Якутские буквы:

Якутский → Русский

атыҥыраа=

1) не узнавать, считать чужим, незнакомым; 2) бояться чужих; оҕо атыҥырыыр ребёнок боится чужого.

Якутский → Якутский

атыҥыраабыттыы

сыһ. Саҥа көрөр курдук. ☉ Будто впервые (видеть)
Оҕонньор, Сүөдэр диэки атыҥыраабыттыы көрө-көрө, саахтаҕа кэтэр таҥаһын устан, уотугар куурда уурталыыр. Н. Якутскай
Үлэ кэнниттэн экскаваторщик саҥата суох аргыһын атыҥыраабыттыы көрүтэлээтэ. И. Данилов

атыҥыраа

туохт.
1. Туох эмэ саҥаны (хол., үөрэммэтэх, бодоруспатах киһигин) сөбүлээмэ, чугаһыырын абааһы көр. ☉ Считая чужим, не признавать, проявлять свое отчуждение, нерасположение, не давать подойти к себе. Оҕо дьиэҕэ киирбит киһини атыҥыраан ытаата
□ Ат кини [Бааска] эйэргээһинин ылымматаҕа, атыҥыраабыта: кулгааҕын ньылатан төбөтүн ууннарбыта. Далан
Кырса оҕото, ол эрээри атын дьон көтөҕөөрү гыннахтарына, атыҥырыыра, кыыһыран сохсурҕаланара, илиилэрин бытыгырас тиистэринэн ытыра сатыыра. И. Федосеев
2. Билимэ, атын дии санаа. ☉ Не узнавать, считать чужим, незнакомым
Баран истэҕин аайы киһи айаннаан иһэр сирин улам атыҥыраан истэ. Н. Заболоцкай

Еще переводы:

дичиться

дичиться (Русский → Якутский)

несов. кого-чего и без доп., разг. 1. (быть робким, стесняться) кэмчиэрий, куттан; 2. (избегать) атыҥыраа; дичиться посторонних туора дьону атыҥыраа.

чуждаться

чуждаться (Русский → Якутский)

несов. кого-чего тэйэ тутун, атыҥыраа; чуждаться друзей доҕотторгуттан тэйэ тутун.

атыҥырастык

атыҥырастык (Якутский → Якутский)

көр атыҥыраабыттыы
Суох, суон хотун Миша курдук үөрбэтэ-көппөтө, туран эрэн Мишаны атыҥырастык, атаҕыттан өрө көрөн таһаарда. Н. Габышев

атыҥырыы

атыҥырыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Иһигэр киллэрбэттик, тоҥуйдук; билбэт курдук. ☉ Равнодушно, очень сдержанно; отчужденно
Тыгырыана киһини хайдах эрэ кыыл курдук атыҥырыы көрдө, куһаҕаннык санаата, куттанан этэ «дьар» гынна. Болот Боотур
[Максим] балачча ырааҕы барда даҕаны, кэлбит чагдатыгар тахсыбата, бу иһирик ойууру атыҥырыы көрдө. Л. Попов
Ол да буоллар бу Масаевтарга мин тугу эрэ атыҥырыы, бэл, сүөргүлүү даҕаны көрдүм диэххэ сөп. Н. Габышев

атыҥыраһыы

атыҥыраһыы (Якутский → Якутский)

атыҥырас диэнтэн хай
аата. Манна баарбыт бырааттыы омуктартан бухатыырдар — Арай манна чаҕар эрэ суох. Кынаттаах ат тэһиинин тэҥҥэ туппуттар Бары буоламмыт, атыҥыраһыы суох. Р. Баҕатаайыскай

бөгдьөт

бөгдьөт (Якутский → Якутский)

бөгдьөй диэнтэн дьаһ
туһ. Ыас хара куоска, кэннин хайыһан, төгүрүк күөхтүҥү араҕас харахтарынан Хабырыыһы атыҥырыы одуулаата, көхсүн бөгдьөтөөт, ньааҕынаата. И. Гоголев

ньылат

ньылат (Якутский → Якутский)

ньылай 1 диэнтэн бэй., атын
туһ. Ат кини эйэргээһинин ылымматаҕа, атыҥыраабыта: кулгааҕын ньылатан төбөтүн ууннарбыта. Далан
«Бу бултаан аҕаллым буолбат дуо?» — диэбиттии, кулгааҕын ньылатан баран, куобаҕын кэлэн сыллаан көрдө уонна кутуругун хорос гыннарда. Суорун Омоллоон
Онуоха ат, атыҥыраабыттыы, икки кулгаахтарын ньылатан төбөтүн быһа илгиһиннэ, дьигиһийэн ылла. В. Тарабукин

такыалан

такыалан (Якутский → Якутский)

туохт. Кыра-кыратык тэбиэлэн, атаххынан, такымнаргынан охсуолан (атыҥыраан, ыалдьан — ынаҕы, ньирэйи этэргэ). ☉ Слегка ударять, бить подколенком задней ноги (напр., во время доения — о корове)
Иһэ быһыта аҕаан ыалдьарыттан ньирэй такыаланар, икки өттүнэн иһин көрүнэр, ыарыытыттан сыта-сыта турар буолар. МСИ ССНьЫаУО
Сорох ынахтар атыҥырыах курдук муннуларынан буугунаһан, такымнарынан такыаланан иһэн, аһылык кэлбитигэр аралдьыйаллар. «ХС»

куурт

куурт (Якутский → Якутский)

куур диэнтэн дьаһ
туһ. Бу киэҥ толооннор күөгэҥнэс кута бадарааннарын куурдан, …… үчүгэй оту ыһар буоллаллар, атын уйгу-быйаҥ ходуһалар тахсыа этилэр. Күндэ
Оҕонньор Сүөдэр диэки атыҥыраабыттыы көрөкөрө, саахтаҕа кэтэр таҥаһын устан, уотугар куурда уурталыыр. Н. Якутскай

садьыҥнаа

садьыҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Илиилэргинэн тэҥҥэ аргыый аҕай төттөрү-таары дайбаа (хол., от охсорго). ☉ Вяло взмахивать руками в стороны (напр., при косьбе)
«Тоҕо туоруур буоллахтарай, туохпут кэллэ эмиэ?» — диэн, Атыҥырыы саныы-саныы, Аатын эрэ садьыҥныы, Аргыый охсо турда отчут. Күннүк Уурастыырап