прил. дириҥ иэйиилээх, долгутуулаах; проникновенный взгляд дириҥ иэйиилээх көрүү.

1. прич. от потрясать; 2. прил. айманытыылаах, (наһаа) долгутуулаах; сүрдээх; потрясающий случай сүрдээх түбэлтэ.

ж. дириҥ иэйиилээҕэ, долгутуулааҕа.

сыһ. Киһини долгутардык, уйадытардык. ☉ Волнительно, взволнованно, встревоженно
Дириэктэр ол сураҕы бэрт долгутуулаахтык истибитэ. Н. Заболоцкай. Бары күчүмэҕэйдэри кыайарга күүс биэрэр төлөннөөх тапталы Күндэ долгутуулаахтык, киһи сүрэҕин-быарын ортотунан киирэр гына нарыннык-намчытык эппитэ. Софр. Данилов
Мыычаар сэмэлэниитэ сүрдээх долгутуулаахтык суруллубут. Н. Тобуруокап

даҕ. Киһини тардар, кэрэхсэтэр, сэргэҕэлэтэр. ☉ Привлекательный, притягательный
От кэмигэр омурҕаҥҥа аһыы олорон арааһы сэһэргэһэллэрэ бэйэтэ ураты умсугутуулаах, күн эгэлгэ кэпсээн-ипсээн манна баар. С. Маисов
Сахам сирин айылҕата уһуктан тиллиитэ олус да долгутуулаах, умсугутуулаах. «Кыым»

чиэстээ диэнтэн хай
аата. Хайдах курдук чиэстээһиний! Суорун Омоллоон
Бүгүн манна Саһыл Сыһыы чэҥ муус төгүрүктээһинин тулуйбут дьоруойдары чиэстээһин буолар. Е. Неймохов
Үбүлээри чиэстээһин судургу, сэмэй эрээри, олус истиҥ, долгутуулаах быһыыга-майгыга буолла. АА ИБ

аат. Туох эмэ киһи өйүнсанаатын абылыыр, өрүкүтэр күүһэ, омуна. ☉ Сильный порыв, страсть, охватывающие человека без остатка, полностью
Умайыҥ төлөннөөх сүрэхтэр! Күндээриҥ, күн-ыраас санаалар! Билигин да сир иэнигэр Сыыллаллар Хараҥа дьалыҥнар. М. Ефимов
Күүстээх таптал дьалыҥыгар ылларбыт эдэр киһи итинник аҕыйах эрээри долгутуулаах тылларынан сүрэҕин иэйиитин этэр буолуохтаах. СЛ-8
Онтон ыла, сылдьыбыт сыыһы булар эбит диэн түмүккэ кэлэн, айан дьалыҥар ылларбытым. «Кыым»

сыһ. Истиҥник, сүрэххэ чугастык, долгутуулаахтык. ☉ Дорого, близко к сердцу; искренне, трепетно
Саха эмиэ былыр былыргыттан уоту олус күндүтүк саныыра. Суорун Омоллоон
Биһиги бэйэ-бэйэбитин суохтаһыыбыт, ахтыһыыбыт өссө күүһүрбүтэ, ол аайы күндүтүк санаһарбыт дириҥээбитэ. П. Аввакумов
Оҕолорго учуутал наһаа күндүтүк көстөр. В. Протодьяконов

сыһ.
1. Томтойуор диэри, ортотунан үрдээн, үллэн көстөр гына. ☉ Выпукло, горкой
Ника оҕолор үргээбит сибэккилэрин томточчу кутуллубут буор үрдүгэр уурбута. Далан
[Хомону] Кур тааһынан томточчу толордулар, Күүстээх сүүрүгэр буом оҥордулар. Болот Боотур
Акыым атыыһыт арыыта саар ыаҕаска томточчу тапталлан турар. А. Сыромятникова
2
томтойо диэн курдук. Тоҕус уонун томточчу Туолбут Уйбаан оҕонньор Уһун күҥҥэ тургуччу Уурайбакка от охсор. М. Ефимов
Эргэ дьыл томточчу туолан, Саҥа дьыл саҕаланыыта долгутуулаах да түгэн! Н. Лугинов
[Дьиэ туттубута] бэһис сыла быйыл томточчу туолан эрэр. Р. Кулаковскай

даҕ.
1. Киэҥ суоллаах-иистээх, далааһыннаах (хол, от охсооччу). ☉ Размашистый, оставляющий широкий след (напр., при косьбе)
Ыраас суоллаах, киэҥ ылларыылаах охсооччу киһи аакка-суолга, хайҕалга сылдьара. П. Тобуруокап
Киэҥ ылларыылаах, улахан хорутуулаах охсооччу Мэхээлэ аа-дьуо далайбытынан барда. Л. Попов
Охсубут суола ырааһын, киэҥ ылларыылааҕын хайҕаатахтарына, оҕонньор үөрүөн оннугар, хата кыбыстар курдук туттар. Д. Таас
2. Киһини бэйэтигэр тардар, умсугутуулаах. ☉ Увлекательный, интересный. Ылларыылаах айымньы түбэстэҕинэ, тохтоло суох ааҕабын
□ Инники үлэхамнас туһунан долгутуулаах, ылларыылаах кэпсэтии буолла. «ХС»