Якутские буквы:

Якутский → Русский

өнньүөс

неглубокий длинный лог на поле.

Якутский → Якутский

өнньүөс

аат. Үрэх хочотугар уһун синньигэс дулҕалаах хотоол сир (сааскы уу онон сүүрэн үрэххэ, элгээҥҥэ түһэр). ☉ Неглубокий длинный лог в долине реки (весной по нему течёт талая вода)
Өнньүөс, үрэх өҥсүйдүлэр. Күннүк Уурастыырап
Этиҥнээх дохсун ардахтан куорат өрүкүйэ турбут быыла хаптайан, сир ахсын чалбахтар килэһэн, ханааба, өнньүөс устун буордаах уу будулуйа сүүрүгүрдэ. В. Протодьяконов

Еще переводы:

лог

лог (Русский → Якутский)

м. аппа, өнньүөс.

кирилэт

кирилэт (Якутский → Якутский)

кирилээ диэнтэн дьаһ
туһ. [Косилка] Өнньүөс, уолба Үүнүүлээх отугар Үлүһүйэн киир, кирилэт. К. Туйаарыскай

төлкөлөт

төлкөлөт (Якутский → Якутский)

төлкөлөө диэнтэн дьаһ
туһ. Өнньүөс-Наахара үтүө буоругар Түөрэҕин төлкөлөппүт, Хаарыан эдэр саастаах Хабырыыс Паабылап …… Хайҕаллаах Кыһыл Аармыйаҕа Ханыылаһан барбыта. Саха нар. ыр. III

үкэрдиирэ

үкэрдиирэ (Якутский → Якутский)

нор
айымнь., үкэр I диэнтэн атаах.-аччат. Үстүйэлиир салаалаах Үкэрдиирэ күөх оппут Үрэх-өнньүөс үөһүгэр Үтэн-үүнэн үрдээтэ. Күннүк Уурастыырап
Үстүүрүктүүр салаалаах Үкэрдиирэ отунан Үөмэр-чүөмэр үктэнэн Үчүгэйкээн чөмчүөрэ Үрүлүйэн кэллэр дуу? И. Гоголев

балтыка

балтыка (Якутский → Якутский)

аат., аччат. Бииргэ төрөөбүттэртэн балтыларын эбэтэр сааһынан балыс кыыһы таптаан ааттааһын (үксүгэр балтыкам, балтыкайым диэн тард. ф-гар тут-лар). ☉ Сестренка, сестреночка моя (обычно употр. в притяж. ф.: балтыкам, балтыкайым)
Хабырыылайап кулуба кыыһа, Дабдарыйа Настааччыйа, балтыкайыам, Дорообото тут, доҕоор! Саха фольк. Кыһыл көмүс чыычаахтар, Балтыкайдарым барахсаттар – Үрүҥ илгэ уустара, Өнньүөс ыанньыксыт кыргыттара. Хоһоон т. Иһиттиҥ дуо, ылбай балтыкайым, Биһи сонуммутун, биһи сэһэммитин. И. Чаҕылҕан
Будьуруспут үөттэргэ Күн баайар сарыалбаанчыгы... Бу, көр, сэрбэкэчийэн, Тиийэн кэллэ балтыкайым. В. Миронов

чыыбыс

чыыбыс (Якутский → Якутский)

I
аат. Саа сомуогун түһэрэн эһэр тимир, элбэрээк. ☉ Спусковой крючок ружья
Эписиэрдэр бука бары сиэптэригэр укта сылдьар бэстилиэттэрин чыыбыһын сөмүйэлэринэн бигээн тураллара. Н. Якутскай
Элиэ Сааба …… кыыл баһын туһаайан, бэрдээҥкэтин чыыбыһын тардан кэбистэ. Л. Попов
Георгий сыалын сүүс сүүрбэ миэтэрэҕэ туруоран, кыҥаан баран чыыбыһын тардар. ССС
II
көр чиибис
Чыыбыс диэн саҥа көстүбүт көтөр, «Чыып» да диэбэккэ, өнньүөһүгэр көтөр. Болот Боотур
Бадарааннар үрдүлэринэн чыыбыс чыычаахтар ытастылар. Л. Толстой (тылб.)

