделаешь)
Сүөкүлэ дьүөгэтигэр абара санаата, хайыай, эмиэ олороругар тиийдэ. А. Сыромятникова
Хайыамый, этэрээт начаалынньыгар дакылааттыырбар тиийбитим. Н. Якутскай

саҥа алл. сыһыан холб. Өйдөнөр, биллэн турар диэн санааны араас интонация көмөтүнэн күүркэйии, уордайыы, үгэргээһин, кыһыылаах элэк дэгэттээн этиини көрдөрөр. ☉ Выражает отношение говорящего к высказываемой мысли как к чему-л. само собой разумеющему с оттенками эмоционального усиления, гнева, иронии, сарказма, которые передаются с помощью интонации (а как же, ну конечно же)
Хайыай оҕолор! Ыт курдук биһигини охсуһуннара оонньоон эрдэхтэрэ дии! Амма Аччыгыйа
«Хайыай оҕолор!» – Нарыйа, эгди буолан, киэҥ-киэҥник атыллаталаабыта. В. Яковлев
Хайыай оҕолор, тойон буолбучча таптаабытынан дьаһайан эрдэҕэ. «ХС»