Якутские буквы:

Якутский → Русский

өркөн

күн өркөнө , күн өркөн фольк. сноп солнечных лучей; солнечные лучи; күн өркөн улууһа фольк. подсолнечный мир; өркөн өй высок, всепобеждающий разум.

Якутский → Английский

өркөн

a. victorious, invincible

Якутский → Якутский

өркөн

аат., фольк. Күн сардаҥата (былыт быыһынан тыкпыт сүүмэҕэ). Прядь солнечных лучей (пронзившая облака)
Үрүҥ күн өркөнүн Тутуһар баҕатыгар, Киэҥ сир кэскилигэр Кэрэлэһэр наадатыгар – Баттыгас бөҕөнү кытта баайыста, Үктэбил бөҕөнү Кытта өрөлөстө. С. Зверев
Биһиэхэ баар ордук бары күүстэн Барыгы кыйдыыр күн өркөнө, Халыан кутааҕа хас да сүүстэ Хатарыллыбыта өр кини. И. Эртюков
Күн өркөн улууһа (дьоно) фольк. — орто дойду (сир) дьоно, айыы аймаҕа, сахалар. Люди Среднего мира (земляне), божьи родственники, якуты
Ити кэннэ хойутун хойукка диэри айыы аймаҕын, күн өркөн улууһун өлөрө-алдьата, ытата-соҥото, иэтэтуота сылдьар буолаайаҕын. Ньургун Боотур
Көмүскэс санаалаах Күн өркөн дьонноро, Урааҥхай саха удьуордара, Самаан сайын салаллыыта, үкэр куйаас түһүүтэ, Унаар түптэни уһаттыбыт, Тоҕойдоох сэлэни туругуртубут. Саха нар. ыр. II. Өркөн өй — сытыы, чаҕылхай уонна сайаҕас, түргэнник ылынар кыахтаах өй. Яркий, светлый, острый, проницательный ум
Оо! Ол эрээри киһи барахсан — Айылҕа өлбөт өйө, таҥарата — Ханнык да ыартан кыайыылаах тахсар Киһи өркөн өйө, модун санаата. С. Данилов
Улуу Кудаҥса диэн балысхан баайдаах, бардам быһыылаах, өркөн өйдөөх, модун санаалаах, саха саара, киһи кинээһэ киһи олорон ааспыта эбитэ үһү. Г. Угаров
ср. тюрк. үркэн, үргэн ‘искра’


Еще переводы:

тууспаннан

тууспаннан (Якутский → Якутский)

тууспаннаа 2 диэн курдук
Өркөн төлөн барахсан Өрүтэ ойуолаан барда …… Туманнанна, Тууспаннанна. П. Тобуруокап

сноп

сноп (Русский → Якутский)

м. I. баайыы, түүтэх; вязать скопы баайыыта баай; сноп камыша түүтэх хомус; 2. перен. өркөн, сүүмэх; сноп солнечных лучей күн уотун сардаҥаларын өркөнө; # как сноп повалиться кууллаах бурдугу бырахпыт курдук охтон түс.

кэрэлэс

кэрэлэс (Якутский → Якутский)

кэрэлээ диэнтэн холб. туһ. Уҥуоргу тыалар, сыыйа тарпыт курдук, биир кэлим кэрэлэһэн, күөх тумарыгы саба тардыммыттар
А. Федоров. Үрүҥ күн өркөнүн тутуһар баҕатыгар, Киэҥ сир кэскилигэр Кэрэлэһэр наадатыгар. С. Зверев

чыһыыр-иһиир

чыһыыр-иһиир (Якутский → Якутский)

туохт. Олус сытыы тыаһы быыстала суох таһаар (хол., буулдьа тыаһын этэргэ). Издавать непрерывный, резкий, пронзительный свист (напр., о пулях)
Чыһыырар-иһиирэр буулдьанан силлиэрэр, Саа уота сандаардаах тайҕаҕа Өстөөҕү кыайарга өрүүтүн сирдээтэ Ильич күн-өркөн былааҕа. Эллэй

