Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эриһии

эрис диэнтэн хай
аата. Нарыйа санаан көрдөҕүнэ, олоҕо ыарахан буолсу — инчэҕэй мастыын эриһии, маһы-мууһу дьаһаныы. Далан
Махсыым күн тура-тура бииртэн биир эриһии, бииртэн биир охсуһуу үөһүгэр тардыллан истэ. П. Филиппов
Иккиэн туох да сэбэ суох кыһыл илиилэринэн эриһии үлүгэригэр түстүлэр. «ХС»

эрис

туохт.
1. Туох эрэ туһугар дьаныһан туран сыралас, киирсис. Упорствовать, усердствовать, прилагая усилия в чём-л. (напр., в учении)
Кини үөрэнэн эриһэн эрэр. П. Аввакумов
Ханнык баҕарар үлэ элбэхтик эристэххинэ, сүүрдэххинэ-көттөххүнэ үтүө түмүктэнэр. «ХС»
АЯМ диэн тылга хотугу тыйыс айылҕаны кытта эриһэр, тоҥмут ыстаал ыллыгы кытта өрө тустар уолаттар тыыннара иһиллэргэ дылы. «ЭК»
Иван Игнатьевич үлэлээбитин тухары тиэхиньикэни кытта эриспит …… боростуой саха киһитэ. ДАГ ККК
Кими, тугу эмэ кытта өр бодьуустас. Упорно, настойчиво возиться с кем-чем-л., добиваясь чего-л.
Киһи ол курдук балачча өр эриһэн, эһэтин оҕотун туппут, куулга уган кэбиспит. Н. Заболоцкай
Ол уол ийэлээх аҕабын буукубаны ааҕарга, суруйарга үөрэтэн эриспиттээҕэ. П. Аввакумов
Байыкка баатын кытта бэрт өр эриһэн, астаһан, нэһииччэ хоҥнордо. «Чолбон»
Өр эриһэммин, син Күөх Боллох оҕонньортон бэриһиннэрэр буоллум ээ. АИА-А КБ
2. Кими эмэ кытта иэл-тиэл киирис, күрэхтэс, тулуспахтаа. Бороться, тягаться, состязаться с кем-л., оказывая достойное сопротивление
Арай бэйэтин кытта эмиэ биир саастыылааҕа Көөкөй Бүөтүр балай эмэ эриһэ, барсымахтыы сатыыр. В. Протодьяконов
«Эр бэрдэ эриһэр инигин», — Егор Алексеевич үтэн-анньан көрдө. СЮ ЫБ
Биһиги оҕолорбут саамай эриһиэхтээх уһун дистанцияларыгар ыалдьыттарбыт бириистээх миэстэлэри үллэһиннилэр. «Чолбон»
3
эрийис 4 диэн курдук. Дашалыын бүгүн эмиэ эристим, ол эрээри хоспор ыҥырбатым. Н. Габышев
Иллэҥсийэ эрэ түстэрбит, Коля куорат кыргыттарын кытта эриспитин кэпсээн күллэрэр. Н. Заболоцкай
Иэмэх талах курдук эрис — иэмэх талахтыы (мастыы) эрийсэллэр диэн курдук (көр иэмэх)
Хаартылаан үстэтүөртэ куотуһан, иэмэх талах курдук иэл-тиэл эриспиттэрэ. Р. Баҕатаайыскай
Икки холкуос сороҕор куоттаран, сороҕор куотан куоталаспыттара, иэмэх талах курдук эриспиттэрэ. НД ДК
Иэн иҥиирин курдук эрис көр иэн I. Бөҕөстөр хардары-таары атаакаластылар, иэн иҥиирин курдук тэҥҥэ эристилэр. И. Данилов
Уолаттар ханнык баҕарар үлэҕэ илин-кэлин түсүһэн, иэн иҥиирин курдук эриһэллэрэ. «ХС»

Якутский → Русский

эрис=

1) совм.-взаимн. от эрий =; 2) упорно биться, бороться, состязаться.

Якутский → Английский

эрис=

v. to wrestle, struggle with


Еще переводы:

эрийии

эрийии (Якутский → Русский)

и. д. от эрий = 1) кручение, верчение; закручивание, завинчивание; 2) обвивание, обматывание, наматывание; 3) перен. мучение. эрийис= см. эрис=.

