Якутские буквы:

Якутский → Якутский

халыгыраһыы

халыгыраа диэнтэн хай
аата. Хаастар кумахха элиэтээн, биир кэм халыгыраһыы бөҕө буолла. В. Протодьяконов
Дьэ эбэтээ, күһүҥҥү үөр хаастыы халыгыраһыы буола түспэт дуо?! А. Сыромятникова

кылыгыраа-халыгыраа

тыаһы үт. туохт. Тэтимнээхтик кылыгыр тыаһы таһаар (хол., элбэх тимир эбэтэр таас бэйэ-бэйэлэригэр охсуллар, сааллар тыастара). Громко звякать, звенеть при ударе друг о друга (о мелких металлических, стеклянных предметах)
Туйаарыма Куо олорор сириттэн ойон туран быһаҕын килбэс гыннарар, хандалытын тыаһа өрө кылыгырыы-халыгырыы түһэр. П. Ойуунускай
Кэмниэ-кэнэҕэс уулуссанан батыгыратан, кылыгыраабытынан-халыгыраабытынан уолуйа куттаммыт взвод ыстаапка ойутта. А. Фадеев (тылб.)

халыгыраа

тыаһы үт. туохт.
1. Хаптаҕай эбэтэр көҥдөй туох эмэ бэйэ-бэйэлэригэр охсуллалларын курдук тыаһы таһаар, оннук тыаһаа. Производить негромкие, глухие, звякающие, брякающие звуки
Субу-субу дьааһык тыаһа халыгыраата. П. Ойуунускай
Хаайыым күлүүһүн тыаһа халыгыраата. Т. Сметанин
Соһуйан чуут аҕай охто сыста. Онуоха сүгэн испит хапкааннара халыгыраан ыллылар. И. Никифоров
2. Аһара улаханнык, түргэнник уонна чуолкайа суохтук саҥар. Говорить очень громко, быстро, невнятно
Эҥиэттэй саҥаран-иҥэрэн халыгыраабытынан барар. А. Фёдоров
«Бассабыык баранаак, киирэн абырыыр үһүгүн», — диэтэ халыгыраабыт түргэн саҥалаах бандьыыт. П. Филиппов
Хаас үөрэ халыгыраан, Хаптайбытынан барар. К. Туйаарыскай

халыгырас

I
халыгыраа диэнтэн холб. туһ. Эрдэлээбит халыҥ үөрдээх хаастар үөһэнэн халыгыраһа, хаҥкынаһа айманан тус соҕуруу ааһа турдулар. П. Филиппов
Били киһи тохтоон, эмиэ көмүөл устарын одуулаһа үөһэнэн халыгыраһан ааһар үөр хаас саҥатын иһиллии турда. «ХС»
II
даҕ. Халыгырыыр тыастаах. Брякающий, звякающий
Кэннигиттэн халҕаннары хатыыр халыгырас тыаһы истэ-истэ киирэн иһэр дьулаан этэ. Венера. Харахтыын ойуулаан, Хаҥата тигэн, Халыгырас симэхтээн, Хаппахчы баайдым. Саха сэһ
1977
Хаайыыга олорор киһи түрмэ хаамыратын күлүүһүн халыгырас тыаһын истээт, уйулҕата көтөр. «ХС»

Якутский → Русский

халыгыраа=

учащ.-длит. брякать, звякать; бренчать; күлүүс халыгыраата звякнул замок.

халыгырас

брякающий, звякающий; бренчащий; халыгырас тыас бренчащий звук. халыгырат= побуд. от халыгыраа = брякать, звякать, бренчать чём-л.; күлүүһү халыгырат= звякать замком.


Еще переводы:

брякать

брякать (Русский → Якутский)

несов. кылыгыраа, халыгыраа, лыҥкынаа.

