Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чиэстэнии

чиэстэн I диэнтэн хай
аата. Дьон даҕаны итинник чиэстэниигэ үөрэнэн хааллылар, мэлдьи хайҕалга сылдьыахтаахтарын курдук саныыллар. А. Кривошапкин (тылб.)

чиэстэн

I
1.
чиэстээ диэнтэн атын. туһ. Сабыдах Бүөтүр үчүгэйдик үлэлиир буолан, чиэстэнэр, удаарынньык аатырар. Амма Аччыгыйа
Билэбит, киһи эрэ, кырдьаҕас эрэ Бэтэрээн диэн чиэстэммэтин. В. Саввин
Ким үлэтигэр үчүгэй киһи — ол чиэстэнэр. «Кыым»
2. Тугу эмэ гынар буолан хаал, оннук чиэскэ тигис. Иметь честь сделать что-л., заслужить участие в чём-л.
Биһиги хаһыа да буолан, …… ол ыһыахха сылдьар, кыттар чиэстэммиппит. Н. Заболоцкай
Сибэниэ үс киһитэ соҕуруу куруортарга босхо путёвканан сынньанар чиэстэннилэр. ФНС ХО
Биһиги саҥа оскуола үрдүкү бэһис кылааһыгар үөрэнэр чиэстэммиппит. «ХС»
II
туохт. Тугу эмэ (хол., маһы) туохха эмэ тирээн, онтон анньын, оннук анньынан сыҕарый, айаннаа. Опираясь на что-л. (напр., на шест), отталкиваясь чем-л., передвигаться, двигаться
[Уулаах] тайаҕынан чиэстэнэн, аҥаар атаҕынан кылыйан тахсан барда. Эрилик Эристиин
Икки илиитигэр уһун тайах мас ылынан, онно чиэстэнэн, муус буола тоҥмут хаар үрдүнэн харса суох анньынан айанныыра. Далан
Эрдиитинэн чиэстэнэн, аҕатын тыыта турар кытылыгар айаннаата. В. Тарабукин

Якутский → Русский

чиэстэн=

I 1) отталкиваться шестом; кытыыттан чиэстэн = оттолкнуться от берега шестом; 2) опираться на что-л.; атаҕа суох тайаҕынан чиэстэнэн иһэр хромой идёт, опираясь на палку.
II страд. от чиэстээ= чествоваться; кини улаханнык чиэстэннэ ему были оказаны большие почести.


Еще переводы:

пожинать

пожинать (Русский → Якутский)

несов. см. пожать II; # пожинать лавры чиэстэн, чиэскэ таалалаа (үтүөҕүн, үлэҕин билинэн чиэстээһиҥҥэ тигис).

тиэрис

тиэрис (Якутский → Якутский)

тиэр II диэнтэн холб. туһ. Сэттэбэр-аҕыспар сир тиэрсэр чиэстэнэн, Сэбэһэ быалардаах кунаны мииммиппин. Күннүк Уурастыырап

счастье

счастье (Русский → Якутский)

с. 1. дьол; 2. (удача, успех) соргу; счастье в игре оонньууга соргу; # к счастью, на счастье в знач. вводн. ел. дьол го; иметь счастье с неопр. дьоллон. чиэстэн.

куукул

куукул (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Утуйар мөһөөх. Спальный мешок
Арай түүлээхтэрин, үчүгэй саҕынньахтарын, этэрбэстэрин, утуйар бөрө, кырса куукулларын, купчууларын, эһэ үллүктэрин булбатылар. Болот Боотур
Кини [бэрэссэдээтэл] курдук куукул иһигэр Киирэн хонор чиэстэнним. Дьуон Дьаҥылы
ср. русск. куколь, кукуль ‘накидка, колпак’

сийиэс

сийиэс (Якутский → Якутский)

аат. Ханнык эмэ тэрилтэлэр эбэтэр нэһилиэнньэ араҥаларын бэрэстэбиитэллэрин улахан мунньаҕа. Собрание представителей каких-л. организаций, групп населения, съезд
Сабыдах Бүөтүр үчүгэйдик үлэлиир буолан, чиэстэнэр, удаарынньык аатырар, бириэмийэ ылар, оройуон сийиэһигэр дэлэгээтинэн талыллар. Амма Аччыгыйа

