Якутские буквы:

Якутский → Якутский

булгуччулаахтык

сыһ.
1. Булгуччулааҕынан ааҕан, хайаан да толорор, олоххо киллэрэр курдук. В обязательном порядке, обязательно, категорически. Булгуччулаахтык сорудахтаа. Булгуччулаахтык боп
Өрөспүүбүлүкэ иһигэр ханнык баҕарар тэрилтэ, кини салайааччыта уонна үлэһиттэрэ бырабыыталыстыба бу уурааҕын булгуччулаахтык толорор уонна олохтуур эбээһинэстээхтэр. «Кыым»
Биһиги Сокольниковтыын улуус кулубатын былааһын — инородческай быраабаны суулларарга булгуччулаахтык быһаарыммыппыт. ОСИ УоС
2. Мүччүрүйбэт, тумнуллубат курдук (туох эмэ улахан сорук, кыһалҕа үөскээһинин этэргэ). С неумолимостью, настоятельно (о возникновении каких-л. задач, серьезных забот). Министиэристибэлэри эбии кыратытан өссө элбэтиэххэ дуу эбэтэр салалта ордук табыгастаах производство билиҥҥи усулуобуйатыгар сөп түбэһэр формаларын булаттыахха дуу диэн боппуруос булгуччулаахтык тирээбитэ. «Ленин с.»
3
көр булгуччутук. Соппуруон Ыстапааҥҥа муос-таас курдук булгуччулаахтык этэн кэбистэ. И. Никифоров
Кини мэлдьитин дьэбин уоһуйа сылдьара, Ньырбачаан кэлэн уруккутунуу сыстаҥнаан бардаҕына, ыарахан илиитинэн төбөтүттэн имэрийэрэ уонна аргыый булгуччулаахтык халбарыччы анньара. Далан

булгуччулаах

даҕ. Булгуччу толоруллар, тутуһуллар, тумнуллара көҥүллэммэт эбэтэр сатаммат. Исполняемый или соблюдаемый беспрекословно, в обязательном порядке, обязательный. Булгуччулаах сорудах. Булгуччулаах бүттүүн орто үөрэхтээһин
Хас суруйааччы бэйэтэ анал куоластаах буолуохтаах
Литератураҕа ити — булгуччулаах көрдөбүл. Софр. Данилов
Физкультуранан дьарыктаныы уонна этихааны эрчийии булгуччулаах. ППА СЭЫа

Якутский → Русский

булгуччулаах

обязательный || обязательно; булгуччулаах бүттүүн орто үөрэхтээһин всеобщее обязательное среднее образование; маны толороруҥ булгуччулаах выполнение этого для тебя обязательно.

булгуччулаах быыбардыыр бүлүтүөн

избирательный бюллетень категорический

булгуччулаах нолуок

обязательный налог


Еще переводы:

быһаарыылаахтык

быһаарыылаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Саарбаҕа суохтук, булгуччулаахтык. Определенно, безусловно, решительно
Дэриэбинэҕэ быһаарыылаахтык кимэн киирии кэмигэр кини [Скрябин] илиитигэр саа тутан, кыргыһыы инники күөнүгэр сылдьан кыһыл армеецтары көҕүлээбитэ. П. Филиппов

бырачыас

бырачыас (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ кытта сөбүлэспэти биллэрии, тугу эмэ булгуччулаахтык утарыы. Протест
К.Г. Неустроев тэрийиитинэн хаайыылаахтар хас да төгүл суругунан ыраахтааҕыга тиийэ бырачыас оҥоро, сайабылыанньа түһэрэ сылдьыбыттар. П. Филиппов
Батурин, соһуччу ойон туран, бырачыас оҥоро сылдьыбыта дьайбыта эбитэ дуу — тыл этээччилэр бары кэриэтэ ГЭС дириэксийэтин үрдүгэр түспүттэрэ. В. Яковлев
«Киэр буолуҥ Вьетнам сириттэн, Хааннаах талаанньыттар!»— сир шарын бары өттүттэн Бырачыас хабырыттар. И. Эртюков. Тэҥн. бырачыастааһын

дабаай

дабаай (Якутский → Якутский)

сыһыан т. Араас дэгэттээх (көҥүллээн туран соруйуу, тиэтэтии, ирдэбил, хайааһыны бииргэ оҥорорго ыҥырыы, сорунуулаахтык эбэтэр булгуччулаахтык этии, сөбүлэһии о. д. а.) соруйар модальноһы көрдөрөр (чэ, чэй). Выражает побуждение с различными оттенками (разрешение, понуждение к быстрому действию, требование, приглашение к совместному действию, решительное или категорическое требование, согласие и т. п. - ну, давай)
Дойдум суругун, дабаай, аҕала оҕус! Амма Аччыгыйа
Дабаай, ытан куттуох! Н. Якутскай
Дабаай, сарсыҥҥыттан ыла мин эйигин туспа үөрэппитинэн барыым. Болот Боотур
Дабаай, үс биэрэстэ сыыһын тулутуохпут дуо? М. Доҕордуурап

обязательный

обязательный (Русский → Якутский)