халыгыр гын

халыгыр гын (Якутский → Якутский)

халыгыраа 1 диэнтэн көстө түһүү. Аан олуурун тыаһа халыгыр гынна

халыгыраччы

халыгыраччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Халыгырыыр тыастаахтык, халыгырыыр курдук. Громко звякая, брякая, бренча чем-л.
Ол дойду торбос киинин курдук хатыллаҕас тимир маһын-отун халыгыраччы сыыйар аан дьэллик уот силлиэ түһэр. Суорун Омоллоон
[Бухатыыр уол абааһы хааллан турар] Аанын халыгыраччы хатаан баран, Алаһа дьиэтигэр тэбинэ турда. ТТИГ КХКК
Аанын халыгыраччы хатаан кэбистэ. ЯРС

хаҥкынас

хаҥкынас (Якутский → Якутский)

хаҥкынаа диэнтэн холб. туһ. Кынат кынаттарыттан сиэттиспиттии кэрэлээн-кэккэлээн, хаастар халыҥ үөрдэрэ хаҥкынаһа саҥарсан, хоту диэки субуһаллар. В. Протодьяконов
Били киһи тохтоон, эмиэ көмүөл устарынан одуулаһа, үөрэнэн халыгыраһа хаҥкынаһан ааһар үөр хаас саҥатын иһиллии турда. П. Филиппов

халыгырай

халыгырай (Якутский → Якутский)

  1. көр халыгыраа. Ааны тардыалыыр тыас эмискэ халыгырайда. Н. Заболоцкай
  2. Ыксаллаахтык, түргэнник тугу эмэ гын, тиэтэллик хамсан. Делать что-л. быстро, споро, двигаться торопливо, спешно
    Буоба, кустуу бараары ыксаан халыгырайа сылдьан, акка тэптэрбит. Күрүлгэн
халыгырат

халыгырат (Якутский → Якутский)

халыгыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Дьэрэмииһэп …… муннукка турар сундуук күлүүһүн аһан халыгыратта. Болот Боотур
Уоруйахтар сааларын иитэн халыгыраппыттар. В. Ойуурускай
Сёма тааска кутуллубут ууну дьалкытан, бытыылкалары халыгыратта. П. Аввакумов. Тохтуо суохтарын көрөн, хобо чуораанын нэһиилэ халыгыратан уоскутта, кэпсэтиини салҕаата. А. Егоров

айаҕынааҕы

айаҕынааҕы (Якутский → Якутский)

даҕ. Туох эрэ аанын, айаҕын таһыгар, ыксатыгар баар. Находящийся у входа (отверстия, двери) чего-л.
Бу остолобуой тас, боростуой киһи киирэн аһыы түһэн баран тахсар өттүнээҕи айаҕар эмиэ монопуолдьуйа айаҕынааҕы дьон курдук илдьирийбит таҥастаах оҕолор мустан турар этилэр. Эрилик Эристиин
Уус саатын биэрдэ, уҥуоҕа халыгырас буолбут, сэлээппэтин хотон айаҕынааҕы баҕана ааныгар ыйаан көрдө, онтон эмиэ кум-хам тутта. Н. Заболоцкай

суруук

суруук (Якутский → Якутский)

аат. Туохха эмэ (хол., маска) эриллэн киирэр биинтэ. Шуруп
Мирон массыынатын хас биир буолтатыгар, кыра суруугар тиийэ билэр. А. Фёдоров
Киниттэн куруук оҕунуох сыта кэлэр, икки сиэбэ толору хап-халыгырас — сээкэй суруук, гаайка, эппиэйкэ. У. Нуолур
Павел суруугу түргэн баҕайытык эрийэн киллэрдэ. Н. Островскай (тылб.)

эппиэйкэ

эппиэйкэ (Якутский → Якутский)

этибиэркэ диэн курдук
Уоһук сиргэ ыһылла сытар гаайкаларын, эппиэйкэлэрин, ол-бу саайбаларын, сурууптарын төҥкөҥнөөн хомуйталаата. П. Аввакумов
Авдей икки сиэбэ толору хап-халыгырас — сээкэй сурууп, гаайка, эппиэйкэ. У. Нуолур
Ыстаанын сиэбин хастан, эҥин-эҥин туһалаах араас наадалаах тээбириннэрдээх, ол иһигэр эппиэйкэлээх бүк тутуллар быһаҕын таһаарда. А. Фадеев (тылб.)

киэһэр

киэһэр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Күнүс бүтэн, киэһэ буолан бар. Вечереть
Күн арҕаа санньыйан, киэһэрэн барда. А. Софронов
Күн киэһэрэн, борук-сорук буолар. Н. Якутскай
Киэһэрэн барда. Утуйаары нухарыйан сыттахпына күлүүс тыаһа халыгыраата. Т. Сметанин
2. Киэһэ хойутаа. Припоздниться
Киэһэрэннэр, ыксаан, ол ыалга тохтообокко аастылар. «ХС»