туохт.
1. Өрө бурҕайан таҕыс, холоруктуу бурҕачый (буору, буруону, хаары о. д. а. этэргэ). ☉ Взвихриваться, подниматься клубами (напр., о пыли, дыме, снеге)
Дьон, сүөһү тыына күрэҥ былыт буолан өрүкүйбүт. Софр. Данилов
Түптэ буруота өрүкүйдэ Үүт тураан үрүҥ түүҥҥэ. М. Ефимов
Дьокуускай элбэх мас дьиэлэрэ чаппалаһан, буорунан өрүкүйэн, ыраас күн сырдыгар күкээриһэн көстөллөр. Н. Заболоцкай
2. Өрүтэ ыһылын, сахсаҥнаа, тэлимнээ (хол., сылгы көҕүлүн, сиэлин этэргэ). ☉ Вздыматься, развеваться (напр., о густой гриве лошади)
Мэхээс оҕонньор ыга кыыһырбыт: «Эн саҕа өрө көрбүтү, өрүкүйбүт көҕүллээҕи иннин ылыллыбыта», — диэтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Өрө көрбүт харахтаах, Үрдүк мөҥүөн мындаалаах, Өрүкүйбүт сиэллэрдээх Үтүө атыыр обургу. Л. Попов
△ Өрө түллэҥнээ, оргуйар курдук буолан көһүн (уу долгунун туһунан). ☉ Вздыматься крутыми волнами, бурлить (о поверхности воды)
Аҥылыйар салгыннаах, Өрүкүйэр долгуннаах, көтөр кумахтаах, Үс үллэр үөстээх Өлүөнэ өрүстэн ордук Өҥнөөх-тоттоох Өрүс баарын өйдөөбөппүн. Саха фольк. Уу быһыты тоҕо үллэ-үллэ өрүкүйэн түһэрин курдук, араас боппуруостар уонна сөҕөрмахтайар, ордугургуур саҥалар биирдэ кутулла түстүлэр. А. Бэрияк
3. көсп. Олус күүркэй, долгуй. ☉ Прийти в возбуждение, взволноваться
«Өссө хаамса түһүөҕүҥ», — диир Бааска. Кини өрүкүйбүтэ өссө да ааспатах этэ. Далан
Октябрина суругу эмиэ аахта. Онтон оронугар сытан, өйө-санаата өссө өрүкүйдэ. М. Попов
ср. др.-тюрк. өр ‘показываться, подниматься’, шор. үрүк ‘раздуваться, подниматься, расширяться’

1) взвихриться (о пыли, снеге); 2) вздыматься, развеваться (напр. о густой гриве лошади); 3) перен. сильно возбуждаться, волноваться; үөрэн өрүкүй = быть в радостном возбуждении # сүрэҕим өрүкүйэр у меня сильный жар; у меня сердцебиение; меня тошнит (букв. у меня сердце трепещет).