эйэҥ ой = прыгать или бегать раскачиваясь.

1) мир, согласие, единодушие; эйэ дэмнээхтик олороллор они живут душа в душу; эйэнэн бара тур уходи добром; эйэттэн ордук суох погов. нет ничего лучше мира; 2) мир; эйэ иһин охсуһуу борьба за мир.

нареч. образн. всячески раскачиваясь и подёргиваясь (напр. ходить, стоять).

n. peace, harmony; эйэҕэс a. peaceful; эйэлээ= v. to make peace

аат.
1. Бэйэ бэйэни өйдөһүү, сөбүлэһии; өстөһүүтэ, иирсээнэ суох иллээх сыһыан. ☉ Взаимопонимание, согласие; дружба
Ол олордохторуна Дария Кирилловна кэлэ сырытта, ол үөлээннээхтэр эйэлэрин бөҕөргөттө. М. Доҕордуурап
Киэһэ биһиги кэлбиппит — дьоммут соччо эйэтэ суох олороллоро. Т. Сметанин
Кэргэнэ Ньукулайдыын бэрт үчүгэйдик олорбуттара. Куруук бииргэ сылдьаллара, эйэлэрэ сүрдээх этэ. М. Попов
2. Судаарыстыбалар, норуоттар сэриитэ суох олоруулара; сэриилэһэр өрүттэр сэриини тохтоторго сөбүлэһиилэрэ. ☉ Мирное сосуществование государств, народов; мирное время, мир
Биһиги, бу күн анныгар көҥүл уонна эйэ туругурарын туһугар охсуһарбыт. Амма Аччыгыйа
Дьон бастыҥнара аан дойдуга көҥүл, эйэ кыайарын иһин охсуһаллара. А. Фёдоров
Норуоттар баҕарбыт уһун эйэлэрэ олоҕурда. Дьуон Дьаҥылы
♦ Эйэ дэмнээхтик (нэмнээхтик) — 1) эн-мин дэһэн, бэйэ-бэйэни кытта тапсан, өйдөһөн-өйөһөн (олор). ☉ соотв. душа в душу (жить)
Саастарын тухары өрүү өйөһөн, эйэ дэмнээхтик олорбуттара. Болот Боотур
Хойутун да эйэ дэмнээхтик олордоххо, эн-мин дэсиһэн, хардарыта өйөһөрбүт ханна барыай. А. Фёдоров
Кэнники биэс сылым туох да түбэлтэтэ суох ааспыта. Уу-чуумпутук, эйэ нэмнээхтик олорбуппут. Д. Дефо (тылб.); 2) эйэлээхтик, кыыһырсыбакка (хол., кэпсэт, оонньоо). ☉ Без ссоры, дружно, мирно (напр., разговаривать, играть)
Баһылай Охонооһойоп дьиэтин итиэннэ хаартытын торуойун сүүрбэ бырыһыан ыла олорор, онон этиспэккэ-бочооттоспокко, эйэ дэмнээхтик оонньоотоллор курдук диэн олорор. Күндэ
Мин, миигин хаарыйар тарбааһыннаах кэпсэтии маннык эйэ нэмнээхтик бүтэн эрэриттэн үөрэммин, күлэ-күлэ тыл эттим. Н. Габышев
Аан туманы кытары тэҥҥэ икки киһи көтөн түспүтэ. Сахалыы унаарыччы дорооболостулар. Эйэ нэмнээхтик кэпсэтэн бардыбыт. А. Кривошапкин (тылб.); 3) өһүөнэ суохтук, эйэлээхтик (ким эмэ диэки көр). ☉ Без злобы, ласково (смотреть в сторону кого-л.)
Лурье кыыһырбыта ааһа охсон, Бодиевскай диэки эйэ дэмнээхтик көрүтэлээбитэ. Болот Боотур
Валя оҕолуу мичээрдээбит харахтара эйэ нэмнээхтик чаҕылыспыттара. «ХС». Эйэ дэмнэрин билсибит — бэйэ-бэйэлэрин бэркэ өйдөһөр, билсэр чугас сыһыаннаах (дьон). ☉ Хорошо понимающие друг друга, находящиеся в близких отношениях (люди)
Собуот оробуочайа Андрей Оконешников Байбалы кытта звеноҕа быйыл алтыс сылын оттоһор. Эйэ дэмнэрин билсибит буолан, звено биир сис үлэһиттэрэ. «Кыым»
ср. др.-тюрк. сев ‘любить’, бур. эб, эб эе ‘мир, согласие’

аат. Чуумпу, нус бараан, нус-хас дьиэ-уот ис туруга, дьон-сэргэ бэйэ-бэйэлэригэр сыһыаннара. ☉ Тихая, уютная, приятная во всех отношениях атмосфера, обстановка в доме
Бастакы кинигэттэн наар үөрүү-көтүү, уруйайхал, эйэ-дэм сылаас тыына илгийэрэ. Софр. Данилов

даҕ. Чуумпу, нус-хас, эйэлээх (хол., олох, эйгэ, бэйэ бэйэҕэ сыһыан). ☉ Мирный, уютный, приятный (напр., об атмосфере, обстановке)
Маппырдыын алта бандьыыт, сүбэлэрин холбоон, эйэ-дэмнээх биир ыал кыайан буолбатылар. Л. Попов
Сергей бу эйэ-нэмнээх паараҕа ымсыыра санаата. В. Яковлев
Звено дьэ эйэ-нэмнээх, биир санаалаах, үлэҕэ дьулуурдаах звено буолбута. «ХС»

эйэ-дэмнээх

сыһ. Дьигиҥнээн хамсыыр курдук. ☉ Слегка подрагивая, покачиваясь из стороны в сторону
Үүттээх эмиийи этэрэн, эйэҥ-сэйэҥ тартахтарын аайы, мэктиэтигэр ынах иһэ-үөһэ бүтүннүү кутаҥнаан ылар. С. Федотов
Ыаҕас эйэҥ-сэйэҥ эйэҥнээтэҕин аайы ыраас уу ирим-дьирим дьирбиилэнэн ылар. «ХС»