эриспэхтээ

эриспэхтээ (Якутский → Якутский)

эрис диэнтэн тиэт
көрүҥ. Техникуму бүтэрэн, холкуоска эриспэхтээн баран, «Эдэр хомуньуус» хаһыакка үлэлээн эрэр кэмим этэ. С. Федотов

иэмэхтэс

иэмэхтэс (Якутский → Якутский)

туохт. Тэбис тэҥҥэ, ылбат-биэрбэт гына эрис (хол., тустууга). Биться, бороться, состязаться, упорно, наравне с соперником
Бөҕөстөр утуу-субуу киирэн тустан иэмэхтэстилэр. И. Данилов. Күрэхтэһии бүтэһик күнүгэр бииртэн биир пааралар тустан иэмэхтэһэллэр. СТТ

кумалас

кумалас (Якутский → Якутский)

кумалаа 3 диэнтэн холб. туһ. Уолук уолуктарыттан ылыстылар да охсуспутунан, анньыаласпытынан бардылар — өлөрсөн кумаластылар. ПЭК ОНЛЯ I
Өттүктэһэн бардылар, өлүү дүбдүргэнэ дьэ буолла... Үлтү кумаластылар. П. Ойуунускай
Уһуутаһа түһэн баран, Куустуһан ылан кумаластылар, эпсэритэ ылсан эристилэр. С. Васильев

кырыымчыктык

кырыымчыктык (Якутский → Якутский)

сыһ. Дьадаҥытык, тиийимэттик-түгэммэттик. Бедно, стесненно, в крайней нужде
Төһө да дьадаҥытык, кырыымчыктык олордоллор, кинилэр бэрт эйэлээхтик олорон арахсыбыттара. Н. Якутскай
[Алардыыраптар] олус кырыымчыктык, инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан эриһэн олороллор. Эрчимэн
Бородуукта хаартысканан бэриллэр кэмэ буолан кырыымчыктык олорбуппут. «ХС»

нусхаҥнаа

нусхаҥнаа (Якутский → Якутский)

нусхай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Сата тыал, үлэтин бүтэрэн, Киниэхэ суон тииттэр үөрэллэр, Ойуур тыа көмнөҕүн түһэрэн Тыал хоту нусхаҥнаан биэрэллэр. Эрилик Эрис тиин. Сардаана сибэкки и лгийэр сал гыҥҥа аргыый нуоҕаҥныыр, нусхаҥныыр. Хомус

эпсэритэ

эпсэритэ (Якутский → Якутский)

эпсэри диэнтэн хат.- күүһ
Николайдаах Арамаан бэйэ-бэйэлэригэр көхсүлэринэн эпсэритэ түһэн олорон, ботур-итир кэпсэтэллэр. Е. Неймохов
Прокопий устукатуурка суурадаһынын мэһийбитинэн, эркиҥҥэ ылан эпсэритэ бырахпытынан барда. В. Протодьяконов
Уһуутаһа түһэн баран, Куустуһан ылан кумаластылар, Эпсэритэ ылсан эристилэр. С. Васильев

мөҕүү

мөҕүү (Якутский → Якутский)

мөх I диэнтэн хай
аата. [Боккуо:] Мэлдьи тойон-хотун дьаҕырҕа нын анныгар сырыттаҕым, ыарыйдахпына, кубулунан сытар диэн, биир туспа мөҕүү буолар. А. Софронов
Баттал тан, мөҕүүттэн, сынньыыттан Хас сааспар араҕан барабын? Эрилик Эрис тиин. Онтон-мантан мөҕүү б у о л л а. Н. Заболоцкай

лиҥкинээ-лаҥкынаа

лиҥкинээ-лаҥкынаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Араастаан ньиргиэрдээхтик сатархайдык дуораһыйан иһилин (хол., улахан куолакал тыаһын этэргэ). Издавать громкие, гулкие, переливающиеся звуки, гудеть (напр., о колоколах). Таҥара дьиэтэ буоллаҕына быыстала суох собуонун тыаһа эҥин араастаан лиҥ кинии-лаҥкыныы турар. Эрилик Эрис тиин
Ой дуораанын курдук сатарыйан иһилин. Издавать громкий ре зонирующий звук, греметь, громыхать
Кини соһуйан уһуктубут омунугар синньигэс лааппыны түөрэ көтөн кэбиспитэ, иччитэх өтөх кытта атын үлүгэрдик лиҥкинээн-лаҥкынаан уһугунна. Н. Заболоцкай

мотоҕоно

мотоҕоно (Якутский → Якутский)

мотоҕоно курдук кэпс. — симиллибит курдук толору эттээх-сииннээх, бөкүнүк быһыылаах (үксүгэр дьахтары, оҕону этэргэ). Крепкий, круглый, упитанный (в основном о жен щине, ребёнке)
Начаалынньык хоһуттан биир мотоҕоно курдук уолчаан тэлэкэчийэн таҕыста. С. Федотов
Кини миигин, бука, мотоҕоно курдук сонообут, мар-сар соҕустук таҥныбыт тыа учуутала дьахтарга дьүөрэлии санаан эрдэҕэ. «ХС»
Арай Араҥастаахтар бэйэ лэрин киһилэрэ — мотоҕоно курдук биир уол эрэ эриһэр. «ХС». Тэҥн. мотооччох курдук