күл диэнтэн атаах. Кини былыты элэктээн күллэрэстии күлээхтиир, кини үөрүүтүттэн ытаахтаан иэрийэр. П. Ойуунускай
Элэктэриичэстибэ уотунан Эриличчи көрөөхтүөҥ, Салгын аалын дабыдалынан Лаһыгыраччы күлээхтиэҥ. Эллэй

дьүһ. туохт. Харахтаргын муҥунан эриличчи, сытыытык көр. ☉ Смотреть, вращая глазами, таращить глаза
[Суор] уун-утары көрөн турулуҥнуу олорон, өрө көтөн таҕыста. Р. Кулаковскай
Оҕонньор куһаҕан баҕайытык көрүтэлээн турулуҥнуу турбута. Н. Якутскай
[Хотой] турулуҥнуу олороро дьулаана бэркэ дылыта. Н. Заболоцкай

сыһ. Харахтаргын муҥунан эриличчи (көр). ☉ Вращая (глазами), сверкая белками, таращась (смотреть)
[Тураах] турулус-ирилис көрдө. П. Ойуунускай
«Туох баары барытын хайдах баарынан көрүү дии!» — Тэптиргээнэп турулус-ирилис көрүтэлээтэ. В. Протодьяконов
Кууһума холуочуйбут харахтарынан турулус-ирилис көрүтэлээтэ. Тумарча

тэлбээрий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Биир мэкчиргэ көтөн тэлбээриҥнээн кэлэн хаппыт чыпчаалга түһэр. Болот Боотур
[Эпчиргэлэр] Тэлбээриҥнии ыраах тыаҕа Тэллэй көрдүү бараллар. И. Федосеев
Үрдүлэринэн хотугу мэкчиргэ, араҕас хараҕа эриличчи көрөн, тэлбээриҥнии көттө. «ХС»

даҕ. Киэҥ, төгүрүк, эриличчи көрбүт (хараҕы этэргэ). ☉ Широко раскрытый, круглый (о глазах)
Киһи …… чэҥэркэй киэҥ харахтарынан дьахтары батары көрдө. Болот Боотур
Чэҥэркэй хараҕа болҕомтолоохтук, дьоһуннаахтык көрөр. З. Воскресенская (тылб.)

сыһ. Абарбыт курдук, абарбыт быһыынан. ☉ В сердцах, досадуя, с раздражением (делать что-л.)
Николай дьигис гына түһээт, били доҕолоҥ кыыһын диэки абарбыттыы эриличчи көрдө. А. Сыромятникова
Арыт уоһа чорбостон, Абарбыттыы туттунан, Кыыһырбыт диэн тумнабын, Кыһамматах буолабын. П. Тобуруокап
Түөрэҥ тэлиэгэ хас аппа-дьаппа баарын ааҕардыы, субу-субу лаҕырҕаан ылаыла, абарбыттыы саҥа аллайан хаахынаан ылар. М. Доҕордуурап

сыһ. Бэркиһээбит курдук. ☉ Удивленно, изумленно
«Ити баар», — Всеволод Николаевич бэркиһээбиттии ытыһын нэлэс гыннарда. Софр. Данилов
«Хайа, киһи маһа [хоруоп] тахсан кэллэ буолбат дуо?» «Оттон маһа буолумуна. Оннук да буолуохтаах эбитэ ини», — диэбитэ Лобуй, бэркиһээбиттии. Д. Таас
Ити тылы истээт, Доргууйап арыы хаана ыыстыйа түстэ. Бэркиһээбиттии хараҕын эриличчи көрдө. «ХС»

дьүһ. туохт. Үллэн көһүн, үллүбүт курдук буолан көһүн. ☉ Выглядеть, быть здоровым, крупным, крепким, неуклюжим
Данил, тустаары гыммыт киһилии нүксүччү туттан, көхсө өссө ордук көлтөйөн, тардыылаах оҕустуу суһаллык дьүккүлдьүйдэ. Болот Боотур
Кокардалаах бэргэһэлээх көлтөйбүт киһи кырыктаахтык эриличчи көрөн турар. И. Гоголев
ср. кирг. көлтөй, хак. көлтей ‘выглядеть грузным, полным’, тув. көлдей ‘делаться неуклюже большим (напр., о человеке в шубе)’

даҕ. Кыра хомпоҕордоох, бөгдьөгөрдөөх (мурун туһунан). ☉ Горбатый, с горбинкой (о носе)
Мин аргыһым, дьукааҕым, сүһүөхтээх муруннаах, сылаарҕаабыт дьүһүннээх, хатыҥыр, үрдүк уҥуохтаах аҕамсыйбыт киһи дьэ киирдэ. Амма Аччыгыйа
Киһи саллар көрүҥнээх оҕонньоро буолаахтаатаҕа: хаххан курдук сап-саһархайынан эриличчи көрбүт, хотой курдук сүһүөхтээх муруннаах, саҥата-иҥэтэ суох оҕонньор этэ. Далан
Айанньыт үрдүк уҥуохтаах, сүһүөхтээх муруннаах, арылыйбыт киэҥ харахтаах, хара бараан киһи. М. Доҕордуурап

көр сэрэхэдий
[Ойуун] сирэйэ-хараҕа уларыйбыт, сэрэҥкэдийбит киһи быһыытынан дьиэ иһин эриличчи көрүтэлээн баран, холкутаабыт курдук туттар. Р. Кулаковскай
Тунал маҥан көстүүгэ көмнөхтөрүн түһэрэн хараара барыйбыт мастартан сэргэх булчут сэрэҥкэдийэр идэлээх. Н. Борисов
Киһи балаакка тардынан утуйара, оттон ыт иччитин сылбай уутун араҥаччылаан кыра да тыастан сэрэҥкэдийэн үрэн моргуйара. П. Степанов