Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эмсэҕэлэнии

эмсэҕэлэн диэнтэн хай
аата. Ордук ньиэрбинэй систиэмэ эмсэҕэлэниитэ элбэхтик көстөр. ВУА БС

эмсэҕэлэн

эмсэҕэлээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Эмсэҕэлэммит киһи да эмиэ буруйдаах этэ, онон ити оробуочайы бастаан бэйэбитигэр иитиигэ хааллаттарбатахтара сыыһа. И. Никифоров
Сөмөлүөт саба түһүүтүгэр биһиги бастакы орудиебыт расчёта эмсэҕэлэннэ. Н. Кондаков
Сэрии хонуутуттан ити курдук эмсэҕэлэнэн тахсан баран, Василий Кузьмич биэс ый устата госпиталтан госпиталга көһө сылдьан эмтэммитэ. «ХС»

Якутский → Русский

эмсэҕэлэн=

повредить, покалечить; илиибинэн эмсэҕэлэнним я повредил руку.


Еще переводы:

кэлиэкэ

кэлиэкэ (Якутский → Якутский)

аат. Оһолломмут, эмсэҕэлэммит киһи. Калека
Хааннаах сэрии сордообута хайыы-үйэ үһүс сылыгар барбыта. Дэриэбинэ ахсын кэлиэкэ үксээбитэ. Агидель к. Уонунан тыһыынча киһи өлөрүллүбүт, кэлиэкэ буолбут. Ю. Чернов (тылб.)

көлөөгө

көлөөгө (Якутский → Якутский)

  1. даҕ., эргэр. Тугу да кыайбат, сатаабат (киһи); мөлтөх, куһаҕан (ат). Слабый, никчемный, без каких-л. способностей (о человеке); плохой, слабый, кляча (о лошади). Көлөөгө киһи. Көлөөгө ат
  2. аат. суолт. Эмсэҕэлэнэн, оһоллонон үлэни кыайбат буолбут киһи, кэлиэкэ. Калека. Көлөөгө буолан сытаахтыыр
    ср. русск. каляга, калека
тырытталан

тырытталан (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тырыта, хайыта бар, бүттэтэ суох алдьан. Изорваться, разорваться
[Күн сибэккитин] сэбирдэхтэрэ куорсун түүтүн курдук синньигэс өлүүкэлэргэ хас да төгүл тырытталаммыттар. МАА ССЭҮү
Куттаммытын да, ыарыылаахтык эмсэҕэлэммитин да умнан кэбистэ — саҥа хоту ыстанна. Лааҥкыны, аабылааны үрдүнэн. Таҥаһа эрэ тырытталанара иһиллэр. В. Санги (тылб.)
2. көсп. Кыйаханан, кыыһыран сирбиэтэн (үксүгэр солуута суох). Раздражаться, нервничать (обычно без веского основания)
Биирдии ыстатыйа аайыттан итинник тырытталанар буоллаххына, хайа, доруобуйаҥ, ньиэрбэҥ даҕаны алдьанан бараарай? В. Яковлев
Мин кыратык эмэ истэхпинэ даҕаны [кэргэним] атын дьахталлар курдук мээнэ тырытталана, этиһэ-охсуһа сылдьыбат. «ХС»

такым

такым (Якутский → Якутский)

аат. Киһи тобугун кэтэҕэ. Коленный сгиб, подколенок
Такымынан накыгыр, арҕаһынан нүксүгүр, үрдүк уҥуохтаах, улахан оҕонньор эбит. Күннүк Уурастыырап
Уол тэбиэлэнэн көрдө да, такымнарыттан уонна сүнньүттэн ньохчоччу харбатан хаалбыт эбит. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор такымҥа оҕустарбыт киһилии бакык гына түстэ. «ХС»
Сүөһү, кыыл кэлин атаҕын сүһүөҕүн чочоҕор уҥуоҕун үрдэ. Верхняя часть выступающей кости коленного сустава задней ноги зверя, скота
Ата такымыгар олоруох курдук, чохчойон баран өрө туруталаан, илин атахтарынан салгыны табыйда. М. Доҕордуурап
Үлүһүйбүт бөрөлөр убаһалар тараһаларын хайыта тыыта, такымнарын иҥиирин сыыйталыы сырыттылар. Р. Кулаковскай
Сорох ыт тайаҕы тохтотон баран, наһаа уоҕа бэрт буолан, …… такымыгар кытары ыйанан быһа тэптэрэн эбэтэр оҕустаран эмсэҕэлэммит, ону ааһан өлбүт түбэлтэлэрэ эмиэ биллэр. Я. Семёнов
тюрк. такым ‘место на сгибе ноги под коленом, подколенный сгиб’

ымынаҕыр

ымынаҕыр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыһыылаах ымынаҕынан ыарый. Болеть чесоткой
Ымынаҕырбыт таба түүтэ үксэ түһэр, бааһыттан олус эмсэҕэлэнэр буолан, сотору бириэмэнэн ырар. МСИ ТЫ
Ынах ымынаҕырар кэмигэр түүтүн төрдө тааҕытыйар, тириитэ кытаран итийэн тахсар. МСИ ХСИи
Сүөһү ымынаҕыран ыалдьар сибикитэ түүтүгэр ымынах клеһэ киирбитин кэннэ икки нэдиэлэ буолан баран биллэр. СИиТ
2. Кыһыйар быдьыгынас кыһыл ымынаҕынан бүрүлүн. Покрываться мелкой зудящей сыпью
Сымыыт үрүҥүн сиэтэҕинэ сорох оҕо ымынаҕырар. Оччоҕо сымыыты сиэтэри ууратыллар. Дьиэ к. Кыһыл оҕо тириитэ олус чараас, намчы буолар
Бэрт кыраттан сылтаан бааһырыан, быһыта сиэһиэн, ымынаҕырыан эҥин сөп. Дьиэ к.
3. т.-х. Буор сыстыбытын курдук бөлтөгөр хара эбирдэринэн бүрүлүн (хортуоппуй ыарыытыгар). Покрываться тёмными пятнами в виде бородавок (напр. о клубнях картофеля)
[Хортуоппуй] хаҕа ымынаҕырар уонна баалаттаҕына лабах курдук бааһырар. ФНС ОАҮүС