1) традиция; обычай; үгэс буолбут (это) стало традицией; өбүгэлэр үгэстэрэ обычай предков; 2) привычка, обыкновение; үгэс курдук модальное словосочет. как обычно; үгэс курдук, бүгүн эмиэ эрдэ турдулар как обычно они и сегодня встали рано; ср. абыычай.

n. custom, tradition, habit

аат.
1. Былыр-былыргыттан, бэрт өртөн олохсуйан, үөрүйэх буолан хаалбыт быһыы-майгы. ☉ Традиция, обычай
Сайыҥҥы уйгуну-быйаҥы көрсө сахаларга ыһыах ыһан бырааһынньыктыыр үгэс баар. Саха фольк. Өбүгэлэрин үтүө үгэһинэн сахалар Дьиэлэрин мэлдьитин илин диэки аанныыллар. Маҥнайгы тахсар сардаҥаны кинилэр Санныларыгар сүгэннэр илдьэ киирэллэр. М. Ефимов
Өбүгэҥ үгэһин сириэҕиҥ — Олорор мутуккун кэрдиэҕиҥ. Айталын
2. Үөрэммит, үөрүйэх буолбут сиэр, идэ, кэмэлдьи. ☉ Привычка, обыкновение
Оҕо эрэ үгэһэ эбээт — тугу көрөр да барытын бултаһыан баҕарар. Н. Якутскай
Туох барыта кэлин уһугар тиийэн син биир үгэскэ кубулуйар. Н. Лугинов. Огдооччуйа эмээхсин эдэр эрдэҕиттэн халбаҥнаабат үгэһинэн бүгүн эмиэ күн тахсыыта уһугунна. И. Гоголев
ср. каракалп. үлги ‘манера (образ действия, стиль)’

сыһ. холб. Мэлдьи буоларын курдук. ☉ Как обычно, по обыкновению
Остуоруйабыт үгэс курдук аһаан-сиэн бүтэн …… утуйар киэбинэн бары сыппыппыт кэннэ саҕаланара. Д. Таас
Тибии, үгэс курдук, олунньу ыйтан саҕаланааччы. В. Яковлев
Үгэс курдук …… алтынньы үһүс декадатыттан саҕалаан сэтинньи уон биэс күнүгэр диэри убаһаны ийэтиттэн араарыллар. АНП СЭЭ