даҕ. Түргэн имигэс хамсаныылаах. ☉ Ловкий, быстрый в движении, проворный
Саха оонньуута буолан, Кыра Уйбаан сымсатынан биһирэттэ. Амма Аччыгыйа
Таня сымса баҕайытык мичик гынан ылла, эгди буолла. В. Яковлев

сов. кого-что 1. (завоевать, подчинить) сэриилээн ыл, бас бэриннэр; покорить страну дойдуну сэриилээн ыл; 2. перен. (овладеть) баһылаа; покорить силы природы айылҕа күүстэрин баһылаа; 3. перен. (пленить) сөбүлэт, биһирэт; # покорить сердце сүрэҕин тут, таптат.

прил
киһиэхэ биһирэтэр; үтүө, үчүгэй

прил.
үчүгэй, үчүгэй баҕайы

туохт., кэпс. Тугу эмэ хайҕаллааҕы оҥор, дьоҥҥо сөбүлэт, биһирэт. ☉ Совершать, делать что-л., заслуживающее похвалы, одобрения, быть молодцом
Коля кылааһын туйгуннук бүтэрэн, дьэ, кырдьык, маладьыастаата.  Бу нэдиэлэҕэ биһиги пионердарбыт, ол иһигэр уолаттарбыт, маладьыастаатылар: кэнсиэргэ, строевой көрүүгэ, саахымакка куоталастылар. «ББ»

таптаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Кэтириис:] Сааспар таптатан да, таптаан да көрө иликпин. А. Софронов
Оҕус, куолутунан, таптатан сыҥааҕын тарбатаары, төбөтүн ньолбоччу туттан баран, Микиитэҕэ иннинэн буола сатыыр. Амма Аччыгыйа
П.А. Ойуунускай норуокка киэҥник биллибит, биһирэппит, олус таптаппыт киһинэн буолар. «ХС»

сыһ. Дьоҥҥо биһирэтэрдии олус үчүгэйдик (тугу эмэ оҥор). ☉ Отлично, прекрасно (делать что-л.)
Кини үнүрүүн ааттаахтык хоһоон ааҕан, оскуоланы бүтүннүү биһирэппитэ. Амма Аччыгыйа
Кини бэйэтэ да көччүйбүтэ, биһигини да көччүппүтэ: оселу сатаан мииммэт эрээри, ааттаахтык миинэбин диэн мөккүһэрэ. В. Либкнехт (тылб.). Ася ааттаахтык үлүһүйэн вальстыыра. И. Тургенев (тылб.)

даҕ. Киһини долгутар, аймааһыннаах, уйадытыылаах. ☉ Приводящий в волнение, вызывающий трепетное чувство, волнительный
Эргэ дьыл томточчу туолан, саҥа дьыл саҕаланыыта долгутуулаах да түгэн! Н. Лугинов
Сенат иннигэр ХодуловОтелло этэр монолога долгутуулаах. Эрчимэн. Долгутуулаах үчүгэй кэпсээннэринэн Николай Мординов талааннаах эдэр суруйааччы Амма Аччыгыйа диэн аатынан норуокка биһирэппитэ, биллибитэ. Н. Габышев

аат. Ханнык эмэ судаарыстыбалары, тэрилтэлэри, бөлөхтөрү сирэйдиир дьон улахан мунньахтара. ☉ Конференция
[Кулууп сэбиэдиссэйэ кыыс] Араас кинигэлэргэ Ааҕааччылар кэмпириэнсийэлэрин Астыктык ыытан биһирэтэр. Р. Баҕатаайыскай
Тылга аналлаах кэмпириэнсийэҕэ оҕолортон үгүстэрэ истээччи буолаллар. ФТТ СТКТҮК. Сопхуос профсоюзнай кэмпириэнсийэтэ былааннаммытын курдук суһал соҕустук баран иһэр. «ХС»

сыһ., кэпс. Дьоҥҥо хайҕатар, биһирэтэр гына; олус бэркэ, үчүгэйдик. ☉ Похвально; здорово, молодцом
Дьэ, Охоноос, ити маладьыастык эттиҥ. Амма Аччыгыйа
Сүөһүлэрин …… мэччитэригэр хормуоскатынан оонньоон баран бастаатаҕына, кус оҕот у н у у , батыһаллар үһү. «Маладьыастык үөрэтэр эбит дии», — диэн Таня уолу хайҕаата. М. Доҕордуурап
Быһата, биир тылынан, биир санаанан бары маладьыастык үлэлээтибит. Э. Соколов

даҕ. Тугунан эмэ биһирэтиэх, туох эмэ туһалаах курдук. ☉ Достойный внимания, вызывающий интерес
Бэдигим улааттаҕына, Бэйэм курдук буоллаҕына — Тыыппалаах киһи тахсыаҕа Дии санаатым, үөрбүт аҕа. С. Руфов
Киниэхэ син аҕыйах тыыппалаах хоһоон баара. Н. Габышев
Бу оройуоннартан [Амматтан, Өлүөхүмэттэн, Кэбээйиттэн] биир да тыыппалаах оонньооччу тахса илик [дуобакка]. «Кыым»