сущ
байаан (музыкальнай инструмент)

аат. Уҥа илиигэ аналлаах фортепьяно клавиатуралаах байаан бииһэ. ☉ Аккордеон
Саалаҕа киирдэххэ: эркиҥҥэ сыһыары эриэхэ өҥнөөх пианино турар, туумбачыка үөһэ аккордеон ууруллубут. ДФС КК

байаан
Дьулустаан баян кэтэн бастаан симиктик, онтон уламулам улаатыннаран, ис-иһиттэн иэйиилээхтик оонньоон барда. Э. Соколов
Баян тыаһа дьиэрэһийэн Аларга тарҕанар. И. Чаҕылҕан

бардырҕаа диэнтэн дьаһ
туһ. Уокка оттор дүлүҥнэргэ тиийэн Миитэрэй кэрдэн бардырҕаппытынан барда. Амма Аччыгыйа. Биирдэ Күндэлэй күнүс байаанынан саҥа ырыа матыыбын үөрэтэн бардырҕата олорбут. Н. Габышев
Хуутартан тахсыар диэри бокуойа суох сотторугар сыыҥтаан бардырҕатар. М. Шолохов (тылб.)

долгуй 5 диэнтэн холб. туһ. Онтон оонньуу саҕаланан, Оҕолордуун, улаханныын Хотолдьуһа долгуһан Хоробуоттаан бардылар. Күннүк Уурастыырап
Оҕолор, куттаммыттара ааһан, сүрэхтэрэ үөрүүнэн уоттанан лааҕырдарыгар хааман долгуһа турдулар. Дьүөгэ Ааныстыырап. Байаан тыаһыгар дэгэттэрэн холкуос ыччата үҥкүүлээн долгуһар. А. Федоров

сыһ. Кырдьыгынан буолбакка, албыннаан-түөкүннээн. ☉ Фальшиво, лживо
Тоҕо көлдьүннүк оонньуугут, сыалай кэрчиктэри көтүтэҕитий, байаан булкуйар, контрабас дардыргыыр эрэ, дүҥүрү умнан кэбиһэкэбиһэ охсоллор, аркыастыр олох иһиллибэт, утуйан тураҕыт. «ХС»
Киниэхэ ол бээгэй илиитин Көлдьүннүк ньылаҥнаан уунар. А. Пушкин (тылб.)

сыһ. Чэпчэкитик хамсанан, үөрэ-көтө. ☉ Легко, непринуждённо
Байаанын туппутунан, чэпчэкитик сэгэлдьиччи үктэнэн, сырдык сирэйдээх-харахтаах хатыҥыр киһи сыанаҕа үөрүйэхтээхтик тахсан кэлбитэ. С. Данилов
Людмила Николаевна: «Кылааскыт сааскы салгынынан сайа тыыммыт», — диэтэ, көнньүөрдэҕинэ буолар үгэһинэн, сэгэлдьиччи туттуммахтаата. М. Ефимов

үөрүйэхтик диэн курдук
[Оҕонньор] бэрт үөрүйэхтээхтик икки холбо курдук улахан ытыстарынан салгын охсор сирин күөйэ тутан табаҕын уматынна. Н. Босиков
Байаанын туппутунан, чэпчэкитик сэгэлдьиччи үктэнэн, сырдык сирэйдээххарахтаах хатыҥыр киһи сыанаҕа үөрүйэхтээхтик тахсан кэлбитэ. СДТА

барыс диэнтэн тиэт
көрүҥ. Оттон бар дьону быыһынан силликичийэн, дьапталҕа таас тротуар устун эдэр ыччаты эҥээрдэспитинэн барсымахтаан иһэммин, элэкис гынан иһирдьэ киирээри гыммыппын биир милиционер төттөрү сапсыйан кэбиспэтэх үһү дуо?! Амма Аччыгыйа
Байааҥҥа оонньооһуҥҥа балачча барсымахтыырым.«ХС». Кылаан хотуур кынаттаах Кытыан элбэх доҕоттор Массыынабыт кэнниттэн Барсымахтаан хаалыаҕыҥ. И. Чаҕылҕан

сыһ. Өрө күүрүүлээхтик, истиҥник; киһини өрүкүтэр, манньытар гына. ☉ Вдохновенно; искренне, задушевно
Байааны бастаан симиктик, онтон улам-улам улаатыннаран, ис иһиттэн иэйиилээхтик оонньоон барда. Э. Соколов
Сахатын сиринэн эрэ муҥурдаммакка, Украина киэҥ нэлэмэн истиэптэрин кэрэ көстүүлэригэр тиийэ дириҥ иэйиилээхтик хоһуйбута. ФЕВ УТУ
Сыаенаҕа тахсан кэрэ куолаһынан ыллаан иэйиилээхтик, истиҥник, нарыннык ыллыыр. «Кыым»