Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чинчилээһин

чинчилээ диэнтэн хай
аата. Мындыр Тиит эрдэттэн ыалларын кыргыттарын бэлиэтии көрө сылдьан, тас көстүүтүнэн бүрэ да соҕус буоллар, кини чинчилээһининэн бэрт олохтоох тыллаах онуоха эбии өйдөөх …… Марусяны талбыта. Ойуку
Урут сылдьыбатах сирбит буолан, тиийээт сирин-дойдутун чинчилээһин, тойоннооһун буолла. А БАМ

чинчилээ

туохт. Тугу эмэ быһаара, билэ сатыырдыы көр-иһит. Всматриваться, рассматривать, изучать, чтобы распознать, определить что-л. по каким-л. признакам
Оҕонньор тэйэ хаама-хаама, чугаһаан кэлэ-кэлэ, икки өттүнэн иэҕэйбэхтии-иэҕэйбэхтии, сур соноҕоһу чинчилии одуулаһар. Амма Аччыгыйа
Абаҕата суругу өссө биирдэ ылан, эргим-ургум тутан, чинчилээн көрөр. В. Миронов
Ойуурга сылдьан киһи эрэ барыны-бары чинчилиир үгэстээх. Сэмээр Баһылай
Тугу эмэ эрдэттэн сылыктаа, сабаҕалаа. По каким-л. признакам предсказывать, предполагать что-л. Эллэйи сэриигэ бастакы күнүттэн: «Эр санаалаах, чиҥ, дьэбир тойон киһи тахсыыһы», — диэн чинчилээбиттэрэ. Н. Лугинов
Үрэх хайа эҥээригэр кыстыахтарын сөбүн чинчилиир. С. Тумат
Ходуһаны эрдэттэн бэрэбиэркэлиир, төһө от кэлиэҕин чинчилээн көрөр-билэр, кырдьыга да, наадалаах. «Кыым»

Якутский → Русский

чинчилээ=

распознавать, определять (по каким-л. признакам, приметам); бу аты тута чинчилээтэ он тотчас распознал эту лошадь (определил её качества по каким-л. приметам); күнү-дьылы чинчилээ = предсказать погоду.


Еще переводы:

ньаймыҥнат

ньаймыҥнат (Якутский → Якутский)

ньаймыҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Аҕыс киһи кыайан аспат аарыктаах халҕаннарын ньаймыҥнаттылар. ПЭК СЯЯ
Ньыыраайы маһы, чиргэл тиити Ньаймыҥнатан силиһин чинчилээбит. Р. Баҕатаайыскай

чинчилэт

чинчилэт (Якутский → Якутский)

чинчилээ диэнтэн дьаһ
туһ. Уһуйдаах Уһуйхан бэрт ырааҕынан, кэтэҕинэн чинчилэтэн көрбүттэрэ, кэнэҕэһин даҕаны итинник ыйаах көтүллэригэр, уларытылларыгар эрэл мэлигир эбит. Н. Лугинов

килэбир-халабыр

килэбир-халабыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэн сүүрэлэс (харах туһунан). Бегающий, подвижный (о глазах)
Килэбир-халабыр хараҕа тугу эрэ чинчилиир курдук. — [Абааһы кыыһа] сүүһүн хаба ортотугар соҕотох сүлүүдэ түннүгүн курдук килэбир-халабыр харахтаах үһү. ПЭК ОНЛЯ II

сылтахтан

сылтахтан (Якутский → Якутский)

көр сылтан
Чугастааҕы оҕонньоттор, эмээхситтэр кыра буолуо суох, онон-манан сылтахтанан кэпсэтэ, кинини көрө, чинчилии киириэхтэрэ. В. Иванов
[Кирилэ] оройуон киинигэр хайа эрэ тэрилтэҕэ устурууктардыы бардым диэн сылтахтанан, тыас хомуммута. «ХС»

чинчилэс

чинчилэс (Якутский → Якутский)

чинчилээ диэнтэн холб. туһ. «Үөрэнэ кэллиҥ дуу, хайдаҕый дуу, эн?» — Балачча өр чинчилэһэ көрсүһэн турдулар. Амма Аччыгыйа
Ол кырдьыгын-сымайатын чинчилэһэ сатыы сырыттахпына, атын дьон истэн, биһиэхэ кураанах оннун көрдөрөн кэбиһээйэллэр. П. Ламутскай (тылб.)

анаан-минээн

анаан-минээн (Якутский → Якутский)

сыһ. Дьоһуннаахтык, сыал-сорук оҥостон. Специально, с заранее обдуманной целью
Дууһам ыалдьан, суобаһым батарбакка, соруйан анаан-минээн кэлэн эттим. Болот Боотур
Уйбаанчык бүгүн анаан-минээн сири-дойдуну чинчилиир, сылыктыыр. В. Протодьяконов
Үчүгэй киһи диэн итинник ээ. Хор, анаанминээн кэпсэтэ, сүбэлэһэ кэлбит! Н. Лугинов

өйдөөхтүк

өйдөөхтүк (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи өйүгэр түһэрдик; киһи ылынарын курдук; олохтоохтук. Толково; по-умному, умно; достойно
Кини [Ыанньыксыт Даарыйа] сүбэтин ылыныа. Ийэм даҕаны итинник өйдөөхтүк таптаабат, сүбэлээбэт этэ. М. Доҕордуурап
Тиэрбэс үүтүнүү төгүрүччү көрбүт харахтара өссө даҕаны сытыытык уонна өйдөөхтүк чинчилээбиттии одуулууллара. «ХС»
Эн сымнаҕастык, өйдөөхтүк тутун. Оччоҕо барыта үчүгэй буолуо. Л. Толстой (тылб.)

сылык

сылык (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ тугунан эмэ чинчилээн быһаарыы, сабаҕалааһын. Предположение, прогноз на основе каких-л. признаков, примет
«Билиҥҥитэ сылык үчүгэй, — диэбитэ Хомпоруунускай астыммыттыы. — Чэ, кытаатыҥ, аттаргытын мантан инньэ кыраҕытык манааҥ». И. Федосеев
Нэһилиэнньэни кытта кэпсэтиҥ: үрүҥнэр тустарынан туох сылык баарын билиҥ. И. Никифоров
Ол эрээри атын сылык эмиэ баар: куһаҕаннык саҕаламмыт доҕордоһуу үйэлээх буолааччы. С. Курилов (тылб.)

ундаардаа

ундаардаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ чинчилээн, сибикилээн бил. Распознавать что-л. по каким-л. приметам, признакам
[Бурҕаллай] Улуу үрэхтэри Олус үөрэн Уолуһуйа ундаардаата. П. Тобуруокап
Бээ-эрэ, били хара кунан кэлбэтэ ээ, быһыыта. Ону ундаардыы таарыйа сарсын суолга киирэ сылдьыах баҕайы дуу. Айталын
Күнү-дьылы ыыппакка эрэ ундаардыахха эрэ сөп. «Сахаада»

чинчилиирдии

чинчилиирдии (Якутский → Якутский)

сыһ. Тугу эмэ сылыктаан, чинчилээн билэ сатыыр курдук (көр-иһит). Изучающе, внимательно, пытливо
Миигин бэркэ чинчилиирдии суптурута көрбөхтөөтө. И. Семёнов
Кууһумалаах Клараны иккиэннэрин хардарыта чинчилиирдии көрүтэлээн ылбыта. «Чолбон»
«Оттон Сергеева ханна барда?» — дириэктэр эдэр киһини чинчилиирдии аллараттан өрө көрөн таһаарда. «Чолбон»