шомпол || шомпольный; саа чуумпура ружейный шомпол; чуумпур тимир шомпольный стержень.

утихать, успокаиваться; оҕолор чуумпурдулар дети утихли; тыал уурайда , өрүс чуумпурда ветер утих, река успокоилась.

I
туохт.
1. Тыаһаамаууһаама, ах бар, ньим бар. ☉ Затихать, успокаиваться
Сүүрэр атахтаах үксэ түүн чэччилиир, көтөр кынаттаах элбэҕэ күнүс көрүлүүр буолан, тыа хаһан да толору чуумпуран турбат. Амма Аччыгыйа
[Макаар оҕонньор кэпсээнин] олус чуумпуран Оҕо аймах иһиллиир. Баал Хабырыыс
Туруорбах балаҕан бэрт бүтэҥитик чуумпуран турар. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Намыраа, уоскуй (уу ньуурун этэргэ). ☉ Затихать, становиться ровным, спокойным (о водной глади)
Бүгүн күн ырааһырбыта, муора чуумпурбута сүрдээх. П. Филиппов
Киэҥ Лена иэнэ хараара-көҕөрө чуумпурбут. Н. Павлов
Өрүс да, чуумпуран, холкутуйбута сүр. И. Находкин
3. көсп. Түптээх, сынньалаҥ, холку буол (дьон олоҕун этэргэ). ☉ Становиться спокойным, размеренным, мирным (о жизни)
Охсуһуу сыллара ааһан Олох чуумпурбутун санатан, Улуу Ленаҕа долгуттар Утуйаары уу түгэҕэр Умсан хааллылар. Т. Сметанин
II
аат. Саа уоһун ыраастыырга уонна самааскалыырга аналлаах уһун синньигэс тэрил. ☉ Ружейный шомпол
[Убайа] инитигэр ох, чуумпур, кыргыс, булт сэбин оҥорон бэлэмниир. Саха сэһ. I
Олорбохтуу түстүм, чуумпурбар эриллэ сылдьар саам самааскатын эргиппэхтээтим. Суорун Омоллоон
Саабын сотобун чуумпурунан, Уот аттыгар сынньанабын Кус, сордоҥ үөлэн баран. И. Гоголев