нареч. в древности, в старину, в давние времена; в былые годы; былыр эдэр эрдэхпинэ в былые годы, когда я был молод.

adv. formerly, anciently; былыргы a. ancient; былыргытааҕы a. pertaining to ancient times

сыһ. Билиҥҥи кэм быдан (уонунан, сүүһүнэн сыл) иннинэ. ☉ В древности, в старину, в давние времена, в былые годы
Былыр сахаҕа бурдугу ыстара биэрдэхтэринэ, киһи өлөр аһа буолуо диэннэр, кистээн буорга көмөн баран, үүммэтэ диир сурахтаахтара. Амма Аччыгыйа
Олоҥхо — олох былыр үөскээбит эпос. Эрчимэн
Былыр гражданскай сэрии саҕана, биһиги чекаҕа үлэлии сылдьан, манна үрүҥнэр ортолоругар икки буолан хаайтаран хаалбыппыт. С. Ефремов
ср. тюрк. былтыр ‘прошлый год; в прошлом году’
◊ Былыр-былыргыттан — бэрт өрдөөҕү, урукку кэмтэн билиҥҥэ диэри. ☉ С давних пор, с древних времен до сегодняшнего дня
[Дьаакып:] Былырбылыргыттан бырыһыанынан мунньуллубут иэскэр бэстилиэнэй иитимньибин туура туттардыҥ. А. Софронов
Былыр-былыргыттан, Болгуонай ойуун саҕаттан, Күтэр Бороҥкуйап саҕаттан, Бууттаах Байбал саҕаттан, Дьобулуоскай Макаар саҕаттан уон тарбахтаах утары уумматаҕа. Эрилик Эристиин
Былыр-былыргыттан күн бүгүнүгэр диэри нуучча омугу үтүктэн, кинилэр үөрэхтэрин батыһан бачча буолан эрэбит. М. Доҕордуурап
[Филипп:] Былыр-былыргыттан Саха сиригэр муосчуттар бааллара. С. Ефремов. Былыр үйэҕэ — туох эмэ буолан бүппүтэ (ааспыта) өр буолбутун туһунан этии. ☉ Давным-давно
Бу сири абааһынан арбаабатахтара буоллар, былыр үйэҕэ киһи-сүөһү олохсуйан, бу ыарҕалаах кытыллар унаар хочо буолан устуох этилэр. М. Доҕордуурап

сыһ. Олус былыр. ☉ Давным-давно, в старину
Былыыр-былыр бэрт дьадаҥы оҕонньордоох эмээхсинтэн үс уол төрөөн хаалбыт. Саха фольк. Былыыр-былыр, биһи эһэлэрбит төрүү иликтэринэ, Кэлээдьин үрэҕин үгүс үрүйэлэригэр, хайаларыгар, мас-таас быыһыгар тарҕанан эбээннэр эбэнкилэри кытта эт ыаллыы олорбуттара эбитэ үһү. Болот Боотур
Сүүсчэкэ сыллаахха, былыыр-былыр, үөрэҕэ, билиитэ суох саха уолугар, Манчаары Баһылайга, көҥүл сылдьар, дьоллоохтук олорор баҕа төһөлөөх күүстээх буолуой! А. Сыромятникова