уст. благо, благополучие; добро; дьон тускутугар на благо народа; кини тускута тубустун пусть сопутствует ему счастье.

1. уст. счастье, благополучие; соргуҥ тосхойдун! будь счастлив!; соргуҥ билиэ фольк. всё будет зависеть от твоего счастья; 2. в знач. межд. выражает радость: соргу-у! какая радость!

с. 1. (благополучие) туску, дьол; трудиться на благо родины ийэ дойду тускутугар үлэлээ; 2. блага мн. быйаҥ, илгэ; производство материальных благ материальнай быйаҥнары оҥорон таһаарыы; # всех благ! этэҥҥэ буолуҥ!; ни за какие блага в мире! туох да манньаҕа (буолуммаппын)!

аат., үрд. Олоххо баар үчүгэйтэн дуоһуйуу. ☉ Большое удовлетворение от жизненных благ, добрых дел, счастье, благополучие
Саҥалыыра дьылларбыт Дьолу-соргуну уһаттын, Дьоллоох олоҕу кэҥэттин, Дьону сэргэни холбоотун, Дьолу-тускуну тупсардын! Суорун Омоллоон

аат. Эт-хаан чэгиэнэ-хайдаҕа. ☉ Правильная, нормальная деятельность организма, его полное физическое и психологическое благополучие, здоровье
Эһиги доруобуйаҕыт - хааһына баайа буолар. Амма Аччыгыйа
[Сандаарка:] Киһи доруобуйата диэн улахан дьыала. С. Ефремов
Доруобуйа ханнык баҕарар уопсастыба сайдыытын биир сүрүн боппуруоһунан буолар. «ХС»

даҕ. Үчүгэйи, үөрүүнү, дьолу аҕалар, тосхойор. ☉ Приносящий благополучие, радость, счастье, счастливый
Ылыммыт дьыалабыт кырдьыктаах, Соруммут суолбут соргулаах. Нор. ырыаһ. Төрүт буору булунаат, Алаһа дьиэни туттар Соргулаах түбүккэ түспүтүм. И. Гоголев
Соргулаах, быйаҥнаах оҕо эбиккин. «Таҥара баайдаах, уол оҕо дьоллоох» диэн өс хоһоонун истэҕин дии, хор ол — бу буолар. М. Доҕордуурап

аат. Туох, ким эмэ үчүгэй туруктааҕа, күүстээҕэ, сэниэлээҕэ. ☉ Благополучие, сила, хорошее состояние когочего-л.
Кини, суруйааччы бэлиэтээн ааттаабытынан, Тулаайах оҕо!.. Бу бырт быстаран уордайан утарыы, суруйааччы сүрэҕин кыланыыта. «Кыым»
♦ Бырда быстыбыт — кыаҕа, сэниэтэ эстибит, букатын бүппүт, эстибит. ☉ Кончаться, иссякать, истощаться (о силе, энергии и т. п.)
Кэлин уһугар бырда быстар, олус диэн утатар, аччыктыыр, олоро түһэр. Суорун Омоллоон
«Сир бырда быстыбат», — диэн Сэмэн Дегеяров кэпсэтиини түмүктээбитэ. И. Федосеев
Үөрэ ото, унньуула баар буоланнар, былыр кыһалҕалаах дьылларга бырдыбыт быстыбат буолара. Багдарыын Сүлбэ

аат. Киһи баҕара саныыр үчүгэйэ барыта, үтүө кэскил. ☉ Большая радость, благополучие, счастье
Кулут сиригэр, баай саарыстыбатыгар икки атахтаах өйө-санаата сайдыбатаҕа, …… дьоло-соргута улааппатаҕа. П. Ойуунускай
Олоххут унаардаах устата Бараммат сыбаайба буолуохтун, Ил-эйэ, дьол-соргу барыта Бу дьиэҕэ уйатын туттуохтун! П. Тобуруокап
Бу Манчаары Баһылай эдэрэ, оҕото да бэрт, бэйэтэ үчүгэйэ да бэрт, бу киһини таһыйыма, дьоло-соргута тохтуоҕа, майгыта-сигилитэ алдьаныаҕа, үйэтэ, сааһа сарбыллыа. МНН

1. аат., эргэр. Киһи, норуот олоҕун дьоло-соргута, дьоллоох кэскилэ. ☉ Благо, благополучие, светлое будущее (человека, народа)
   Андаҕайабын Дьол туоларынан, Туску улаатарынан, Өрөгөй үрдүүрүнэн. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Дьолуҥ тосхойдун, Тускуҥ улааттын, тойон убаай! А. Софронов
   Туску буоллун Туйгун бэркэ. Күннүк Уурастыырап
2. саҥа алл. суолт. Үөрэр саҥа (түөрэх олорчу түстэҕинэ). ☉ Радостный возглас (при падении гадальной ложки открытой, вогнутой стороной кверху)
   Кыдама атырдьах атахтаах аймахтарым, тускуо! ПЭК СЯЯ
   Төлкөлөөх түөнэ маҥан түөрэх, Тэхтиргэ тэптэрэр, Очурга оҕустарар буолаайаҥый. Туску-уо! Өксөкүлээх Өлөксөй
   ср. маньчж. тусху ‘встречная чара вина, подносимая на пирах входящему гостю у дверей зала’

1. аат. Дэлэй ас-үөл, олох баайа-талыма. ☉ Достаток, благополучие, благосостояние (материальное), изобилие
   Тулалыыр эйгэбит барыта ыраас буоллаҕына олохпут уйгута тупсар. А. Фёдоров
   Күөл ырбыыланнаҕына кырдьаҕастаах эдэр сааһыттар дьиҥнээх уйгуга тиийэллэрэ: кинилэр кус, анды этин таһынан илим соботун сииллэрэ. С. Никифоров
   Үлэһиттэр материальнай уйгуларын уонна култуураларын таһыма үрдээтэ. «ХС»
2. даҕ. суолт. Дэлэгэй, өлгөм, баайталым. ☉ Обильный, богатый, пышный, роскошный
   Ону бүттүүн биһирээн, Уйгу ыһыах ыстыбыт, Үйэлэргэ силигилээн, Үүнэр чэчир астыбыт. Күннүк Уурастыырап
   Төрөтөр оҕобутун биһиктээн, Төрүүр сүөһүбүтүн күрүөлээн Көрдөөх-нардаах сырдык, Уйгу олоҕу айдыҥ. А. Абаҕыыныскай
   Балбаара куруутун тиийиммэт кыһалҕалаах олохтон саҥа, киэҥ уйгу быйаҥнаах олоххо тахсарын санаан, сүрэҕэ битигирии олордо. Д. Токоосоп