чуучур-чаачыр

чуучур-чаачыр (Якутский → Якутский)

сыһ. Хатан, чуор, кычыгырас тыаһы таһааран (хол., хаар устун хааман). Издавая звонкий хруст, скрип (напр., шагая по снегу)
Ылдьаана эмээхсин, тайах маһынан чуучур-чаачыр чиэстэнэн, мин иннибэр киирэн бастаабыта. П. Аввакумов
[Оҕонньор] торуоскатынан чуучур-чаачыр анньынар. И. Федосеев

дэлэгээт

дэлэгээт (Якутский → Якутский)

аат. Быыбарданар эбэтэр ананар ханнык эмэ судаарыстыба, кэлэктиип боломуочуйалаабыт бэрэстэбиитэлэ. Делегат
Сааһын тухары киниэхэ хамначчыт сылдьыбыт Сабыдах Бүөтүр үчүгэйдик үлэлиир буолан, чиэстэнэр, удаарынньык аатырар, бириэмийэ ылар, оройуон сийиэһигэр дэлэгээтинэн талыллар. Амма Аччыгыйа
Сарсыныгар Сүөдэрдээххэ Ураанай кыыһа дэлэгээт Дуунньа кэлэ сылдьыбыт. А. Неустроева

табылыа

табылыа (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ туругун көрдөрөр, хонтуруоллуур прибор, дуоска. Табло. Спортивнай табылыа
Учуутал остуолугар оҥоһуллубут аналлаах табылыаҕа оҕолор эппиэттэрин көрдөрөр лаампачкалар умайаллар. Н. Лугинов
Ньургун, икки саннын хаптаҕайынан көбүөргэ таарыйымаары, төбөтүнэн чиэстэнэ сытан бириэмэтэ уонна ахсаан табылыатын уота кытарыҥныы дьиримниирин көрдө. Н. Лугинов
Сотору гонг тыаһыыр. Табылыаны көрөбүн — 3:0 ахсаан сырдаабыт. ПП ОА

мэтэрий

мэтэрий (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Түөскүн и н н и ҥ д и э к и т а һ а а р а н к э д э ч ч и т у т у н , э б этэр оннук туттан хаамп, хамсан. Двигаться легко, выгнув спину и выпятив грудь
Кукушкин аҥаар атаҕынан тобуктуу түһээт, тиэрэ мэтэрийэн чиччигинээтэ. Амма Аччыгыйа
Ылдьаа олоппоһун өйөнөрүгэр чиэстэнэн, өрө мэтэрийэн астына тыыллаҥнаан ылла. Н. Лугинов
Дьиэ кэтэҕэр оонньуу сылдьар кыра балта Ньургуска утары мэтэрийэн кэлбитэ. В. Гаврильева

тыыллаҥнаа

тыыллаҥнаа (Якутский → Якутский)

туохт. Наар биир күдьүс балаһыанньаттан сылайбыт, көһүйбүт эккин-хааҥҥын, илиигин-атаххын сынньатан, көннөрөн уунаҥнаа. Расправлять уставшие от однообразного положения руки, ноги, потягиваться
Саша …… көһүйбүт илиитин-атаҕын имитэн тыыллаҥнаата быһыылаах, сүһүөхтэрэ биллэр-биллибэттик лачырҕастылар. Софр. Данилов
«Һуу, дьэ бэрт!» — Ылдьаа олоппоһун өйөнөрүгэр чиэстэнэн, өрө мэтэрийэ-мэтэрийэ, астына тыыллаҥнаан ылла. Н. Лугинов
Ынаҕа улахан дьаалы киһи кэлэн саҥарда диэн соччо уолуйбата, аргыый аҕай айгыстан турда, тыыллаҥнаан ылла уонна атыҥыраабыттык, улахамсыйбыттык Витя диэки көрөн кэбистэ. Н. Заболоцкай