хатааһыннаах диэн курдук
Аан хатыылаах эбит. Амма Аччыгыйа
Мичикээс сааттаахтык холдьоҕуллан хатыылаах ааны тэбиэлээтэ. У. Ойуур

тоҥсуй диэнтэн дьаһ
туһ. Дьиэлэр хатааһыннаах ааннара өр тоҥсуйтаран аһыллаллар. Амма Аччыгыйа
Хас күн ахсын Зевс, хотойу ыытан, Прометей быарын тоҥсуйтарар эбит. КФП БАаДИ

туохт. О л у с э р ч и мнээхтик күүскэ кырбаа, тоҥсуй (хол., ааны). ☉ Очень громко, сильно, энергично бить, стучать чем-л. (напр., в дверь). Ити кэм ҥэ хатааһыннаах ааны, тардыалаан баран, кырбаан либиргэттилэр. Амма Ач чы гыйа

тут I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Хараҕа суох оҕонньор ньыраайы иирэлэр төбөлөрүн туппахтыы сырытта. Амма Аччыгыйа
Өлбүт киһи анныгар сытар сэниэлин тэллэҕин булан туппахтаан көрдүм. Т. Сметанин
Солтуохап …… хатааһыннаах турар ыскаап күлүүһүн тиийэн туппахтаабыта. П. Аввакумов

I 1) имеющий иглы, колючки; с... иглами, с... колючками; иглистый, колючий (о ели, сосне, шиповнике, можжевельнике и т. п.); хатыылаах от колючая трава; хатыылаах эрбэһин репейник; 2) содержащий мелкие гвозди; с мелкими гвоздями; хатыылаах холбуйа ящичек с мелкими гвоздями; 3) имеющий неровности; с... неровностями; негладкий, шероховатый; хатыылаах сирэйдээх остуол стол с шероховатой поверхностью.
II см. хатааһыннаах ; хатыылаах аан запертая дверь.

туохт. Атаххар кыайан уйуттубакка эбэтэр мэйииҥ эргийэн, охтон, сууллан хаалыах курдук хаамп. ☉ Идти, ходить, шатаясь, потеряв опору или вследствие головокружения
Туран хаампытым, тэмтэриҥниир этим. Н. Габышев
Өлөксөй оҕонньор …… сүһүөҕэ босхо баран тэмтэриҥнээтэ. П. Аввакумов
Уйбаан Уйбаанабыс тэмтэриҥнээн тиийэн, ааны хатааһыннааҕын иһин тэбиэлээн либиргэттэ. ЭКС ТБТ

аат., эргэр.
1. Дьиэ таһыгар оту тоҕор эбэтэр ол-бу бөдөҥ малы, тэрили уурар эркинэ суох ойоҕостордоох сарай курдук тутуу. ☉ Строение типа сарая, находящееся в задней части двора, куда кладётся сено, завозня
Старшина [биһигини] бу дьиэттэн чугас толору от симиллибит сомуоһунатыгар илтэ. ВА
Тимир аппын, хатааһыннаах сомуоһунаны Алампа көмөтүнэн көҥүллэтэн, уурабыт. «Кыым»
2. Көньүүһүнэ. ☉ Конюшня
Үп ампаарын кэннигэр силлиһэ оҥоһуллубут сомуоһуна диэки ат иҥэрсийэр саҥата иһиллибитэ. Күннүк Уурастыырап

аат. Таҥаһы, кыра малы уган, илиигэр тутан ханна эмэ илдьэ бараргар аналлаах түөрт муннуктаах, кытаанах матырыйаалтан оҥоһуллубут суумка курдук хаа (хаппаҕа өрө көтөҕүллэн арыллар, икки хатааһыннаах уонна тутаахтаах буолар). ☉ Чемодан
Нина, аһаан бүтэн, чымадаантан ылан оҕолорун таҥаһын сыымайдыыр. Далан
Чымадаанын өрө уунан, эҕэрдэлээбитинэн биир уһун синньигэс уҥуохтаах эдэр киһи киирэн кэллэ. С. Васильев
Кыыс түргэн үлүгэрдик элэҥнэтэн, чымадаантан килиэккэ ойуулаах былааты, онтон да атын маллары хостотолообута. М. Прилежаева (тылб.)

туохт.
1. Ким эмэ инники кэскилин түстээ, өтө көрөн тойонноо. ☉ Предсказывать будущее, судьбу
Удаҕан битииһит буолбут оҕолору ыҥыран, барыларын кэккэлэһиннэрэ туруорда уонна биирдии түстэрин-төлкөлөрүн дьылҕалаан көрүүлэнэ турда. Болот Боотур
Кырдьаҕастар быйыл сааскыта хатааһыннаах буолан от-бурдук бөрүкүтэ суох үүнүө диэн, дьоһумсуйан олорон дьылҕалыыллар. В. Чиряев
Бэтинчэҕэ кыайбыт-хоппут атамаан Кытаахап, санаата күүһүрэн, кэлэр кэмнэргэ аатырар, үрдүк чиэстэнэр киһи буоларын дьылҕалаан көрдөҕүнэ, сүрэҕэ өрүкүйэн улаханнык долгуйан ылаттыыра. «ХС»
2. Ким эмэ инники олоҕун, кэскилин оҥор (үксүгэр куһаҕан өттүнэн). ☉ Обрекать кого-л. на тяжелую участь
Миигин киһи, икки атахтаахтар кыыллыйбыттара маннык дьылҕалаабыттара. А. Сыромятникова
Миигин бу ыалдьар тыҥам Барбат дьылҕалаата. П. Тулааһынап
Капитализм бааһынайдары ынырык батталга уонна өлүүгэ дьылҕалыыр. В. Ленин (тылб.)

сык гын — тугу эмэ эмискэ соһуйа көр, иһит; соһуй (хол., хомойон, аһынан эбэтэр куттанан). ☉ Вздрогнуть, внутренне содрогнуться внезапно, вдруг (напр., от неожиданности, жалости, страха или досады)
Манна диэн эттэххэ, Семён Петровиһы көрөөт, хайдах эрэ сык гына түстүм. Сүрэкута тостубут, саҥардаҕына тыла булдьуйарга дылы буолбут. С. Тарасов
Дьиэтин таһыгар кэлээт, сык гына түспүтэ, ким эрэ кэлэн халҕанын хайа тардан ылан уоттаан кэбиспит. Н. Якутскай
Василий тиэргэнигэр киирэн, күүлэтин аана таһыттан хатааһыннааҕын көрөн сык гына түстэ. Айталын; сык гыннар кэпс. — сыллаан ыл. ☉ Поцеловать
Эмээхсин Сэмэнчиги сыллаан сык гыннаран ылла. Н. Түгүнүүрэп
Аҕабыт кэлбит, сык гыннардым, эйиэхэ уонна миэхэ хаатыҥка аҕалбыт. Е. Иванова
Хатыылаах иэдэһинэн үөрүйэҕэ суохтук сыстан сык гыннаран ылбытыттан, уол убайа ыраатан эрэрин өйдөөбүтэ. НЕ ТАО