тыаһы үт. туохт.
1. Күүскэ түргэнник, дохсуннук сүүрүгүр, үөһэттэн түс (хол., күрүлгэни, хайа үрэҕин этэргэ). ☉ Шумно бурлить, клокотать (о реке, водопаде)
Бэйи эрэ! Истиҥ! Халыҥ хаар анныгар хайыы үйэҕэ Хара уу халлыгыраан эрэр. А. Софронов
Хайдыы-дьураа ахсынан Халаан уута халыһыйан Халлыгырыы сүүрүөҕэ. С. Васильев
Биһиги Куолларыкы уораана диэн халлыгырыы сытар харгыны ханан эрэ туораат, Эмээхсин хайата диэн ааттаах тимир хайа тэллэҕэр астардыбыт. С. Руфов
2. «Хал-хал-хал» диэн эрэр курдук саҥаны, тыаһы таһаар (көтөрү этэргэ — үксүгэр хаас туһунан). ☉ Издавать характерные звуки, похожие на «го-го-го», гоготать (о птицах — обычно о гусях)
Кустуу куллугуруур, хаастыы халлыгырыыр үһү (тааб.: тэлэгирээп). Хара улар көтөрүм …… Ханыыларын ыҥыртаан, Халлыгырыы охсунар Харалдьыга таҕыста. П. Тобуруокап
Хаас сорох ардыгар төбөтүн өрө чолотон баран, уһун баҕайытык халлыгырыыр. А. Чехов (тылб.)
3. көсп., сөбүлээб. Солуута суохтук элбэхтик саҥар. ☉ Говорить много, быстро и громко, тараторить (о пустозвонах)
«Дорообо, доҕор! Кыраһыабай дьахтар миэстэтигэр, саатар, олорон көрүүм дии санаатым», — Сёма халлыгыраабыта. Далан
Холуочук Миичикээс мөтөлдьүйэн киирэн кэлээт, саҥаран халлыгыраата. У. Ойуур
Кураанаҕы куллугураабыт, Хаалары халлыгыраабыт. АаНА СТСКТ
ср. др.-тюрк. халдыра ‘шуршать’, кирг. халдыра ‘греметь, грохотать’
Якутский → Якутский
халлыгыраа
Якутский → Русский
халлыгыраа=
учащ.-длит. 1) шумно бурлить, клокотать (о реке, водопаде); уу хал-лыгырыы устар вода течёт, шумно бурля; 2) перен. неодобр, говорить быстро и громко (о пустозвонах); күнү быһа халлыгыраан тахсар он целый день трещит.
Еще переводы: