Якутские буквы:

Якутский → Русский

хардааччы

уст. ястреб.

Якутский → Якутский

хардааччы

  1. аат. Тордуохтаах кылгас тумустаах уһун тыҥырахтаах кыра соҕус сиэмэх көтөр, кыырт, мохсоҕол. Ястреб
    Уордаах хардааччы мохсоҕол Туой буорга дугуммутун Олоро түһэн Одуулуу биэрбитим. С. Зверев
    Хардааччы мохсоҕолу суохтаан, Халлаан уотунан тыалырбыта. И. Эртюков
    Кырбый, собоһут, кыырт, элиэ, хардааччы, хотой тыһылара атыырдарынааҕар биллэ улаханнар. «Чолбон»
  2. даҕ. суолт. Харса суох, хорсун, хоодуот. Храбрый, смелый, удалой
    Былыр, эдэр эрдэҕинэ хардааччы, модьу санаалаах киһи этэ. Н. Неустроев
    «Бэккэ бэт түбэһэр, хардааччыга хардааччы түбэһэр», — диэн Мохсохо оҕонньор түгэхтээхтик саҥарбыта. Далан. Эрилик Эристиин аҕата Степан Яковлев «быһаҕы биитинэн өрө салаабыт» сытыы-хотуу, тыллаах-өстөөх, хардааччы киһи эбит. Эрчимэн
    ср. тув. хардаачы ‘главарь (неодобрительно)’, тюрк. карчыҕа, п.-монг. харчаҕай ‘ястреб’

Еще переводы:

заносчивый

заносчивый (Русский → Якутский)

прил. хардааччы, бэрдимсик.

заносчивость

заносчивость (Русский → Якутский)

ж. хардааччы быһыы, бэрдимсик быһыы.

даладыс

даладыс (Якутский → Якутский)

даладый диэнтэн холб. туһ. Үөлэн Хардааччы уолунаан иккиэн, Тойон кыыл буолан …… Тус соҕуруу диэки Даладыһа турдулар. С. Васильев

дыбыйыктан

дыбыйыктан (Якутский → Якутский)

көр дыгыйыктан
Кэнниттэн дьахтар эккирэтэн дыбыйыктанан кэллэ. Далан
Хардааччы [ыт] тугу да билбэккэ сүүрэн дыбыйыктанан иһэн эмискэ уун-утары Түөрт Тарбаҕы көрсө түспүтэ. «ХС»

араҥсый

араҥсый (Якутский → Якутский)

туохт. Кылгас кэмҥэ уонна кыратык ыарытый. Прихворнуть
[Уордаах хардааччы мохсоҕол көтөн] Аан ийэ дойдуттан Арахсан киирэн барбытыгар, Ийэбиттэн ылбыт Эт мэйиим эппэҥнээн барда, Аҕабыттан ылбыт Айыы санаам араҥсыйан барда. С. Зверев

куохаҕар

куохаҕар (Якутский → Якутский)

даҕ. Уһун уонна синньигэс (моой туһунан этэргэ). Длинная и тонкая (о шее)
Үс былас түөс аҥаара куохаҕар моойдоох, тоһоҕос от саҕа бастаах, икки чаан алгый курдук харах-таах …… хардааччы кыыл буолан сайа көтөн таҕыста. ПЭК ОНЛЯ V

ыйаахтан

ыйаахтан (Якутский → Якутский)

ыйаахтаа диэнтэн атын
туһ. [Оҕоҥ аатырдаҕына] Быстах ыйаахтаныа. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ытык сиртэн ыйаахтанан, Кэрэ дойдуттан кэскиллэнэн, Олох бөҕөттөн уһаарыллан Оҥоһуллан чочуллубут, Олоҥхоҕо да суох Уордаах хардааччы Улуу мохсоҕол буолабын. С. Зверев
Итэҕэс ыйаахтаммыт аанньата суох буолар эбит. «Кыым»

аһарыс

аһарыс (Якутский → Якутский)

аһар диэнтэн холб. туһ. Ол кэнниттэн, Ньургун Боотур уонна Уот Уһутаакы кэннилэринэн өрө дьиэрэҥкэйдээн тэйсэ-тэйсэ, үҥүүлэринэн аһарса-аһарса, өтөрүтэ түсүһэн тула холоруктууллар. П. Ойуунускай
[Тустууктар] онтон-мантан харбаһан көрсөллөр да, кыырт хардааччы курдук аһарсан, сыыһа-халты харбаһан, тэбистэҥҥэ көрүлээтилэр. Эрилик Эристиин

олоҥхолоо

олоҥхолоо (Якутский → Якутский)

туохт. Олоҥхону толор, олоҥхону толорон иһитиннэр. Исполнять олонхо
Олоҥхолоон биэр. Төһө олоҥхолуур киһи этиҥий? ПЭК ОНЛЯ II
Кинилэр түмсэн төрдүөн эмиэ олоҥхолуур этилэр. Суорун Омоллоон
Олус иһиттэн имэҥирэн, ардыгар Үөлэн Хардааччытын кытта тэҥҥэ муҥнанан, бэйэтэ ытамньыйан хараҕын уута саккырыы олорон олоҥхолуура дииллэр. С. Васильев
Өскө күндү ыалдьыт хонор буоллаҕына, оҕонньор түүнү быһа олоҥхолоон, ыллаан тахсар. И. Данилов

тоҥоо

тоҥоо (Якутский → Якутский)

I
туохт. Аара тохтуу түс, биир сиргэ туран аас (үксүгэр тайах туһунан). Делать остановку в пути, останавливаться (обычно о лосе)
«Хардааччы [ыт аата] биир эмэ тайах тоҥообут буоллаҕына, туруорар ини», — диэн Доодоон иһигэр бөҕөтүк санаабыта. И. Федосеев
II
туохт. Тугу эмэ иҥэнтоҥон билэ сатаа, сурас, ыйыталас. Пытаться узнать о чём-л. подробно, осведомляться, расспрашивать
Дорообо, дойдум! Тоҕотун тоҥоомо, Туоһулуу сураама, Туората көрүмэ! А. Софронов