Якутские буквы:

Якутский → Русский

хоппоҕор

выпуклый, выступающий; хоппоҕор хаппах выпуклая крышка; хоппоҕор түгэх вздувшееся дно (бочки).

хоппо

короб; хоппо сыарҕа кошёвка, лёгкие сани; хоппо күрдьэх совковая лопата.

Якутский → Якутский

хоппоҕор

даҕ.
1. Өрө хотойон тахсыбыт, лоппоҕор (хол., дулҕа). Выступающий над поверхностью, приподнятый округло, выпуклый (напр., кочка)
Хоппоҕор силистээх сытынньаҥ чөҥөчөк төрдүгэр тахсан …… олороро. Күннүк Уурастыырап
Хотуурун хоолдьуга Хоппоҕор дулҕаҕа Түбэһэн тоһунна. Эрилик Эристиин
Оҕонньор, силис хоппоҕоругар сүгэни уган олуйда. А. Сыромятникова
2. Хоппойон көстөр, томтоҕор ньуурдаах, лоппоҕор. Выдающийся вперёд, имеющий выгнутую наружу поверхность, выпуклый
Хохуоралаах тумустаах, Хоппоҕор түөстээх …… Кып курдук Кыырт кыыл. А. Софронов
Антип, хоппоҕор муннугар дьэҥкир таастаах ачыкытын ыҥырдан …… сүр тиэтэллээхтик хааман-сиимэн дьоруолаабыта. А. Данилов

хоппо

аат.
1. Тугу эмэ уурарга, харайарга аналлаах дьоҕус мас эбэтэр хордуон дьааһык. Небольшой деревянный или картонный ящик, служащий для хранения, упаковки чего-л., коробка, сундучок
Көмүс хоппо иһигэр кыһыл ынах хаалла сылдьар (тааб.: тыл). Дьиэ эркинин тула иһит, таҥас, араас мал, мас хоппо уонна да атын сээбэстэр ууруллубуттар, ыга кыстаммыттар. Болот Боотур
Дьөгүөссэ остуолтан кинигэтин ылан, кумааҕытын хоппотугар уган баран, ороҥҥо олорон, кумааҕытын сааһылыыр. Күндэ
Оппутун аҕалан куурдабыт-хатарабыт итиэннэ ампаарга урут бурдук кутуллар хоппотугар симэбит. И. Федосеев
2. Улахан, уһун мас дьааһык, куорап (хол., икки хоппоҕо туонна кэриҥэ балык киирэр). Большой и длинный деревянный ящик, короб (напр., в таком ящике вмещается около тонны рыбы)
Хамньаҕалар Мүөчүкү туоната диэнтэн уонтан тахса хоппо собону хоторбуттар. Күннүк Уурастыырап
Бу Таба Баалы — аатырбыт соболоох күөл. Биирдэ, сэрии иннинэ, отут хоппо балыгы сиэн турардаахтар. Далан
Улуу тойон Протодьяконов П. 1895 сыллаахха Хадаар нэһилиэккэ Быакана диэн күөлү баҕадьылаан, сүүрбэ биэс хоппо балыгы таһаарбыт. Эрилик Эристиин
Хоппо күрдьэх көр күрдьэх
Сэмэн оҕонньор хоппо күрдьэх курдук ытыһын утары уунар. Амма Аччыгыйа
Саҥата-иҥэтэ суох, хоппо күрдьэҕинэн оргууй аҕай дуксуйан испит. А. Бэрияк
ср. бур. хоорпо ‘короб’, бур. диал. хопто ‘ящик’


Еще переводы:

хоҥуруу

хоҥуруу (Якутский → Русский)

переносица; хоппоҕор хоҥуруу высокая переносица # сото хоҥуруута передняя часть большой берцовой кости.

