сыһ. Кырдьыгынан буолбакка, албыннаан-түөкүннээн. ☉ Фальшиво, лживо
Тоҕо көлдьүннүк оонньуугут, сыалай кэрчиктэри көтүтэҕитий, байаан булкуйар, контрабас дардыргыыр эрэ, дүҥүрү умнан кэбиһэкэбиһэ охсоллор, аркыастыр олох иһиллибэт, утуйан тураҕыт. «ХС»
Киниэхэ ол бээгэй илиитин Көлдьүннүк ньылаҥнаан уунар. А. Пушкин (тылб.)

1. даҕ. Көнөтө, истиҥэ суох, үөннээх, куулдьаҕалаах, кубулҕаттаах. ☉ Неискренний; хитрый, коварный, мошеннический
   Аттаахтан кымньыытын халыыр, Сатыыттан тааҕын талыыр, Албын-көлдьүн ыраахтааҕы Ар-бур тыла сатарыйда. Эллэй
   Кукаам, хоп-сип, холуннарыы Дьааттаах оҕо тапта дуу? Эбэтэр атаҕастаныы, Албын-көлдьүн таптал дуу? Баал Хабырыыс
2. аат суолт.
3. Чиэһинэйэ суох, кирдээх, түөкүннүү ньыманан тугу эрэ ситиһэ сатааһын, куулдьаҕаланыы, түөкүннээһин. ☉ Мошенничество, плутовство; коварство, обман
   Кини [ыт] хантан сэрэйиэй, албын-көлдьүн диэн тугун билиэхтээҕэр билбэтэх ордугун. Н. Лугинов
4. фольк. Ап-хомуһун, кубулҕат. ☉ Волшебство, оборотничество
   Туох албынынан-көлдьүнүнэн кыайдыҥ буолла? Мин киһи кубулҕаппынааҕар эйиэнэ орто. Ньургун Боотур

1. аат.
2. эргэр. Туох да туһата суох кыра үөн. ☉ Бесполезный червяк, козявка
   Күөх далай көлдьүнэ, сытыган ньамах үөнэ мин дуо? П. Ойуунускай
   Ким эйигин баҕа диэбитэй? Дьиҥнээх эн аатыҥ ким эбитэй? Эт, күөх ньамах көлдьүнэ. Таллан Бүрэ
   △ Туох эмэ кырата, туһата суоҕа. ☉ Всякая мелочь; бесполезная часть чего-л.. Балык көлдьүнэ
3. Албын-түөкүн киһи. ☉ Лукавый человек, плут, мошенник
   Бардамы бахтат, Дохсуну тохтот, Көлдьүнү күөй! Өксөкүлээх Өлөксөй
   Туттаран туран балыырдаах, Көрдөрөн туран мэлдьэхтээх Көстүбэт көлдьүнэ, Атаҕастаан баран, Уордарбыт кини буолла. П. Ойуунускай
4. Сүрэҕэ суох киһи. ☉ Лентяй, лодырь
   Көрүҥ, көрүҥ, оҕолоор, Көлдьүн хайдах от охсор, — уонна дайбаат, сынньанар, Онтун-мантын тарбанар. Күннүк Уурастыырап
   Биир салаа оту охсубат, Биир хонук маһы мастаабат, Тугу да гыммат көлдьүн …… байар күнүстүүн. Ф. Софронов
   Бу көлдьүнү! Күөх сүрэҕи! Ынах маната ыыппыт киһим, хата, ырыа ыллыы олорор эбит! Пьесалар-1960.
5. даҕ. суолт.
6. Уопсастыбаҕа туһалааҕы оҥорбот, көрү-нары эрэ батыһар. ☉ Праздно проводящий время, не занимающийся полезным для общества трудом
   Бу мөлүйүөн аҥаара открытканы муспут киһи, онон тугу туһанарый, күн көлдьүн дьарыга буолбатах дуо? С. Тарасов
   Таах олорооччулар уонна букатын да көлдьүн дьон үгүс буолуохтара. С. Ефремов
7. Дьиҥнээх буолбатах, сымыйа. ☉ Не соответствующий истине, ложный
   Көлдьүн тыллаах киһи. Көлдьүн доҕоттор. — Көҥдөй албын киэргэлин, Көлдьүн дуйун килбиэнин Оттон-мастан суйдаан ылан, Ордорбокко хастыы ыһан, Киэмсийбитин кэмсиннэрэ, Кимин-тугун биллэр эрэ! Күннүк Уурастыырап
8. Киһини албынныыр, албын-түөкэй. ☉ Прибегающий к обману, различным уловкам, лживый, каверзный
   Ол атыыһыт бу кэлэн, Көлдьүн өйүнэн эргитэн Күөгү быраҕа олорор. С. Васильев
   Оо, көлдьүн доҕоттор, итини этэр буоллахтара, киһи эриэнэ иһигэр диэн. Н. Габышев
9. Аатыгар, көрүнньүккэ эрэ үлэлиир, үлэлиэн баҕарбат, сүрэҕэ суох. ☉ Не желающий работать, ленивый, работающий для виду
   Сүрэҕэ суох сөллөҥнөөтөҕүнэ, Көлдьүн көлөөх Күҥҥэ көһүннэҕинэ, Күн күлэр, Сиилээн күлэр. С. Данилов
   Кинини көрө-көрө көлдьүн күтүрдэр, үлэҕэ ээл-дээл сыһыаннаһааччылар тардыналлар. А. Сыромятникова
   ♦ Көтөр (көһөр) былыт көлдьүнэ — албын-түөкэй киһи. ☉ Пройдоха, плут, мошенник
   Аан дойду норуоттара сомоҕолонон уокка даҕаны умайбат, ууга даҕаны тимирбэт, аар-саарга ааттаах Айыы бухатыыра буолан, ааһар былыт албына, көтөр былыт көлдьүнэ Гитлер …… үрүҥ сүнньүн олуйуо. Суорун Омоллоон
   ср. эвенк. кулин ‘змея’, куликан ‘червяк’

мошенник, плут, обманщик, пройдоха || мошенничество, плутовство, обман || мошеннический, плутовской; бу туох албын-көлдьүн быһыытай ? что это за мошенничество?; албын-көлдьүн дьүһүннээх у него плутовская физиономия.

1) разг. всякая мелочь; червяк, козявка; балык көлдьүнэ рыбная мелочь; 2) бездельник || праздный; көлдьүн киһи бездельник; көлдьүн олох праздная жизнь; 3) перен. мошенник || мошенничество; көлдьүнүнэн ыл = взять мошенничеством; көлдьүн күөмэйиттэн көппүт көнө буолааччы погов. то, что исходит из уст мошенника, всегда кажется правдивым.