Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чэбдиктик

сыһ. Доруобайдык, өлүөрдүк (улаат); сибиэһэйдик, чэгиэнник (тыалыр). Не болея, не хворая, будучи здоровым (расти); свежо (дуть)
Салгын чэбдиктик киһи этин-сиинин сайа охсоро. В. Яковлев
Кини оҕоҕут өссө чэбдиктик күн-түүн улаатан иһэригэр баҕарар. А. Кондратьев
Дорообо, күн курдук төгүрүк, Төрөөбүт оҥкучах алааһым. Мин эмиэ бу бүгүн чэбдиктик Эн буоргар сынньанан күүс ыллым. Чэчир-80

чэбдик

даҕ. Өлүөр, доруобай. Пышущий здоровьем, здоровый
Валентина Васильевна К., эдэр, чэбдик, кырасыабай дьахтар, балыыһа балаататыгар биирдэ өйдөммүт. Амма Аччыгыйа
Сэттэ уоҥҥун да туолларгын, Сэргэх, чэбдик буолаҥҥын, …… Элбэх сылга истииктэргин Үлүһүйэн ай, уһан. Күннүк Уурастыырап
Катерина Ивановна чэбдик, көрдөөх, омуннаах, элбэх тыллаах алта уончалаах дьахтар этэ. Л. Толстой (тылб.)
Тэтэркэй, чэгиэн (көрүҥнээх). Здоровый, румяный (о внешности)
[Кыыс] оҕолуу чэбдик уостарын ньимиччи туттан, килбиктик мичээрдээн ааһа турда. Амма Аччыгыйа
[Кыргыттар] иккиэн маарыннаһар, сабыс-саҥа, халлаан күөҕэ былааччыйаламмыттар — чэбдиктэр, тэтэркэйдэр, бэһиэлэйдэр. Л. Толстой (тылб.)
Сөрүүн, ыраас (салгыны этэргэ). Прохладный, свежий (о воздухе)
— Ларьяна, чэбдик салгыны сии таарыйа Сэргэлээх даачатын диэки бара сылдьыахха диэн этиилээхпин, хайдаҕый? — Лев кэккэлэһэ олорон баран ыйытта. Р. Баҕатаайыскай
Өлөксөй оҕонньор, таһырдьа чэбдик салгыҥҥа тахсан, …… сүһүөҕэ босхо баран тэмтэриҥнээтэ. П. Аввакумов. Сайаҕас чэбдик салгыннаах Кыһыҥҥы күннэр үүннүлэр. С. Данилов
ср. монг. себдег ‘оледенелый’

чэгиэн-чэбдик

чэгиэн диэн курдук
Мин эһиэхэ баҕарабын: Чиргэл муос курдук ыраас, Чэгиэн-чэбдик этихааны! С. Васильев
[Баһылай] этэ-сиинэ толору, чэгиэн-чэбдик, туттунуута да ньымса. Л. Попов
Доҕорум барахсан …… чэгиэн-чэбдик бэйэтэ, үчүгэйкээн кэрэ дьүһүнэ хара дьай оонньуута буолан, күл көмөр буолбутуттан уйадыйан, ытыы сыһа-сыһа, арыычча кыана олордум. «ХС»

Якутский → Русский

чэбдик

здоровый, свежий, бодрый; чэбдик көрүҥнээх у него свежий, здоровый вид.

Якутский → Английский

чэбдик

a. healthy; чэбдигир= v. to become healthier


Еще переводы:

сай гын

сай гын (Якутский → Якутский)

туохт. Чэбдиктик салгыйан билин, сайа оҕус. Обдать прохладой, свежестью (напр., о ветре)
Ууттан сөрүүн салгыны Отчуттарга аҕалар Симик сиккиэр сай гына Күрүскүрүс тыынан ылар. Р. Баҕатаайыскай

дьэгдьиччи

дьэгдьиччи (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Чэбдиктик, сибиэһэйдик. Бодряще, освежающе
Быйыл тутуллубут, саҥа мас мүөттээх сытынан билиҥҥэ диэри дьэгдьиччи тыына турар улахан дьиэҕэ киирбитэ. А. Сыромятникова
2. Чуордук, ыраастык, өрө көтөҕүллүүлээхтик. Звонко, чисто; оживленно
Ампаар таһынааҕы чаллах тииккэ кэҕэ этэн дьэгдьиччи саҥарталаан барда. А. Сыромятникова

симиин

симиин (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Сип-сибиэһэй, мип-минньигэс (үрүҥ ас). Свежий, вкусный (о молочной пище)
Сири иһиттэртэн Симиин кымыһы Сиэллээх удьаанан Симиир аайы сэмсээтилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Сарсыардааҥҥы Сахалыы аспыт Симиин күөрчэх Сииргэ астык. К. Туйаарыскай
Симиин хойуу сүөгэйбит Сэппэрээтэргэ сирилээтэ. С. Васильев
2. көсп. Сөрүүн, ыраас, сибиэһэй (салгын). Свежий, прохладный (воздух)
Симиин салгын кини түөһүгэр, сирэйигэр чэбдиктик сабыта биэрдэ. И. Гоголев
Төрөөбүт сирин симиин салгына кини этин-хаанын бигиирин …… саха киһитэ мэлдьи өйдүүр. А. Олбинскай
Симиин сыттаах сайыҥҥы намылхай им-балай хараҥа саады бүрүйбүт этэ. И. Тургенев (тылб.)

