Якутские буквы:

Якутский → Якутский

холуоннук

сыһ. Олус дохсуннук, холустук (тутун). Грубовато, дерзко, вызывающе, резко
Режиссёр көмөлөһөөччүтэ эр киһилии холуоннук туттар, көөҕүнэс саҥалаах. Софр. Данилов
Аан аһылла түһэрин кытта, сүрдээх холуоннук туттан Чинарин көтөн түстэ. Эрилик Эристиин
Соноҕоһун олус холуоннук айааһаабыта. Кустук

холуон

даҕ.
1. Олус күүстээх, дохсун (хол., тыал). Обладающий большой силой, мощный, резкий, бурный. Холуон сырыылаах
Анныбар холуон сүүрүктээх өрүс будулуйа устар. П. Аввакумов
Куондалай маҥан тумуллар үрдүлэринээҕи хомураҕы-тибиини холуон холорук хоҥнорута ытыйда. Эрилик Эристиин
[Куртуйах улар] Холуон тымныыттан Хотоол сир Хомурах хаарыгар Хорҕойон кыстаабыт. «ХС»
2. көсп. Баламат, толоос, сиэргэ баппат (хол., сыһыан). Оскорбительно дерзкий, грубый (напр., об отношении одного человека к другому). Холуон майгылаах
Айманар эбиппин — ыччат да, орто да көлүөнэ дьон өбүгэ үгэстэригэр холуон сыһыаннаммыттарыттан. Хомус Уйбаан
[Сайыына] наар бэйэтин эрэ иннин саныыр. Бэл, киниэхэ уонна аҕатыгар тымныы, холуон сыһыаннаах. ТТК
Ыччат дьон баҕаларын Ытыктыыры эрэйэбин, Холуон соҕус быһыыларын Хоруотуохпун кэрэйэбин. «ХС»
3. көсп. Бас баттах, сиэри таһынан (тыл-өс туһунан). Грубый, нелюбезный, неприличный (о речи, выражении)
Оо, дьон, киһи сүрэҕин саамай уйан бааһын холуон тылынан таарыйаргытыттан тоҕо сэрэммэккит буолуой?! Софр. Данилов
Санаа түһэр хоһооннорун Суруйар киһи диэннэр Холуон тыллар хоноллорун Кэпсээтилэр кэлэннэр. С. Тарасов
ср. др.-тюрк. хал ‘безумный, бешеный’, бур. халуун ‘горячий (пламенный)’

Якутский → Русский

холуон

1) резвый; холуон оҕо резвый ребёнок; 2) перен. необузданный; холуон киһи человек с необузданным нравом; холуон сылгы злая диковатая лошадь.


Еще переводы:

дьабдьалыһый

дьабдьалыһый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт., сөбүлээб. Холуоннук, ис киирбэҕэ суохтук туттан-хаптан сырыт. Держаться нарочито грубо, вести себя неподобающим образом, непривлекательно
Биһиэхэ эр киһи курдук туттан-хаптан, хааман-сиимэн, саҥаран-иҥэрэн дьабдьалыһыйбыт дьахтар баара. «ХС»

үргүнньэхтэн

үргүнньэхтэн (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Холуоннук, дохсуннук хамсан (хол., үҥкүүлээн). Двигаться активно, энергично, резво (напр., при танце)
[Бурҕаллай] маннык баламат Байым баһаам байанайтан Биһиги киһибит …… Бүлгүннэрэ бүдүрүйэ сыһыахтарыгар диэри Үҥкүүлээн үргүнньэхтэннэ. П. Тобуруокап

хаадьаҥалаа

хаадьаҥалаа (Якутский → Якутский)

хаадьаҥнаа диэн курдук
Микиитэ истиэнэ диэки түҥнэри эргийэн кэбистэ, тапчаан ороно хаадьаҥалыы, хаачыгырыы түстэ. Амма Аччыгыйа
Туоһун кууһан ылан, оргууй хааман хаадьаҥалаан, куулаҕа илдьэн күлүк сиргэ көстүбэт гына кистии бырахта. Болот Боотур
Мин эр ылбычча, эһитэ тардыалаан тардыммыппар тыым холуон-холуоннук хаадьаҥалаата. С. Федотов

ааргытык

ааргытык (Якутский → Якутский)

сыһ. Ааргы киһи курдук (буол, быһыылан, тутун). Глуповато, туповато, неуклюже (поступать, вести себя)
Надя, били кини …… уйаҕас сүрэхтээх Надята, ама итинник холуоннук, ааргытык, итинник баламаттык быһыыламмыта буолуо дуо? Софр. Данилов
Ааргытык быһыыланаргын дуу, өйдөөхтүк быһыыланаргын дуу — билбэппин. Н. Чернышевскай (тылб.)
Синцов адъютант ааргытык чабылана сатааһыныгар кыһаммакка, сарсын хайаан да дьон өлүөхтээҕин туһунан саныы олордо. К. Симонов (тылб.)