прил
булгуччулаах

тылын

тылын (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Үүнэн таҕыс; бык (үүнээйини этэргэ). Распускаться; всходить (о растениях)
Дөлүһүөн сибэккитэ хоту дойду сибэккилэриттэн барыларыттан хойутаан тыллар, барыларынааҕар кылгас үйэлээх. И. Гоголев
Муннук остуол аттыгар ситэ тыллыбыт мутукча олордуллубут. Дьүөгэ Ааныстыырап
Сүбүөкүлэ сиэмэтэ тыллар, быган тахсар уонна силис аһа үөскүүр кэмигэр ордук буор сиигэр наадыйар. ЛПМ САЛАК
2. көсп. Сайда, ситэ быһыытый, саҥа сайдан таҕыс. Раскрываться, расцветать
Нина …… булгуччулаахтык уонна кэбирэхтик мин дууһабыттан саҥа тыллан эрэр кыыс оҕо килбик мөссүөнүн киэр хаһыйбыта. Далан
Дьамыыка …… уол эдэркээн сэбэрэтин, өссө сайда, ситэ тылла илик сытыы өй күлүмэ түспүт харахтарын олус астына-үөрэ көрдө. Н. Лугинов
Туох барыта кэмнээх. Тыллар. Чэлгийэр. Эмэхсийэр. В. Титов

обязательный налог

обязательный налог (Русский → Якутский)

булгуччулаах нолуок

санан

санан (Якутский → Якутский)

  1. санаа I диэнтэн бэй., атын. туһ. Ити билигин санаммыт санаалар төрүттээх курдуктар
    Сайсары диэн дойдуга Дыгын тойон диэн киһи сахаҕа ыраахтааҕы курдук сананан олорбута үһү
    Саха фольк. Абааһы аймаҕын кыайдыбыт дии сананан, үһүө мустан тахсан, эмиэ арҕаа диэки баран иһэллэр. Суорун Омоллоон
    Кырдьык, саамай дьоллоох олоххо олорор курдук сананарым. С. Ефремов
    Аҕам аатын уонна араспаанньатын сатаан илии баттаан адаарытар буоллум …… улахан үөрэхтээх киһи курдук сананным. А. Бэрияк
    2
    санаалан 3 диэн курдук. [Симон:] Дьиэбэр тиийээт, ийэбин кытта быһаарыстахпына сатанар диэн булгуччулаахтык сананна. Л. Попов
    Быйыл эйиэхэ барарга сананным. Дьүөгэ Ааныстыырап
    Кини кырдьаҕас булчут сананан олорор сиригэр барара табыллыбат ээ. С. Никифоров
    Билигин биһиги дьоммут халлааҥҥа ханнык даҕаны көтөр сананан көрбөтөх үрдүгэр кыырайа көтөллөр. Н. Габышев
    Киһини эбэтэр тугу эмэ суох гынарга, өлөрөргө сорун. Намереваться уничтожить кого-л. физически
    Биһиги сырдык тыыммытыгар сананан, хааннаах илиитин көтөхпүт өһөгөйдөөх өйдөөх Москваҕа киирээри …… сирэйэ-хараҕа суох иннин диэки дьулуһара. А. Бэрияк
    Онон кини [эһэ] сылгыга да, ынахха да боотурҕаабат этэ. Эгэ, киһиэхэ сананыа дуо? И. Федосеев
үөрэхтээһин

үөрэхтээһин (Якутский → Якутский)

аат.
1. Нэһилиэнньэ киэҥ араҥатын ааҕарга-суруйарга үөрэтии, үөрэҕинэн хабыы. Массовое обучение населения грамоте
Улахан дьон үөрэхтээһинин бэйэм тэрийэн ыытыам диэбитэ. Болот Боотур
Өрөбөлүүссүйэ кэнниттэн кэлимсэ үөрэхтээһин күүскэ ыытыллыбыта. Эрчимэн
Үөрэхтээһин боппуруоһа Саха сиригэр аҕыйах ахсааннаах омук дьылҕатыгар уһулуччу суолталааҕа. «ХС»
2. Хайа эмэ салааҕа билиини-көрүүнү тарҕатарга анаан дьону үөрэтии. Обучение людей основам какой-л. области знания
Араас дьаһаллар ыытыллаллар, Мунньахтыыбыт, нэһилиэнньэҕэ бэлитиичэскэй үөрэхтээһини оҥоробут. С. Окоёмов
Оскуолалар реформаларын уурааҕар сөп түбэһиннэрэн, төрөппүттэргэ …… аналлаах педагогическай үөрэхтээһин ыытыллыахтаах. ЧКС АК
Кэлэктиипкэ экэнэмиичэскэй үөрэхтээһин олус намыһах, адьас судургу да боппуруостары үлэһиттэр чуолкайдык өйдүү иликтэр. «Кыым»
Булгуччу үөрэхтээһин — сүүрбэһис үйэ отутус сылларыгар үөрэҕэ суох нэһилиэнньэни булгуччулаахтык ааҕаргасуруйарга үөрэтии. Всеобщее обязательное обучение населения грамоте (во времена ликвидации неграмотности в тридцатые годы двадцатого столетия)
[Пал Палыч] булгуччу үөрэхтээһин аан маҥнай тэнийиитин саҕана …… алтыс-сэттис кылааһы нэһииччэ бүтэрбит «суһал оҥоһуулаах» учууталларга үөрэнэн абыраммыт уонна алдьаммыт көлүөнэ дьонуттан биирдэстэрэ. Н. Заболоцкай
Сэттэ кылааска диэри булгуччу үөрэхтээһин киирэн эрэр. «ХС»
1930 сыллаахтан булгуччу үөрэхтээһин сокуона олоххо киириитэ саҕаламмыта. ССЛИО

непременный

непременный (Русский → Якутский)

прил. булгуччулаах; непременное условие булгуччулаах усулуобуйа.

необходимый

необходимый (Русский → Якутский)

прил.
наадалаах, булгуччулаах