хопполун

хопполун (Якутский → Якутский)

туохт. Хоппоҕор буолан көһүн, хоппойбут буол. Быть, казаться выпуклым, надутым
Халахай Аана диэн уһуктаах тыллаах, оһуу-тоһуу тиистээх, хопполлубут хоҥуруулаах эмээхсиҥҥэ эйигин дьукаах анаабыттар. М. Доҕордуурап

кып курдук

кып курдук (Якутский → Якутский)

даҕ. Уурбут-туппут курдук, сөрү-сөп оҥоһуулаах, быһыылаах. Аккуратный, ладный, слаженный
Хохуоралаах тумустаах, Хоппоҕор түөстээх …… кыбдьыгыр быһыылаах Кып курдук Кыырт кыыл. А. Софронов
Кып курдук хара бинсээктээх, саламмыт курдук килэбэчигэс баттахтаах. Н. Островскай (тылб.)

хобуох

хобуох (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Хоппойон көстөр, хоппоҕор. Выпуклый, выступающий, выпирающий
[Уот Уһутаакы:] Дьэ, хотуой, Дьэс иэдэс, Дьэбин сирэй, Хобуох эмэһэ, Хойуос тумус — Эппит тылбын умуннаргын эрэ Эккиттэнхааҥҥыттан иэстиэм буолуо. П. Ойуунускай

каноэ

каноэ (Русский → Якутский)

күрэхтэһии тыыта (илиинэн эрдэн курэх-тэһэргэ аналлаах тыы. 4-7 м. усталаах, үрдүк уонна хоппоҕор ойоҕостоох, анар өттүгэр эрэ салбахтаах эрдии-нэн эрдинэн куоталаһаллар.)

талкылдьы

талкылдьы (Якутский → Якутский)

көр талкынньы
Аччыктаабыт киһи быһыытынан, арыылаах алаадьыны ыстаан, кэтит, бөҕө талкылдьыта кимириҥнээбитэ. Далан
Түҥнэри соҕус көрбүт өһөс харахтара, кырыылаах хоппоҕор мунна …… кытаанах талкылдьылаах модьу сыҥааҕа кэпсэтэ олорор киһиҥ, наада тирээтэҕинэ, ээҕи кытары сылдьыах элэсбылас буолбатаҕын санаталлар. ДАЛ ТОДь
[Герассини] оҕустуу модьу моойдоох, бөҕө-таҕа талкылдьылаах. Э. Войнич (тылб.)

хоҥкугур

хоҥкугур (Якутский → Якутский)

даҕ. Үөһээ өттө токуруйан түспүт, бүк түспүт (курдук) төбөлөөх. Склонённый, согнувшийся верхней частью (о дереве)
Төгүрүк алаас хоту тыатыгар тахсан, үс салаалаах, хоҥкугур төбөлөөх, хоппоҕор хатырыктаах чаллах тииккэ кэрэх биэ тириитин ыйыыр туорай маһын оҥорон киирдилэр. Н. Якутскай
Хоҥкугур төбөлөөх Хорудал хара тиит мастар Хоҥкуһа үүнэн тураллар эбит. Күннүк Уурастыырап

лоппоҕор

лоппоҕор (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Лоппойон көстөр, томтоҕор ньуурдаах. Имеющий округлую поверхность, выпуклый
Дакы лаатчыт ачыкытын лоппоҕор тааһа килбэҥнии-килбэҥнии хойуу куолаһынан саҥарара. Далан
Тутаахтаах луупа өс түөкүлэтин икки өттө иккиэн лоппо ҕордор. КВА Б
[Оҕонньор] Сократ сүү һүн курдук үрдүк, лоппоҕор сүүстээх, ки ни курдук кыараҕас харахтаах, соннук сынта ҕар муруннаах. И. Тургенев (тылб.)
2. кэпс. Өрө хоппойон тахсыбыт, хоппоҕор. Округло приподнятый, выступающий над поверхностью, рельефный (напр., о корнях дерева на почве)
Василий Иванович бөппүрүөскэтин окууркатын тиит лоппоҕор силиһигэр сууралыы олордо. Д. Очинскай