аппа

аппа (Якутский → Якутский)

аат.
1. Уу хайа охсубутуттан үөскээбит көҥүстүҥү дириҥ уонна уһун оҥхой сир; сир кыра оҥхойо, дьаамата. ☉ Овраг; яма, рытвина
Бурхалей аппаны батыһа сыккыраан сытар сыарҕа суолун көрө түстэ. Эрилик Эристиин
Суха аанньа ылбата, аппа сиргэ букатын таах барда. Суорун Омоллоон
Бөрөлөр тибииттэн кириһэ сыппыт аппаларга бары хороһон олордулар. Р. Кулаковскай
2. Тыалтан-куустан хаххалаах, уу тохтуур өнньүөс сир. ☉ Лог, ложбина
Аппаҕа тыал түспэт, аппаҕа кэнчээри от хагдарыйбакка хаалар. Амма Аччыгыйа
Аппаттан уу баһан аҕалан, оллоон анньан, чэйбин өрөн кэбистим. Суорун Омоллоон
△ Хотоол сир. ☉ Лощина
Биһиги төгүрүччү таас хайа күрүөлээбит аппа сиргэ олорбут эбиппит. А. Софронов
тюрк. упкын, опкын

арда

арда (Якутский → Якутский)

көмө аат.
1. Сыһыарыы түһүк форматыгар хайааһын ханнык эрэ предметтэр ыккардыларыгар, быыстарыгар буоларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ В форме дательно-местного падежа употребляется для обозначения предметов, между которыми совершается действие (среди, между)
Иирэ талах анныгар, Илгэ симэх арды-гар Күөгэлдьийэ нусхайар Сүүмэх солко налыйар. А. Абаҕыыныскай
Дьааҥы хайа ардыгар Дьарбааннаабыт бандьыыттар Хаардаах ойуур быыһыгар Хаххаланан сылдьаллар. И. Чаҕылҕан
2. Туттуу түһүк форматыгар хайааһын ханнык эмэ предметтэр ыккардыларыгар, быыстарынан тарҕанарын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ В форме орудного падежа употребляется при обозначении предметов, между которыми, среди которых распространяется действие
Ити икки киһи ардынан аас. ПЭК СЯЯ
Үрэх, өнньүөс сүнньүнэн Үрүҥ сөлөгөй үллүөҕэ, Арыы тыабыт ардынан Араҕас далбар аллыаҕа! Суорун Омоллоон

аһааччы

аһааччы (Якутский → Якутский)

I
ас диэнтэн х-ччы аата
Аан аһааччы Алтан хаакыр Ааны аһан Дьиэ ааныгар Дэбдиргэ бырахта. П. Ойуунускай
Таһаҕастаах массыына, таба Тайҕам устун сырыста, Сир кылаатын аһааччыларбар Аһы, таҥаһы таста. Эллэй
Ымсыылаах оол ыраах саҕахтар. Таабырын тахсыылаах ыллыктар — Саҥаны аһааччы анала, Сонуну айааччы таптала. С. Данилов
II
аһаа диэнтэн х-ччы аата
Урут тиити кыһыйан сиэччилэр, от-мас силиһинэн аһааччылар төһө кыайарбытынан талбыт аспытын аһыыр кыахтанныбыт. Эрилик Эристиин
Ким кымыһы, суораты иһэ уйуоҕунан аһааччы — ол тигинэс тот сылдьыаҕа. М. Доҕордуурап
Хаарыаннаах нүөл өнньүөс чээл күөҕэр Харабыл туруоран аһааччы, Ханыылааннаардаһан ааһааччы Хаас аймах дьыалата хайдаҕый? Күннүк Уурастыырап

локуора

локуора (Якутский → Якутский)

аат., бот.
1. Сииктээх сы һыыга уонна тыа саҕатынан үүнэр модьу силиргэхтээх, үрдүк умнастаах сүлүһүннээх, эмтээх от. ☉ Многолетняя луговая и лесная ядовитая трава с толстым корневищем, используемая в народной ветеринарии и медицине, чемерица остродольная
Локуора — сииктээх өнньүөстэргэ, сэппэрээктэр быыстарыгар үүнээччи сүүс сүүрбэ см тиийэр үрдүктээх элбэх сыллаах от үүнээйи. МАА ССЭҮү
2. Сыһыыга үүнэр от арааһа, чыычаах өлөҥө. ☉ Вид луговой травы, канареечник.
3. фольк. Торолхой үүнүүлээх от арааһа. ☉ Разновидность высокой луговой травы
Сиэрэй солко сэбирдэх ситэн, Мотуок солко мутукча муҥутаан, Кырдал сир кытыан күөх ото кыттыһан, Томтор сир локуора күөх ото торолуйан, Сир-дайды сибэккитэ ситтэ. Саха нар. ыр. III
Доҕорбуттан хааламмын, Тоҕустуура салаалаах Локуора күөх отторбун Субурҕалыы турабын. Нор. ырыаһ. [Бу дойду] Тоҕус салаалаах Локуора күөх ото Торолуйа үүнэн тупсар эбит. Күннүк Уурастыырап