Якутские буквы:

Якутский → Русский

халыгыраа=

учащ.-длит. брякать, звякать; бренчать; күлүүс халыгыраата звякнул замок.

Якутский → Якутский

кылыгыраа-халыгыраа

тыаһы үт. туохт. Тэтимнээхтик кылыгыр тыаһы таһаар (хол., элбэх тимир эбэтэр таас бэйэ-бэйэлэригэр охсуллар, сааллар тыастара). Громко звякать, звенеть при ударе друг о друга (о мелких металлических, стеклянных предметах)
Туйаарыма Куо олорор сириттэн ойон туран быһаҕын килбэс гыннарар, хандалытын тыаһа өрө кылыгырыы-халыгырыы түһэр. П. Ойуунускай
Кэмниэ-кэнэҕэс уулуссанан батыгыратан, кылыгыраабытынан-халыгыраабытынан уолуйа куттаммыт взвод ыстаапка ойутта. А. Фадеев (тылб.)

халыгыраа

тыаһы үт. туохт.
1. Хаптаҕай эбэтэр көҥдөй туох эмэ бэйэ-бэйэлэригэр охсуллалларын курдук тыаһы таһаар, оннук тыаһаа. Производить негромкие, глухие, звякающие, брякающие звуки
Субу-субу дьааһык тыаһа халыгыраата. П. Ойуунускай
Хаайыым күлүүһүн тыаһа халыгыраата. Т. Сметанин
Соһуйан чуут аҕай охто сыста. Онуоха сүгэн испит хапкааннара халыгыраан ыллылар. И. Никифоров
2. Аһара улаханнык, түргэнник уонна чуолкайа суохтук саҥар. Говорить очень громко, быстро, невнятно
Эҥиэттэй саҥаран-иҥэрэн халыгыраабытынан барар. А. Фёдоров
«Бассабыык баранаак, киирэн абырыыр үһүгүн», — диэтэ халыгыраабыт түргэн саҥалаах бандьыыт. П. Филиппов
Хаас үөрэ халыгыраан, Хаптайбытынан барар. К. Туйаарыскай


Еще переводы:

брякать

брякать (Русский → Якутский)

несов. кылыгыраа, халыгыраа, лыҥкынаа.

халыгыраһыы

халыгыраһыы (Якутский → Якутский)

халыгыраа диэнтэн хай
аата. Хаастар кумахха элиэтээн, биир кэм халыгыраһыы бөҕө буолла. В. Протодьяконов
Дьэ эбэтээ, күһүҥҥү үөр хаастыы халыгыраһыы буола түспэт дуо?! А. Сыромятникова

халыгыр гын

халыгыр гын (Якутский → Якутский)

халыгыраа 1 диэнтэн көстө түһүү. Аан олуурун тыаһа халыгыр гынна

халыгырас

халыгырас (Якутский → Русский)

брякающий, звякающий; бренчащий; халыгырас тыас бренчащий звук. халыгырат= побуд. от халыгыраа = брякать, звякать, бренчать чём-л.; күлүүһү халыгырат= звякать замком.

халыгыраччы

халыгыраччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Халыгырыыр тыастаахтык, халыгырыыр курдук. Громко звякая, брякая, бренча чем-л.
Ол дойду торбос киинин курдук хатыллаҕас тимир маһын-отун халыгыраччы сыыйар аан дьэллик уот силлиэ түһэр. Суорун Омоллоон
[Бухатыыр уол абааһы хааллан турар] Аанын халыгыраччы хатаан баран, Алаһа дьиэтигэр тэбинэ турда. ТТИГ КХКК
Аанын халыгыраччы хатаан кэбистэ. ЯРС

халыгырай

халыгырай (Якутский → Якутский)

  1. көр халыгыраа. Ааны тардыалыыр тыас эмискэ халыгырайда. Н. Заболоцкай
  2. Ыксаллаахтык, түргэнник тугу эмэ гын, тиэтэллик хамсан. Делать что-л. быстро, споро, двигаться торопливо, спешно
    Буоба, кустуу бараары ыксаан халыгырайа сылдьан, акка тэптэрбит. Күрүлгэн
халыгырат

халыгырат (Якутский → Якутский)

халыгыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Дьэрэмииһэп …… муннукка турар сундуук күлүүһүн аһан халыгыратта. Болот Боотур
Уоруйахтар сааларын иитэн халыгыраппыттар. В. Ойуурускай
Сёма тааска кутуллубут ууну дьалкытан, бытыылкалары халыгыратта. П. Аввакумов. Тохтуо суохтарын көрөн, хобо чуораанын нэһиилэ халыгыратан уоскутта, кэпсэтиини салҕаата. А. Егоров

халыгырас

халыгырас (Якутский → Якутский)

I
халыгыраа диэнтэн холб. туһ. Эрдэлээбит халыҥ үөрдээх хаастар үөһэнэн халыгыраһа, хаҥкынаһа айманан тус соҕуруу ааһа турдулар. П. Филиппов
Били киһи тохтоон, эмиэ көмүөл устарын одуулаһа үөһэнэн халыгыраһан ааһар үөр хаас саҥатын иһиллии турда. «ХС»
II
даҕ. Халыгырыыр тыастаах. Брякающий, звякающий
Кэннигиттэн халҕаннары хатыыр халыгырас тыаһы истэ-истэ киирэн иһэр дьулаан этэ. Венера. Харахтыын ойуулаан, Хаҥата тигэн, Халыгырас симэхтээн, Хаппахчы баайдым. Саха сэһ
1977
Хаайыыга олорор киһи түрмэ хаамыратын күлүүһүн халыгырас тыаһын истээт, уйулҕата көтөр. «ХС»

киэһэр

киэһэр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Күнүс бүтэн, киэһэ буолан бар. Вечереть
Күн арҕаа санньыйан, киэһэрэн барда. А. Софронов
Күн киэһэрэн, борук-сорук буолар. Н. Якутскай
Киэһэрэн барда. Утуйаары нухарыйан сыттахпына күлүүс тыаһа халыгыраата. Т. Сметанин
2. Киэһэ хойутаа. Припоздниться
Киэһэрэннэр, ыксаан, ол ыалга тохтообокко аастылар. «ХС»

хаҥалда

хаҥалда (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Таба муоһугар хобо оннугар баайыллар мас тыллаах чараас чиргэл хаптаһын. Деревянная побрякушка — дощечка с деревянной палочкой, подвешивающаяся вместо колокольчика на рога оленя, ботало
Айантан сылайан кэлбит табаларбыт көхтөөхтүк аһыы сылдьаллар, хоболорун тыаһа хоҥкунуур, хаҥалдалара халыгырыыр, олох уучах чуораана чылырдыыр. «Чолбон»
ср. эвенк. коонгааллэ ‘ботало’