өҥкөй

өҥкөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Иҥнэйэн, куоҕайан тур (мас туһунан этэргэ); төҥкөччү, нүксүччү тутун. Наклоняться, накреняться, будучи очень высоким (о дереве); сутулиться (о старом худощавом человеке высокого роста)
Мыраан үрдүгэр хоҥкугур төбөлөөх, куурбут лабаалардаах, хоҥнорхой хатырыктаах, хоппоҕор силистээх хохудал мас өрүскэ түһээри өҥкөйөн турар. Н. Якутскай
Ойуур саҕатыгар улахан тиит өҥкөйөр. Тиит чыпчаалыгар кэрэх ыйыыр куочай ыйаммыт. И. Гоголев
Аҕыс уон сааспын аҥаарыйа туоламмын, Үрүт уҥуоҕум өҥкөйөн, Күрэҥсийэ дьүдьэйэн, Үөдэним үүтүн өҥөйөн, Өлөр күнүм бүрүүкээн, олордоҕум үһү, оҕолоор. С. Зверев
ср. кирг. өҥкөй ‘наклоняться вперёд, нависать (напр., о скале)’

эрийэ-буруйа

эрийэ-буруйа (Якутский → Якутский)

  1. сыһ.
  2. Көнөтүк буолбакка, туора-маары, өҕүллэҕэстик. Криво, извилисто, неровно
    Эрийэ-буруйа барбыт хоппоҕор силистэрдээх, томороон тиит тумуллар. Амма Аччыгыйа
    Куобах оллороот-боллороот ынах бүөрэ сирдэринэн эрийэбуруйа сүүрэр. Н. Заболоцкай
    Балачча эрийэ-буруйа хааман, Павлик даачатыгар тиийэн кэлэбит. «Чолбон»
  3. Ытыллан тахсар гына (хол., тыалы этэргэ); эриллэ-эриллэ, эриллэҥнээн тахсар гына (хол. буруону этэргэ). Кружа в вихре, взвихривая; так, чтобы извивалось, кружилось (напр., о ветре)
    Табах уматынна, буруотун уоһун толлотон эрийэ-буруйа үрэн бурҕаҥнатта. Е. Неймохов
    Эрийэ-буруйа ытыллар дохсун тыал хордоҕой сыыс отун эбэ диэки төкүнүтэн илдьэр. С. Маисов
  4. көсп. Көнөтүнэн буолбатах, араастаан эргитэн-урбатан. Искажая, переиначивая, передёргивая (смысл)
    Ханнык баҕарар тылы ким баҕарар эрийэ-буруйа холбоон-илбээн тугу баҕарар эрдиэн сөп. П. Аввакумов. Суорун Омоллоон айымньыларын араас сыанаһыттар эҥинэҥинник эрийэ-буруйа эрдэннэр элбэхтик мөккүспүттэрэ. Эрчимэн. Уустук боппуруоска Амма Аччыгыйа атыттар курдук эрийэ-буруйа барбакка, биир көнө суолу туппута. Н. Тобуруокап
  5. даҕ. суолт.
  6. Көнө буолбатах, эриллэҕэс. Кривой, извилистый, волнистый
    Кини устуруустаан, эллээн бардаҕына, ханнык да эрийэ-буруйа саастаах маһы суолун көннөрөр. «Кыым»
  7. көсп. Көнөтө, судургута суох, эргитиилээх-урбатыылаах. Сложный, витиеватый, хитроумный, замысловатый (напр., о речи, стиле)
    Сайсары эмээхсин эрийэ-буруйа суолун ирдээ да ирдээ, туох иһин? Суорун Омоллоон
    Араас эрийэ-буруйа санаалар Өлөксөйү үүйэхаайа туппуттара. «Чолбон»
    Урут …… эрийэ-буруйа этиилэри, тыллары литератураҕа киллэрэн булкуйаллара. ВГМ НСПТ