дохсуннук

дохсуннук (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Олус түргэнник, тэтимнээхтик, күүскэ. Бурно, стремительно
Горькай кыра норуоттар дохсуннук үүнэн, сайдан эрэллэриттэн истиҥник үөрэрэ. Софр. Данилов
ХV үйэ бүтүүтүттэн Европаҕа наука уонна искусство дохсуннук сайдыбыта. АЕВ ОҮИ
Абаҕыыныскай дохсуннук сайдар олохпут дьоннорун чопчу ылаттаан хоһуйар. «ХС»
2. Эрчимнээхтик, холуоннук, киэн туттуулаахтык, олус кыахтаахтык. Энергично, порывисто
Хара Мотуо дохсуннук хамсанар. И. Гоголев
Хотой суон, токур хохуора тумсун дохсуннук өрө чолотор. Н. Заболоцкай

күдүй

күдүй (Якутский → Якутский)

I
тыаһы үт. туохт. Саҥар, хаһыытаа (кутан туһунан). Кричать (о цапле). Өтөн бөҕө үөппүт, кутан бөҕө күдүйбүт. Саха фольк.
II
дьүһ. туохт. Күлүмэхтик, холуоннук хамсан, киэҥ-киэҥник ойуолаан сүүр (хол., тайах туһунан). Двигаться резкими рывками, бежать широкими прыжками, шагами (напр., о лосе)
Чочумча буолаат, ырааһыйа кытыытыгар атын лөкөй күдүйэн киирдэ. И. Гоголев

холустук

холустук (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Сэрэҕэ суохтук, холуоннук. Неосторожно, неуклюже, грубовато
Самыырап …… холустук ойон турда уонна сулбу-салбы сыана диэки барда. Софр. Данилов
Кини холустук оонньообутун буруйга ааҕынна быһыылаах. Д. Таас
2. Сүөргүлүөххэ айылаахтык, толоостук. Несколько неприлично, неделикатно, грубовато
Коля саҥарбата. Мин холустук тылласпыппын кэмсинэ санаатым. С. Данилов
Бэл, эбисийээнэлэр оҕолоро ийэтэ суох иитилиннэхтэринэ бэйэлэрэ ийэ буолан баран, оҕолоругар олус холустук сыһыаннаһаллара быһаарыллыбыта. ВУА БС

эһиэхтэн

эһиэхтэн (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Улаханнык кыыһыран, уордайан олус холуоннук, холустук хамсан. Двигаться резко, порывисто, нервно (будучи рассерженным, разгневанным на кого-что-л.)
Бүөтүр Уйбаанабыс Никиитэ Тойуукабы адьаһын ситэ саҥарпата, эбии бабдьыгырайда, эһиэхтэннэ. И. Никифоров
Аан ороҥҥо тирии имитэ олорбут эмээхсин били Харачаас эппит сүбэтин өйдөөн, эһиэхтэнэн турда. П. Филиппов
[Эмээхсин] туохтан эрэ энчи буолан, кыыһыран эһиэхтэнэ-эһиэхтэнэ, биир чороон кымыһы кутан биэрбит. «ХС»

эһиэлэн

эһиэлэн (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кыыһыран, кыйаханан тугу эмэ быраҕаттанар, күүскэ эһэр курдук холустук, холуоннук хамсан. Совершать резкие, порывистые движения, будто швыряя что-л. (обычно рассердившись, разгневавшись на кого-что-л.)
«Ким эйиэхэ ону эттэ?» — ийэм аны эһиэлэнэн турда, кытыйатын эргичиппэхтээн баран, хаҥас диэки илдьэн талыр гына бырахта. А. Сыромятникова

баламаттык

баламаттык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Сиэри таһынан, аһара, наһаа. Слишком, чересчур, чрезмерно
Баҕар, таһы мэлий, быста сылай, аччыктаа, тоҥ, баҕар, баламаттык бултуй – төһөлөөх күндүнүй, эн булчут, кытыастар кутаата. Далан
Ийэтэ, аҕата Саапканы, ардыгар, олус баламаттык сыстахтарына, Симон туораттан хаана хамсыыра. Д. Таас
2. Толоостук, сүөргүтүк. Неприлично, непристойно, предосудительно
Надя, били кини [Сергей] Надята, ама итинник холуоннук, ааргытык, итинник баламаттык быһыыламмыт буолуо дуо? Софр. Данилов
[Нүһэр Дархан] Миигин өбүгэлэр үгэстэрин Баламаттык кэһэн, ытык ыһыаҕы Сөбүлүүрүнэн сүнньүн салайда диэйэҕит, Билиҥҥи оонньуубут саҥа оонньуу. И. Гоголев
3. Хорсуннук, эрдээхтик, чобуотук. Храбро, смело, дерзко
Саха саллаата Гавриил Протодьяконов: «Бу да сырыыга [өстөөххө] киирсимэхтиир инибин»,– диэн баламаттык сананара. А. Данилов
Бары хапсыһыыларын көхтөөхтүк, баламаттык ыытыы, утарылаһааччыга өйү-төйү биэрбэт курдук харса суох атаакалааһын – бу кини тактиката уонна буочара. Хапсаҕай