Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үллүктэн

үллүктээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Нэһилиэктэртэн киирэн үрүт-үрдүлэригэр үллүктэнэ турар суорҕан саҕа биэдэмэс кумааҕыларын үрдүнэн арай кини ачыкылаах аһыыта килэҥниир. Амма Аччыгыйа
Мастар хайыы-сахха күһүҥҥү көмнөх хаар үллүкттэммиттэр. Я. Семёнов
Сэтинньи маҥнайгы аҥаарынааҕы кэмнэр хаҕыс тыалынан тыыннылар, үрүҥ хаарынан үллүктэннилэр. М. Доҕордуурап

үллүк

аат.
1. Сытар киһи суорҕанын үрдүнэн эбии сабан биэрэр туох эмэ (хол., сон). Что-л. в качестве добавочного покрывала поверх одеяла на ком-л.
Уулаах [киһи аата] үллүк гыммыт хагдаҥ отун бурайан, туран кэллэ. Эрилик Эристиин
«Ийээ!» — уолчаан ыарахан үллүгүн тиэрэ сыҕайан, олоро биэрбитэ. В. Титов
Оҕонньор аргыый аҕай үллүгүн Хаһыйан туран олорбута. Д. Таас
2. Тугу эмэ халыҥ гына саппыт, бүрүйбүт туох эмэ (хол., хаар). Верхний наружный слой, покрывающий что-л., покров (напр., снежный)
Арыы кэтэҕиттэн өрө харбаһан тахсыбыт түптэ буруота алааһы үрдүнэн күөх үллүк буолан турар. Софр. Данилов
Сис тыаларга үллүк буолан сыппыт сыа хаар ууллан, үрүйэнэн барылаччы сүүрдүбүтэ. И. Сосин
Амма үрэҕим, кыһыҥҥы үллүгүн өрө сүргэйээри, модун күүһүн мунньунан, оҥостон аҕай сытар. В. Титов
Күһүн ыспыт үүнээйи биһиги дойдуга үчүгэй үллүгү эрэйэр. ПАЕ МСТ
3. көсп. Сыарҕаҕа тэллэх гына уурар эһэ тириитэ. Меховая (обычно из шкуры медведя) подстилка на санях
Кууһума суруксут сыарҕаҕа эһэ тириитэ үллүккэ саһыл кулгааҕынан аттарыллыбыт суорҕанынан атаҕын саптан олорбут. Н. Якутскай
Дьахтар таба тириитин, эһэ үллүгү уонна куобах уорҕата истээх суорҕаны киллэрэн …… уҥа орон атах өттүгэр тэлгии охсон кэбистэ. Болот Боотур
Иккиһэ эһэ үллүктээх, хара кырааскалаах сыарҕалаах. Д. Токоосоп

Якутский → Русский

үллүк

1) добавочное покрывало, накидка (поверх одеяла); 2) меховая подстилка (в санях); эһэ үллүк подстилка из медвежьей шкуры; 3) перен. покрышка; крыша, покрытие; хаар үллүк снежная крыша.


Еще переводы:

сабыылан

сабыылан (Якутский → Якутский)

сабыылаа диэнтэн бэй
туһ. Күбэй хотун ийэм Үллэр өрөһөтүн үллүктэнэн, Хара быарын сабыыланан, Нохтолооҕун анныгар уйаланан [үөскээбитим]. Өксөкүлээх Өлөксөй

саптыҥы

саптыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Сапка майгынныыр, саптыы быһыылаах. Нитевидный, в виде нити
Атын саптыҥы салахайдары кытта бииргэ спирогира халыҥ гына үллүктэммит ньамаҕы үөскэтиһэр. КВА Б

көҥүрүтэ

көҥүрүтэ (Якутский → Якутский)

көҥүрү диэнтэн хат.- күүһүр
Үллүктэнэн сыппыт хаар көҥүрүтэ ууллан, күрүлүү-харылыы уһунна. А. Федоров. Саҥардыыҥҥыта Лена эбэ кур муустарын көҥүрүтэ сынньан, тус хоту логлоһута утаарбыта, халаанын уутун халыһыта сүүрдүбүтэ. И. Федосеев

чыыппаан

чыыппаан (Якутский → Якутский)

тырыыҥка диэн курдук
Кыһыл чох үрдүгэр хаппыт мас чыыппаанын чөмөхтөөн, онно туоһу кыбытан баран, үрэн сирилэттэ. В. Миронов
Чыыппаан тыыран, оһоххо куурда уурда. И. Данилов
Сытыы быһах кылааныттан чараас чыыппааннар эриллэ эликтэнэн үллүктэнэн иһэллэр. А. Кривошапкин (тылб.)

