Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чобуотук

сыһ. Сытыытык, дьорҕооттук (хол., эппиэттээ, хардар). Смело, храбро, резво, бойко (напр., отвечать)
Кырбый түөһүн мөтөтөн чобуотук хоруйдаата. И. Гоголев
«Ээ, аска түргэтээмнэбит», — Катя бэрт чобуотук чаҥкынаата. С. Никифоров
Сталина икки тылынан чобуотук саҥарар сытыы кыыс, оскуолаҕа үчүгэйдик үөрэммитэ. П. Аввакумов

чобуо

даҕ.
1. Санаатын иҥнибэккэтоллубакка этэр, сытыы-хотуу, килбигэ, толлугаһа суох. Бойкий, шустрый, резвый
Бу быраатым Бытааны уолчаана олус чобуо оҕо. И. Гоголев
Маайа …… урукку чобуо бэйэтэ сыппаан, хаҥыл бэйэтэ сымнаан, кэнэн баҕайытык туттан олорор. Н. Якутскай
Маннык чобуо оҕону эмээхсин үйэтигэр көрө илик. «ХС»
Сытыы, хотуулаах, суустаах (тыл). Острый, язвительный (о слове)
Дьүкээбил [киһи аата] тыаттан мас сүгэн иһэрин көрөн, ханнык эрэ чобуо тыллаах, аһаҕас айахтаах уолчаан: «Дьүкээбил, бу тугуҥ маһын сүктүҥ?» — диэн ыйытта. Н. Якутскай
Үөннээхтик көрбүт харахтаах, чобуо тыллаах-өстөөх, мэлдьи албыннык мичээрдиир киһи. В. Протодьяконов
Хотун наһаа кыыһырда, …… ордук чобуо тыллаах кыыска абарда, баран баттаҕыттан соһуон санаата. «ХС»
2. көсп. Сытыы биилээх, уһуктаах төбөлөөх (хол., быһах); уһуктаах уһун сытыы тумустаах (хол., көтөрү этэргэ). Острый, отточенный, остроконечный (напр., нож); с острым, длинным клювом (о птицах)
Уран ойууттан дьиэ сэргиир, Ыраахтан көстөр ол ойуу Суруллубут дьиэни симиир Чобуо өтүйэ тойугунуу. С. Данилов
Чуоҕур-эриэн тоҥсоҕой Чобуо тумса тобуйда. Күннүк Уурастырап. Дьэ эрэ, Чобуо хойгуом, Чоной эрэ, Чокуллуо буору Тоҕута күөргэллээн! С. Васильев
Мин чобуо сүгэм аттыбар Миигин күүтэр тэһийбэттии. Чэчир-80
ср. тув. шоваа ‘бойкий (ловкий, живой)’, монг. цовоо ‘смышлёный, проворный’

Якутский → Русский

чобуо

1) бойкий, шустрый, резвый; чобуо оҕо бойкий ребёнок; чобуо кыыс резвая девочка; 2) перен. острый, язвительный; чобуо тыл острое слово.


Еще переводы:

дьобдьуй

дьобдьуй (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Харса, төтөлө суох, чобуотук саҥар. Говорить бойко, неистово, яростно
Быһата бассабыыктар аҕыйах хонуктаах дьон буулаан, аймаан эрэллэр диэн [Бандьыыттар диэки санаалаах Хааҕынай Ылдьаа] дьобдьуйбута алыс. А. Софронов

чобоотук

чобоотук (Якутский → Якутский)

көр чобуотук
Микиитэ бэрт чобоотук туттан нууччалаан иһэн, бөтө биэрдэ. Амма Аччыгыйа
[Уол] сүр чобоотук начаалынньыкка тиийэн илии тутуста. М. Доҕордуурап
Биир чуочаллыбыт …… мааны кыыс чобоотук туттан киирэн кэлбитэ. В. Яковлев

чолопочуй

чолопочуй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сытыытык, чобуотук тутун, көр-иһит. Проявлять живость, быть резвым, прытким, проворным
«Дискотека», — дии-дии дьирэҥэлээбит, «танцы», — дии-дии таһыгыраабыт чолопочуйбут уол биир киэһэ холуочук кэлэн баран эһэтин сордообута. В. Титов

чобуорхай

чобуорхай (Якутский → Якутский)

туохт. Ордук чобуотук тутун, сытыы-дьорҕоот буол. Вести себя смело, бойко, осмелеть, расхрабриться
Үнүр суруйааччылар мунньахтарыгар Кустуктуурап чобуорхайбыта олус этэ. Далан
Ордук эдэр киһи чобуорхайар. Онуоха дьахталлар көх-нэм буолаллар, эпсэллэр. Софр. Данилов
Максим харса суоҕар түһэн мулукучуйар, урукку дух-дах туттара ханна да суох. Сытыырхайбыта, чобуорхайбыта сүрдээх. Н. Лугинов
Айахтааҕы атыппакка чобуорхайбыккыт сүрдээх этэ. А. Фёдоров

