мест. вопр. какой, который; хаһыс дьиэҕэ олорор? в котором доме он живёт?; хаһыстан үлэҕэ киирдиҥ? с какого (числа) ты приступил к работе? хаһыталаа = многокр. от хас. хапыы I крик; киһи хаһыыта крик человека; хаһыы иһиллэр слышен крик; ср. ыпыы I.
Якутский → Русский
хаһыс
хаһыс=
совм.-взаимн. от хас=.
Якутский → Английский
хаһыс
int. which
Якутский → Якутский
хаһыс
I
1.
хас I диэнтэн холб. туһ. [Нүһэр Дархан:] Көмө буола кэлиэхтээҕэр хата түргэнник Ииммин хасыһа кэлэр инигит! И. Гоголев
Ыттар оҥкучаҕы хаһыспаттар, аһаҕас да хаалбыт аһы кыраһалаах отой тыыппаттар. С. Маисов
Улаатан иһэн кумах куйаарга ханаал хасыһара. Ч. Айтматов (тылб.)
2. Тугу эмэ көрдөөн, туоххун эмэ булкуй, хас, хаһын. ☉ Искать, перебирая, перекладывая, разбирая что-л., копаться, рыться в чём-л.
Кууһума суруксут, өр соҕус тугу эрэ көрдөөн, сиэптэрин хасыһар. Н. Якутскай
[Миша түһээн] салҕалас илиитинэн бинсээгин сиэҕин хасыһар да… сочуоккатын булбат. Өссө күүскэ хасыһар... Н. Лугинов
Сээкэйдэрин хасыһа сылдьан түгэххэ, утуйар таҥас анныгар, карабин саа сытарын илиитинэн бигээн көрдө. Н. Заболоцкай
3. көсп. Ким, туох эмэ туһунан дириҥник билээри иҥэн-тоҥон үөрэт. ☉ Кропотливо изучать что-л., разбираться в чём-л., копаться
Оҕо тугу да оҥорбутун иһин онтон кэлэйэн кыыһыран түптэлэммэккэ, итэҕэс үөскээбит биричиинэтин, төрдүн-силиһин хасыһыахха наада. Н. Лугинов
[Харитонов:] Лейтенант Сергеева, суутунан көрүллэн бүппүт дьыаланы эмиэ тоҕо хасыһаҕын? М. Попов
Литератураны хасыһан, сөбүлээн ааҕар киһи таптыыр суруйааччытын үҥэр таҥара оҥостор, адьас аанньал курдук саныыр. С. Федотов
Тоҕо эрэ Ивановиһы хасыһар буолан эрэллэр үһү. «ХС»
4. кэпс. Тугунан эмэ ыксаабакка дьарыктан, тугу эмэ өр оҥор, гын. ☉ Долго возиться с чем-л., копаться
Хасыһа, талкыйа сатыыр да, туһа суох. С. Федотов
Эрдии-эрдэ — түөрт саҕана Ира оһоҕун хаһыста. Ф. Софронов
Массыынатын мотуорун хасыһан көхсө хомурдуос көхсүнүү килэҥниир. ЭКС ТБТ
Ваня, кырдьык даҕаны олус өр хаһыстыҥ. ОЛ ПА
II
ыйыт. солб. аат. Бэрээдэгинэн ханнык, элбэхтэн ахсаанынан ханнык. ☉ Какой по порядку или какой именно из нескольких, какой, который
Кэрэтик олорон, ким хаһыс сааһыгар Күн сирин хаалларыай? Эллэй
Чуолкайдык өйдүүбүн биир сааһы, — Хаһыс сыл эбитэ буолла? Баал Хабырыыс. Хайа ый хаһыс күнэ эбитэ буолла… И. Эртюков
Еще переводы: