сыһ. Баар буолбучча, көстөн кэлбиччэ (тугу эрэ гыныахха диэн суолталаах этиигэ). ☉ Раз уж показался, показавшись, появившись (необходимо что-то делать)
Күн сиригэр көстүбүччэ Көрүлээмэхтээн хаалыаҕыҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй

нареч. сверху; туох эрэ үөһэттэн түстэ что-то упало сверху.

подр. звуку катящегося мелкого предмета; туох эрэ тоһугур гына түстэ что-то покатилось с лёгким стуком.

равн.-кратн. мелькать, проноситься неясной тенью; мастар быыстарынан туох эрэ элэҥниир между деревьями что-то мелькает.

шептать, бормотать; ворчать; кини тугу эрэ ботугураата он что-то пробормотал.

возвр. от дарбый=; тугу эрэ уһанан дарбынар он громко стучит, что-то мастерит себе.

вертлявый; сыһыыга сырбас баар үһү загадка на лугу есть что-то вертлявое (саһыл лиса).

туохт., кэпс. Тугу эрэ көрдүүр курдук түргэнник ону-маны өҥөйтөлүү сырыт. ☉ Ходить, двигаться быстро, заглядывая мимоходом во что-л., куда-л., как будто что-то ищешь
Хаамансиимэн сургулдьуйан, көрөн-истэн эрилиҥнээн кырдьык да хотой курдук көрүҥнээҕэ. Н. Кондаков
«Арамаан! Рома!» — диэн дьиэ тулатынааҕы күрүө маһын үрдүнэн-аннынан сүүрэн сургулдьуйа сылдьан чаҥкынаан ыҥырбахтаата. П. Аввакумов
Тохтоон иһиллиииһиллии мастар быыстарынан сургулдьуйда. «ХС»

аат., түөлбэ. Кыра-кыра лэппиэскэ курдук гына хатарыллыбыт үрүмэ. ☉ Сушённая в виде лепёшки үрүмэ. Огдооччуйа …… ытыс хаптаҕайын саҕа хатан хаалбыт икки чаччаа сыыһын аҕалан, уол иннигэр ууран биэрдэ. Н. Заболоцкай. Өйүө сыыһын тэриннилэр: тууйаска — ымдаан, хас да чаччаалаах арыы, ыаҕайаҕа — суорат. И. Готовцев
ср. п.-монг. сарчык ‘что-то засохшее из пищи’

несов. кого санаарҕат, мунчаарт; его что-то печалит кинини туох эрэ санаарҕатар.