ытат-соҥот

ытат-соҥот (Якутский → Якутский)

ытаа-соҥоо диэнтэн дьаһ
туһ. Айыы аймаҕын, күн өркөн улууһун ытата-соҥото, иэтэтуота сылдьар буолаайаҕын! Саха фольк. Оҕоҕун Мундербегы ытаппатсоҥоппот буолаар, эйэлээхтик сылдьыҥ. Эрилик Эристиин
Суутунан-сокуонунан арахсан, Сайыынаны ытатан-соҥотон хаһан да бииргэ буолуохпут суоҕа. ТТК

иэт-туот

иэт-туот (Якутский → Якутский)

иэй-туой диэнтэн дьаһ
туһ. Күн өркөн улууһун өлөрө-алдьата, ытата-соҥото, иэтэ-туота сылдьар буолаайаҕын! Саха фольк. Сүүрбэччэ сүөһүнү кытта Даайыс диэн уон алта саастаах кыысчааны иэтэн-туотан аҕалбыта. М. Доҕордуурап
Кини бүүс бүтүннүү хоһуйар уобараһыгар кубулуйан, кыыһы бэйэтин саҥардар, иэтэртуотар. Эрчимэн

көтүтэлээ

көтүтэлээ (Якутский → Якутский)

көтүт диэнтэн төхт
көрүҥ. Даҕанча боҕутуннарбыт хоһууна быһыта көтүтэлээбит үс өркөннөрүн иккистээн чиккэччи тардан [туматтар] баҕаналарга баайбыттара. Далан
Ааттаммат кыыл …… дириҥ аппаларга быһыта көтүтэлээн, ыт мунна да баппат ииччэх-бааччах ыркый ойуурдары күүстээх күөнүнэн көҥүтэ анньыталаан, тоҕута үктэтэлээн, иннин диэки түһэ турбут. Л. Попов
[Сиэллээхэп] Түүн түһээн: эмиэ куораттаата, Түптэҕэ түһэн ылаттаата, Эмиэ да кынаттанан Өлүөнэни үрдүнэн көтүтэлээтэ. С. Васильев

күдэх

күдэх (Якутский → Якутский)

аат. Күүс-уох, модун кыах. Сила, мощь
Көрөр хараҕым күлүмэр тэҥнээҕим, Көтөр кынатым күдэҕэр холобурдааҕым, …… Өлөр-хаалар өһөгөйдөөх күммүт Өрө сабардаан кэллэ буолбаат?!! П. Ойуунускай
Дьыл бу дьиктилээх хонугар Кытыар миигин дьиктигэр... Өйбөр, сүрэхпэр оргуйар Өркөн күдэхтэ эн иҥэр. С. Данилов

өйдөө-санаа

өйдөө-санаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ урут буолбуту умнума. Помнить, не забывать, хранить в памяти
Ойон-тэбэн ааспыт Оҕо, кэрэ сааспын Өйдөөн-санаан кэллим, Өркөн тылы эттим. Күннүк Уурастыырап
Онтон уолчаан туран Үҥкүрүйэ оонньообут сыһыыларын Өйдүү-саныы сырытта, Тохтоон көрөн истэ. С. Васильев. Онто да суох эһэлээх эбэбин мэлдьи өйдүү-саныы сылдьыаҕым. НТП ТББ

өтөрүтэ

өтөрүтэ (Якутский → Якутский)

өтөрү диэнтэн хат.- күүһ
ф. Үөрбэ-чаҕаан курдук Өтөрүтэ көрбөхтөөтө, Өһөгөйдөөх дьүһүннэннэ, Өлөрсөр киэби киэптэннэ. П. Ойуунускай
Күҥҥэ куйахтара күлүмнээннэр Күөн көрсүһэ көттүлэр. Өрөгөйдөөх өркөн үҥүүлэринэн Өтөрүтэ түһүстүлэр. М. Ефимов
Кыыһым эмискэ көнө түһээт, мин харахтарбын өһүөннээхтик өтөрүтэ көрүтэлээтэ. Г. Колесов