мүлүй

мүлүй (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс.
1. Сылыйа бы һыытый (күнү-дьылы этэргэ). С т и хнуть, смолкнуть (о погоде)
Былытыран иһийбит халлаан тымныыта бүгүн кэм мүлүйбүт көрүҥнээх. Н. Борисов
Дьыбар тахсан, мүлүйбүт салгын чэбдиктик киһи этин-сиинин сайа охсор. В. Яковлев
Олус тымныыта да, итиитэ да суох сөбүгэр буол (убаҕаһы этэргэ). Стать чуть тёплым, остыть (о жидкости)
Хотоҥҥо хонон мүлүйбүт ууну ынахтар астына иһэр буолбуттара, үүттэрэ биллэ элбээбитэ. «Чолбон»
Хаһаайка …… биэс мас чааскыны уурталаата уонна мүлүйбүт сылбархай ууну кутуталаата. Тэки Одулок (тылб.)
2. көсп. Ааһа быһыытый, мөлтөө (хол., аһыы, кутурҕан туһунан). Притупляться, ослабевать (напр., о печали, г оре)
Би лигин төһ өлөө ҕү да с итиһ э н тө һө да үчүгэйдик олорбутуҥ иһин, урукку аһыыҥ, онтон соччо мүлүйбэт. Н. Л угинов. Ыам ыйын ыраас күнүгэр Алааска киирэн, айаннаан иһэн, Үөрүүм үксүүр, аһыым мүлүйэр. М. Тимофеев
ср. монг. мөлийх ‘становиться гладким и круглым, без острых углов и граней; становиться тупым’, монг. диал. бүлигэн ‘тёплый’

оҥкучах

оҥкучах (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. көр омуһах. Сайыҥҥытыгар типографияны ампаар оҥкучаҕын иһигэр көһөрөллөр. Н. Якутскай
    Моркуобу лаппаакынан түөрэн хостонор. Отун быһан, быраҕан баран, аһын дьиэ оҥкучаҕар ууран, харайыллар. ФНС ОАҮүС
  3. Хаһыллыбыт сир, дьаама. Яма, ямка
    [Оҕус] дьиэ таһыгар олорор дьону, биһигини, көрөн, тиэргэҥҥэ кэлэн, оҕустар хаспыт оҥкучахтарыгар буору хаста. Далан
    Өксүүнньэ били баҕайыны маһынан ылан, алдьаммыт бөх ыаҕаһыгар уган, дьиэ кэннинээҕи былыргы даҥ оҥкучаҕар таһааран бырахта. Күндэ
  4. даҕ. суолт. Төгүрүччү туруору сыырдаах чоҥкучах (хол., алааһы этэргэ). Окружённый крутыми горками (напр., об аласе)
    Саах сыбахтаах Саха туруору балаҕана Оҥкучах алаас үрдүгэр Унаар буруону субуйда. С. Васильев
    Дорообо, күн курдук төгүрүк, Төрөөбүт оҥкучах алааһым. Мин эмиэ бу бүгүн чэбдиктик Эн буоргар сынньанан күүс ыллым. Чэчир-80
    ср. эвенк. оҥкучак ‘овраг’, тув. оҥгар ‘яма’, кирг. чуҥкурчах ‘углубление’, бур. хонхосог ‘лунка’
бодрый

бодрый (Русский → Якутский)

прил
чэгиэн-чэбдик

здоровый

здоровый (Русский → Якутский)

прил
чэгиэн-чэбдик

бодрый

бодрый (Русский → Якутский)

прил. чэгиэн, чэбдик, сэргэх.

бодрость

бодрость (Русский → Якутский)

ж. чэгиэн быһыы, чэбдик турук, сэргэхсийии; удача придала нам бодрости табыллыы биһигини сэргэхсиппитэ.

бодрящий

бодрящий (Русский → Якутский)

  1. прич. от бодрить; 2. прил. чэбдик, чэбдигирдэр, сэргэхситэр; бодрящий МОрОЗ ЧЭбДИГИрДЭр ТЫМ 1ЫЫ.