чоҕулуй

чоҕулуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Сытыытык чаҕылый, уоттаах курдук буолан көһүн (хол., харах туһунан). Блестеть, сверкать, гореть (напр., о глазах)
Хараҕын кыыстан араарбат — кыраһыабайыан! Харахтара чоҕулуйан, имнэрэ тэһэ кэйэн түһэн — эдэриэн. Е. Неймохов
[Эһэ] хараҕа мэктиэтигэр банаар уотунуу чоҕулуйан көһүннэ. В. Протодьяконов
Булчут үүтээнин Түннүгүн уота Түүҥҥү хараҥаҕа Чолбоннуу чоҕулуйда. А. Старостин
2. Сытыытык уоттааҕынан көр, чобуотук тутун (хол., кыыс оҕо). Держаться бойко, сверкая горящим взором (напр., о девочке)
Биир быычыкаа чоҕулуйбут кыысчаан ойон тураат: «Николай Семёнович, бу оҕонньору кытта бииргэ олорбоппун, бытыга сүрэ бэрт», — диэн чаҕылыннарда. Дьүөгэ Ааныстыырап
Чоруун уостаах, Дьоҕус-кыра бэйэтэ Чобуотук чоҕулуйа Чуор кэрэ куолаһынан Этигэн хомус курдук этэ-кэпсии турарын Олоҕум устатыгар умнуо суохпун. ҮӨЫ
Чугас дьонуҥ мааллара күндүтүн көр, чоҕулуйан кыыс да кыыс. Огдо

муҥкук

муҥкук (Якутский → Якутский)

д а ҕ. К ыһ а лҕ атын, к ырд ьыгын да чобуотук эппэт; дьорҕоото суох, килбик, муҥутах. Робкий в общении, стеснительный, смущающийся; несмелый, боязливый
Николаев ити тухары муҥкук, өтөрү-батары быһаара охсубат. Барытын билэр эрээри, аахсартан толлор, куттанар. А. Сыромятникова
Маайыс манна төһө да муҥкук буоллар, кыл байан турар кырдьыгы кэпсээтэ. А. Бэрияк
Оччолорго киһини өрө көтөҕөр, санаатын күүһүрдэр туох да суоҕа. Дьоннор наһаа кэнэн, муҥкук, куттас этилэрэ. «ХС»

хабырҕаччы

хабырҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Хабыргыыр тыастаахтык (тугу эмэ гын). Издавая громкие хлопки (делать что-л.)
Ат туйаҕын тыаһа Хабырҕаччы сиэлэн кэлэн Тусаһаларын иннигэр Тохтуу биэрбит. С. Васильев
Маҕаһыынтан ылбыт биэрэстэрин хабырҕаччы сии олорбуттар. Тускун
Хатааскы иэҥҥин хаптаҕай батыйабынан хабырҕаччы таһыйар кэмим кэллэ! Багдарыын Сүлбэ
2. кэпс. Толлугаһа суохтук, чобуотук, харса суохтук (хол., ыйытыкка эппиэттээ). Бойко, живо, резво (напр., отвечать на вопросы)
Уол онно барытыгар хабырҕаччы эппиэттээн испит. Далан

чобурҕат

чобурҕат (Якутский → Якутский)

  1. чобурҕаа диэн курдук. Уола маҥнай ылбат, онтон сурдургуу-сурдургуу суосканы эмэн чобурҕатан барар. Н. Якутскай
    Чоочо Чөмчүөрэни түөһүгэр ыга кууста уонна иэдэһиттэн тыастаахтык убураан чобурҕатта. И. Гоголев
    Тиийэн көрбүтэ, намыһах уҥуохтаах ынахпытын сибиинньэбит оҕото кэлэн кэлин атаҕар туран эмэн чобурҕатар эбит. «ББ»
  2. Толлубакка, иҥнибэккэ сытыытык, чобуотук саҥар. Говорить бойко, смело, без запинки
    Афанасьевым мин эппиппин тахсан хобулаан чобурҕатан биэрбит быһыылаах. Далан
    Уолаттар [андаҕар тылларын] үтүктэн чобурҕатан биэрбиттэрэ. «Чолбон»
лабыгыраччы

лабыгыраччы (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Л а б ы г ы р а с тыастаахтык. С частым хлопаньем, производя частое хлопанье
Лабыгыраччы охсуолаа.  [Абааһы] тимир табакыарканы хап гыннаран ылла, табык тыаһын курдук лабыгыраччы тыган лабыгыратта. ПЭК ОНЛЯ III
2. Мунаахсыйа барбакка чобуотук, чуол кайдык. Чётко и без запинки (напр., называть, перечислять что-л.)
[Вернер] нууччалыы лабыгыраччы саҥарар нуучча тыйбыт ньиэмэс этэ. Далан
Кини дой ду ыарахан балаһыанньатын боруон уон на тыыл соруктарын туһунан ыраас нууччалыы тылынан туох да кумаа ҕыта суох лабыгыраччы к э пс э эн к иирэн барбыта. «ХС»

чобурҕас

чобурҕас (Якутский → Якутский)

I
чобурҕаа диэнтэн холб. туһ. Уоллаах кыыс уураһан чобурҕастылар. «ХС»
II
даҕ.
1. «Чоп-чоп-чоп» диэн эрэр курдук (хол., тыас). Издающий чмокающие звуки, чмокающий
Омуннаахтык, олус күүстээхтик, Ардах түстэ да, Күүскэ, чоп-чобурҕас тыастаахтык, Халлаан сирдиин уураста. И. Эртюков
2. Толлубакка, иҥнибэккэ чобуотук саҥарар-иҥэрэр (үксүгэр оҕону этэргэ). Говорящий бойко, смело, резво, без запинки (обычно о ребёнке)
Бобровтаах үһүөн Микиитэ билиитин бэрэбиэркэлээн аахтаран-суруйтаран киирэн бардылар. Уоллара чобурҕас киһи буолан биэрдэ. Амма Аччыгыйа
Кими эрэ туруоран ыйытар. Онтуката чоп-чобурҕас киһи буолла. Хомус Уйбаан