нүксүй диэнтэн холб. туһ. Ыттар уонна өһөстүк нүксүс пүт дьон тыыннаах ордор туһугар бары биир ситимтэн тардыһан-тутуһан иһэр курдуктар. С. Тумат

прил. көлүүрдээх, көлүллэр, келүүр; упряжная лошадь келүүр ата; упряжные принадлежности көлүүр тээбириннэрэ. упряжь ж. көлүүр сэбэ. упрямец м. разг. өһөс, еһөс киһи. упрямиться несов. өһөс. упрямо нареч. өһөстүк. упрямство с. өсеһүү. упрямствовать несов. см. упрямиться, упрямый прил. өһөс (өһөс хааннаах). упрятать сов., упрятывать несов. разг. 1. кого-что кистээн кэбис, саһыар; 2. ксго, перен. (услать) хаппахчылаа, ук.

миккий диэнтэн холб. туһ. Ол түллэр долгуҥҥа түһэммин, Тимириэм, күөрэйиэм иккиһин
Олоҕум долгуна уонна эн, Орулуу-оргуйа миккиһэн. С. Тимофеев
Уол син биир, уруккутун курдук, өһөстүк, дохсуннук, тутулуга суохтук туттара, кинини кытта миккиһэн бары наһаа сылайбыттара. А. Фадеев (тылб.)

көр мырчыстаҕас
1.
[Киил оҕонньор күлбүтүгэр] сүүһүгэр ыар санаалар мунньустар суоллара буолбут дириҥ мыччыстаҕастар тарҕана түстүлэр. Н. Лугинов
[ Охоноон] сирэйэ эмиэ сымнаан, бытыгырас мыччыстаҕастара арҕам-тарҕам хамнаатылар. Л. Попов
Маша өһөстүк ньимиччи туттубут уостарын уонна харахтарын кытыытыгар кыһалҕалаах олох суола буолбут мыччыстаҕастар сурааһынныы түспүттэр. «ХС»

өһөччү көр — өһөстүк, өһүөннээхтик, дьэбидиччи көр. ☉ Смотреть упрямо, мрачно, злобно
Егор Михайлович үрдүк уҥуохтаах, өһөччү соҕус көрбүт түҥнэстигэс харахтаах, кыраттан даҕаны салыбырыар диэри кыыһырар, быһымах киһи. Н. Босиков
Дьэгин халчаҕай сүүһүн ытыһын тилэҕинэн өрө имэриммэхтээтэ, кэргэнин диэки өһөччү көрөн олордо. И. Никифоров
Далбыыйап сөбүлээбэккэ иэдэс биэртэлээтэ, дьэбиннээҕинэн өһөччү көрдө. В. Титов

сүүрэлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Зосим Абыланов өһөстүк түҥнэри көрбүт харахтарын түргэнтүргэнник сүүрэлэттэ. Эрилик Эристиин
Петруся сүүһүн ытыһын тилэҕинэн тас гына оҕуста, атаҕын баҕаналыы тэбинэн аччаллан турда. Уоһун чорботто. Хараҕын араастаан сүүрэлэттэ. М. Доҕордуурап
Адьынат санаата Албын хараҕын Ачарбаас уутунуу Алыс сүүрэлэттэ. Күн Дьирибинэ

туохт.
1. Иннигин биэрбэккэ уһуннук өһөстүк мөккүс, күөнтэс. ☉ Долго, упорно спорить с кем-л., возражать кому-л., сопротивляться
Өр кириэтэһэн, бу арыыга дьону олохсутаары …… оскуоланы уон кылааска тиийэ үүннэрбитэ. Н. Босиков
Өссө да кириэтэһэн туруох эбиттэр, ону маастар кэлэн тохтотто. И. Никифоров
Сорудаҕы ылыммакка кириэтэһэн көрдө да туһа тахсыбата. «ХС»
2. Тугу эмэ уһуннук оҥор. ☉ Долго возиться с чем-л.. Сорохтор [баайдар] ыскылааттарын бэрт өр аспакка кириэтэһэллэр, ыараханнык сааналлар. А. Федоров

сов. 1. кого-что (взять) ыл; илдьэ бар; 2. кого-что, разг. (захватить) ыл, былдьаан ыл; тутан ыл, хаай (арестовать); забрать в плен билиэн ыл; 3. что (сузить, ушить) ылан биэр, кыарат; забрать шов сиигин ылан биэр; 4. что (заправить) иһигэр ук, иһинэн түһэр; забрать рубашку в брюки ырбаахыгын ыстааныҥ иһинэн түһэр; # его забрало за живое таарыйтарда, орулҕата хамсаата; забрать себе в голову что-л. мэлдьи өйдүү сырыт (ылыммыт санааҕын өһөстүк тутус); забрать в руки кого-л. илиигэр ыл, баһылаа, бас бэриннэр.

прил
өһөс

аат. Туох эмэ ньууругар баар, биир туочукаттан атын туочукаҕа диэри тиэрдэр синньигэс дьураа. ☉ Линия, черта. Көнө сурааһын. Иҥнэри сурааһын. Токур сурааһын
□ Туундара суола көбүс-көнө маҥан сурааһын буолан, уҥуоргу кытылга тыргыллар. Н. Габышев
[Чөртүөскэ] эрчимнээх сурааһыннартан силлиһэн, бииртэн-биир көстүүлэр өтөн тахсаллар. Н. Лугинов
Өһөстүк ньимиччи туттубут уостарын уонна харахтарын кытыытыгар кыһалҕалаах олох суола буолан мырчыстаҕас сурааһыннар түспүттэр. «ХС»
◊ Сурааһын таҥара эргэр. — атын киэргэтиитэ (хол., көмүс дуйа) суох аҥаардас кыраасканан уруһуйдаммыт таҥара. ☉ Икона, расписанная красками, без какой-л. другой отделки (напр., не посеребрённая)
Оҕонньор кырааскалааҕа барыта ойуттан түспүт сурааһын таҥаратын иннигэр чүмэчитин туруоран баран …… таҥараҕа үҥтэ. Эрилик Эристиин
Эргэрэн дьүһүнэ көстүбэт буолбут сурааһын таҥаратын аннынан төгүрүк остуолу туруорбут. М. Доҕордуурап
ср. бур. зуруһун ‘черта’