үүнүмтүө

үүнүмтүө (Якутский → Якутский)

даҕ. Өлгөмнүк үүнэр (үүнээйини этэргэ). Обильно и быстро растущий (о растениях)
Кылааннаах күндү түүлээҕэ мэнээктээбит баай хара тыалардаах, үүнүмтүө сүмэ от кыһыннары үллүктэммит өҥ хочолордоох бүөмчү үтүө дойду этэ. ГИП КДЬ. Төрдүгэр астаахтартан Саха сиригэр ордук үүнүмтүө турунуопус буолар. ПАЕ МСТ

чуҥкунас

чуҥкунас (Якутский → Якутский)

даҕ. Киһи кулгааҕа чуҥкунуох, уу-чуумпу. Звенящий в ушах (о тишине)
Бу үрүҥ хаарынан үллүктэммит үүт-тураан дойду …… чуҥкунас чуумпунан иһийэн, дьүкээбил уотунан дьөрбөлөнөн, …… улуутуйа чураадыйан дьикти да кэрэтик көстөр эбит! И. Данилов
Тыынан да көрбөт курдук тыҥаан, Чуҥкунас чуумпу сабардыыр. С. Тимофеев
Балаҕан иһигэр чуҥкунас чуумпу ыбылы сатыылаата. ЭКС ТБТ

күрүлээ-харылаа

күрүлээ-харылаа (Якутский → Якутский)

туохт. Түллэ оргуй, тыаһаа-ууһаа, барылаа (арыт аччаан, арыт улаатан кэлэр тохтоло суох үөһэттэн түһэр эбэтэр харгынан сүүрэр күүстээх уу тыаһын этэргэ). Производить то затихающий, то усиливающийся клокочущий, бурлящий звук (обычно о бурном течении на перекатах, стремительно падающем потоке воды)
Үллүктэнэн сыппыт хаар көҥүрүтэ ууллан, күрүлүү-харылыы уһунна. А. Федоров. Хайа оройуттан көһөҥө таастар логлорута ыстаммыттара. Хайаны таҥнары күрүлүү-харылыы сууллубуттара. И. Федосеев
Үрэх ордук маҥнайгы түүн күрүлээбитэ-харылаабыта. Ч. Айтматов (тылб.)

эҥкэ

эҥкэ (Якутский → Якутский)

аат. Биэрэккэ уу ылар миэстэтигэр сир анныгар да, үрдүгэр да үөскүүр аҥхай, хаспах, дириҥ хайа барыы. Подводная или надводная рытвина, яма, глубокая трещина, промытая водой вдоль берегов реки, в которой застаивается вода
Эҥкэҕэ түһэн өллө. ПЭК СЯЯ
Эҥкэ муус эҥэрдэммит, Дьаҥха муус дьайыҥнаммыт, Кыр муус тыыннаммыт, Кырыа-көмнөх үллүктэммит, Кыа хаан илбистэммит. Күннүк Уурастыырап
ср. бур. эҥгин, калм. эҥгэ ‘берег, побережье’, казах. еҥ ‘нечто наклонное’

этэһиэркэ

этэһиэркэ (Якутский → Якутский)

аат. Тирэх буолар эриэйкэ мастарга олордуллубут хас да долбуурдаах кинигэни эбэтэр араас малы уурарга аналлаах дьиэ тэрилэ. Предмет мебели в виде полочек, укреплённых на стойках друг над другом, этажерка
Кэбиниэккэ мас ыскаап, Эргийэр этэһиэркэ, Онно эҥин эгэлгэ Кинигэ да кинигэ. С. Данилов
[Үөрэх оҕотун муннугар] остуол, олоппос, этэһиэркэ эбэтэр кинигэ уурар долбуур баар буолаллара хайаан да наада. Дьиэ к. Хоско ойон киирэн, этэһиэркэҕэ үллүктэнэ сытар хаһыаттартан түүрэ харбаата. БТТ

график

график (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эрэ ахсаан өттүнэн сайдыытын, хамсааһынын көрдөрөр сурааһыннардаах чөртүөс. График (чертеж, схема)
Сылларынан үүт ыамын көрдөрүүтүн графига. Температура уларыйыытын графига. Үллүктэнэ сытар араас математическай суоттааһыннарын, графиктарын сыҕаччы анньан, сайабылыанньа суруйан адаарыппыта. В. Яковлев
2. Үлэ сүрүн көрдөрүүлэрин уонна толоруллуохтаах кэмин ыйан оҥоһуллубут былаан. График (план работ)
От үлэтин графига. Массыына өрөмүөнүн графига. Үлэ былаанын оҥорон, график олохтоон, ирдэбили күүһүрдэр гына тэрийэн, дьону сүһүөҕэр туруора охсуохха наада. В. Яковлев
Ыанньыксыттар эбэһээтэлистибэлэрин бэс, от ыйдарынааҕы графиктара аһары толоруллубута. ОСИ ОУу. Үүтү туттарыы графигын үчүгэйдик тутуһан иһэбит. «Кыым»