дьүһ. туохт. Кэлин өттүнэн сулбу түһүөх курдук ыйана сылдьар олус киэҥ ыстааннаах буол (үксүн намыһах уҥуохтаах киһи туһунан). ☉ Иметь широкие штаны, провисающие сзади так, что, кажется, вот-вот упадут (обычно о низкорослом человеке). Кыалҕайан турар

сыһыан холб. Үөрэ-көтө сөбүлэһиини, кэпсэтээччи этиитин, оҥорбутун хайҕааһыны көрдөрөр. ☉ Выражает радостное согласие, эмоциональное одобрение слов, поступков собеседника (и не говори, вот то-то, вот радость, вот именно)
- Эһээ, үчүгэй да дьиэлэммиккин дии. - Диэбэт эрээр! Холкуос иллэрээ сыл тутан биэртэ. Амма Аччыгыйа

ситим сыһыан холб. Төрүөт сибээһин уонна саҥарааччы бэлиэтээн, чиҥэтэн этиитин көрдөрөр. ☉ Служит для выражения причинной связи с субъективным подчеркиванием, акцентированием (вот потому, вот поэтому, вот почему)
Дьэ ол иһин болҕомтону итэҕэскэ ордук күүскэ туһулуурга тиийиллэр. Софр. Данилов
Ол быыһыгар саамай таптыыр оонньуутун, баарыһы, эмиэ умнубата. Дьэ ол иһин кини ыһыах бары оонньуутун ситэ көрбөтөр даҕаны, итэҕэстийэ санаабата. Н. Заболоцкай

ситим сыһыан холб. Саҥарааччы этиллибит санаалары түмэнтүмүктээн этэрин көрдөрөр. ☉ Служит для выражения субъективного заключения, обобщения высказанных ранее мыслей (вот таким образом, вот поэтому, вот так)
Дьэ онон, быйыл булт хайдаҕын сылыктыы сылдьар быһыым. С. Никифоров
Дьэ онон, кинилэр биирдэрэ наһаа эдэр, биирдэрэ наһаа кырдьаҕас дьоннор күнү-күннүктээн дьиэлэригэр олороллор. В. Иванов
Дьэ онон, Доропуун оҕонньор сэттэ уон сэттэ саастааҕа мунааҕа суох. Н. Заболоцкай

саҥа алл. сыһыан холб. Туох эмэ мэлдьи, хатыланан буоларын сөбүлээбэти бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Выражает недовольство говорящего по поводу повторяющегося действия (ну вот, вот те раз, ну вот опять)
Дьэ ити! Кэм да хомунан бүтэ илик.  - Уу даа?.. Өйдөөн истибэтим ээ... - Дьэ ити! Н. Заболоцкай

ситим сыһыан холб. Төрүөттээх сибээс дэгэттээх тугу эмэ эмискэ таайа, билэ охсууну көрдөрөр. ☉ Выражает внезапно возникшую догадку (так вот почему, вот поэтому-то, вот то-то и оно)
Ол да иһин, биир сүрэхтээхтэр харахтарынан өйдөстөхтөрө. Амма Аччыгыйа
Ол да иһин, Хобороос ити туораата, кинээстээххэ бардаҕа буолуо. А. Сыромятникова

саҥа алл. сыһыан холб. Саҥарааччы кимиэхэ эмэ уордайан, саанар, дьаҕырыйар сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает гнев, угрозу, острастку говорящего кому-л. (вот погоди, ну погоди). Бэйи оттон, көрөн иһиэхпит

хармааннаа диэнтэн атын
туһ. Хараҥа дьыалаҕа хаптардым, Харчыбын олорчу хармааннаттым. Р. Баҕатаайыскай
«Вот!» — диэт, Трифонов киһитин одуулаата. Кэниспиэгин антах аста: «Туох буолла?» «Хармааннаттым». Д. Таас

сыһыан холб. Кэпсэтээччи болҕомтотун тардаары этэр санааны чорботууну, хааччахтааһыны, бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Выражает выделение, ограничение, подчеркивание высказываемой мысли в целях привлечения большего внимания собеседника (и вот, и вот только, ну что еще?)
Арай дуо, сиккиэр тыал Аргыый үрдэ. А. Бродников
Арай дуо, сүрэҕим Тулуйда барытын. «ХС»
Арай дуо?.. Биир киэһэ Майаттан Бэбиэскэ аҕалан биэрбиттэр. Күннүк Уурастыырап

туттул. сыһыан холб. Этэр санааҕа болҕомтону тардар дэгэттээх бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Используется для привлечения внимания собеседника к высказываемой мысли (вот ведь, вот смотри)
Көр бу, оҕом туһалаан эрдэҕин. — Көр бу, улдьаа мэник уолум эрэйдээх, төһө да сурук суруйдаргын, бырастыыласпакка ити курдук барар сатанар дуо? Ч. Айтматов (тылб.)