Якутские буквы:

Якутский → Русский

чээрэ

1) остаток; харчым чээрэтэ остаток денег; 2) обрубок, обрезок; дүлүҥ чээрэтэ обрубок чурки; болгуо чээрэтэ обрезок болванки (железной); 3) лучшая, отборная часть чего-л.; тииҥ чээрэтинэн бэргэһэ тигиннэ из лучшей части беличьих шкурок она сшила себе шапку; күн чээрэтэ самое лучшее для работы время дня.

Якутский → Якутский

чээрэ

I
аат. Туох эмэ (хол., сиэммит аһылык, элэйбит, алдьаммыт, көөрөттүбүт мал-сал) кыра тобоҕо, ордуга. Остаток от чего-л. (напр., объедки, огарок)
Ханна эрэ чүмэчи чээрэтэ баар этэ. Күрүлгэн
Мыыла чээрэтин тута сылдьарыттан сылыктаатахха, субу аҕай суунаары сылдьара. С. Курилов (тылб.)
II
аат. Кырдьаҕас хатыҥ умнаһыгар үөскүүр хараҥа күрэҥ дьүһүннээх ур. Чёрный гриб в виде нароста на стволе берёзы, чага
Хатыҥ чээрэтин сыл хайа баҕарар кэмигэр хомуйуохха сөп. ТКП ТДЭҮү
Дьэбдьиэ си дьүгээр буолуохтааҕар дьонноругар хатыҥ чээрэтинэн өҥө кубулутуллубут сылбырхай ууну кутан биэрдэ. «Чолбон»
Сылбырхай ууну хатыҥ чээрэтинэн, күөл отунан, кытыан иннэтинэн суһуктутан иһэллэр. П. Ламутскай (тылб.)
Чээрэ киһи түөлбэ. — олох ыарахаттарынан хатарҕаабыт, саастаах көлүөнэ киһитэ. Бывалый, из старого, закалённого поколения человек
Сөдүөт оҕонньортон ыйыт, чээрэ киһи билэрэ буолуо. НАГ ЯРФС II


Еще переводы:

отребье

отребье (Русский → Якутский)

с. собир. I. уст. (отбросы) тобох, сэмнэх, чээрэ; 2. перен. дьиккэр, нэҥэй.

огрызок

огрызок (Русский → Якутский)

м. 1. киһи кирбитэ, тобох; огрызок сахара киһи кирбит саахара; 2. разг. тоһоҕос, чээрэ; огрызок карандаша харандаас топо-ҕоһо.

олуй-молуй

олуй-молуй (Якутский → Якутский)

олуй-молуй бы- һыйа (быһычча) — кылгас, халыҥ уонна сыппах быһах. Короткий нож с толстым и тупым лезвием
Отут болгуо чээрэтинэн оҥорбут олуй-молуй быһыччатын сулбу тардан ылла. Ньургун Боотур
Отут болгуо чээрэтинэн оҥоһуллубут Олуйа-молуйа ылы-чып быһыйатын Сууххай соҕустук Сулбу тардан ылла. П. Ойуунускай
Кулун Куллустуур Тоҕус болгуо Тобоҕо буолбут, Олуй-молуй быһыччатын Ойутан таһаарда. ТТИГ КХКК

тэтиэнэх

тэтиэнэх (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Бэйэтин кыанар күүстээх, эрчимнээх. Физически крепкий, сильный, энергичный
Урукку чээрэтинэн билигин да тэтиэнэх. Ф. Софронов
[Бэстиинэп] сэттэ уонуттан тахсан эрэр эрээри, өссө да тэтиэнэх киһи. Софр. Данилов
Эдэр эрдэҕинэ улахан тэтиэнэҕинэн аатырбыт киһи. М. Доҕордуурап

обмылок

обмылок (Русский → Якутский)

м. 1. мыыла чээрэтэ; 2. обмылки мн. (мыльная вода) танас сууйбут уу, мыылалаах уу.

аҕааннаа

аҕааннаа (Якутский → Якутский)

туохт. Аҕаанынан сытыылаа, кылаанын көннөр. Точить на оселке, направлять лезвие бруском, точильным камнем
Туоратынан тостон хаалтын Тура тэһиин уурдарбыт, Тобох-чээрэ хотуурун, «Чууһур-чааһыр» аҕааннаан, Толбон күҥҥэ оонньотон, Тохтоон тура түспүтэ. Күннүк Уурастыырап
Мин кинини [от охсор массыынаны], бүгүн игиилиир, аҕаанныыр санаалаах кэлбитим. «ХС»

быһыйа

быһыйа (Якутский → Якутский)

аат. Аччыгый быһах. Маленький ножик
Отут болгуо чээрэтиттэн оҥоһуллубут Олуйа-моһуйа ылы-чып быһыйатын Сууххай соҕустук Сулбу охсон ылла. П. Ойуунускай
[Миитэрээс] ытаан-ытаан баран, сототуттан биир тутум быһыйа быһаҕын ылан баран сиргэ төкүнүс гына түһэр. Амма Аччыгыйа. Чаарчахаан буоллаҕына, муҥур быһыйатын ылан хаппарын тэһэ быспыт. Саха фольк. Тэҥн. быһычча

дьулуурдаахтык

дьулуурдаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Туохха эмэ олус дьүккүөрдээхтик ылсыһан. Проявляя большое стремление, упорство, настойчивость
[Күндэ] Сэбиэскэй былаас маҥнайгы күннэриттэн ыла саҥа олоҕу тутар иһин дьулуурдаахтык турунарга бэйэтин норуотун ыҥырбыта. Софр. Данилов
Ананийдаах түүн чээрэтигэр утуйа-утуйа, улахан дьулуурдаахтык үлэлииллэр. М. Доҕордуурап
Устаап - саҥа саллаакка Соломмотох суол курдук, Онон хаамп охтубакка, Дьулуурдаахтык, хорсуннук. И. Эртюков

кэһиир

кэһиир (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Күөс кэһиэҕин кыһыйар тимир лаппаакы. Железный скребок для выскабливания нагара или накипи с внутренних стенок котлов и горшков
Кэриэлгэн дьахтар Кэһиирин тыаһыттан [айыыһыт] Киҥэ-наара холунна. Саха фольк. Ньуоска тобоҕун, Кэһиир кэлтэкэтин …… Чээрэтин дэлби мунньан, Иннигэр-кэннигэр иилиммит. Күннүк Уурастыырап

суһуктут

суһуктут (Якутский → Якутский)

туохт. Ким-туох эмэ кэрэ дьүһүнүн буортулаа, өлбөөрт. Портить, искажать вид кого-чего-л.
Ону эн туорайдыыр буоллаххына, килбиэннээх маҥан сирэйгин киртитиэм, туналҕаннаах маҕан ньуургун суһуктутуом. Ньургун Боотур
Аан ийэ дойду …… чэлгийэр күөҕүн суһуктуппатыннар. Амма Аччыгыйа
Хараҥа өҥнөө. Придавать тёмный цвет
Сылбархай ууну хатыҥ чээрэтинэн, күөл отунан, кытыан иннэтинэн суһуктутан иһэллэр. П. Ламутскай (тылб.). Тэҥн. суһуктаа