ырбай диэнтэн дьаһ
туһ. Торум курдук хара бытыктаах уоһун ырбатан, тугу эрэ этээри гынан баран саҥарбата. А. Софронов
Якутский → Якутский
ырбат
ыр
туохт.
1. Аанньа аһаабакка аччыктаан, хоргуйан быһа түс, ыйааһыҥҥын сүтэр, дьүдьэй. ☉ Худеть, тощать
Өлөөнө соҕотох ынахтааҕа, саас ото суох буолан, аччыктаан охтуох курдук дьүүкэрэн ырбыта. П. Аввакумов
Ото соппоҥ буолан сүөһүлэр ыраллар, сороҕор өлүөхтэрин да сөп. И. Сосин
Түөһэ кырыыланан, ыран, уҥуохтаах тириитэ эрэ хаалбыт. Сэмээр Баһылай
2. көсп. Күүстээх үлэҕэ, ыраах айаҥҥа сэниэҕин эс, сылай, сындалый. ☉ Изматываться, притомляться, уставать, утомляться (напр., от работы, езды)
Оо, бары дьон дууһалара Ытык сэргэ буоллаллар, Айан ырбыт аттара Тохтоон, сэниэ ыллаллар! И. Гоголев
Көлүнэн иһэр табалара улаханнык ырбыт этилэр. Н. Якутскай
Яков төттөрү-таары тиэстэригэр букатын ыран хаалла, куйаас да илиһиннэрдэ, утаппыта да сүрдээх. Н. Заболоцкай
ср. др.-тюрк., тюрк. ар ‘тощать, худеть, отощать; утомляться’
ыр-быһын
туохт. Олус күүскэ илиһин, сэниэҕин эһэ улаханнык сылай, сындалый. ☉ Очень сильно устать, выбиться из сил, изнемочь
Тиийэр сиргэр тиэтэйэҕин, Ыраах баары бу харбаан, Тирииҥ тэстэ тиритэҕин, Ыран-быстан сылаарҕаан. А. Абаҕыыныскай
Күнү быһа хараҥа буолуор диэри ырабыста үлэлээн баран, …… дьахталлар көмүлүөк оһох имик-самык уотугар түүн үөһэ ааһыар диэри иистэнэн кыҥастаһаллара. «ХС»
ыр-сылай
туохт. Аһаабакка сылдьан аччыктаан, сылаарҕаан, эһин-быһын, илиһин. ☉ Валиться с ног от голода и усталости, сильно утомиться
Мин эрэйдээх эмиэ куорат устун соҕотоҕун халтайга хааман, …… ыран-сылайан, аччыктаан, кыйаханан, киҥим-наарым холлон кэлэрим. «ХС»
Якутский → Русский
ыр
звукоподр. отрывистое рычание собаки, зверя; ср. ар.
ыр=
1) тощать, худеть; ынахпыт ырда наша корова отощала; 2) уставать, утомляться; дэлби ырдым я очень устал; ыран хаал = обессилеть, выбиться из сил .
ырбат=
побуд. от ырбай=.
Якутский → Английский
ыр=
v. to lose weight; ырыган a. thin, lean
Еще переводы: