Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бэрээдэктэн

бэрээдэктээ диэнтэн атын
туһ. Куорат иккиһин бэрээдэктэнэн, сууттар бары урукку оннуларыгар олорон үлэлээн бараллар. Эрилик Эристиин
Халандаар бэрээдэктэнэр, бит-билгэ ситэр. Амма Аччыгыйа
Киһи олоҕун тутула эмиэ булгуччу бэрээдэктэниэхтээх. Н. Лугинов
Тыл сыһыарыылаах формаларын таба суруйуу анал быраабылаларынан бэрээдэктэнэр. ПНЕ СТ

бэрээдэк

аат.
1. Туох эмэ сөптөөхтүк сааһыламмыт, оннун булбут туруга. Порядок (правильное состояние, положение чего-л.)
Тахсар хаһыат ыҥырыы барыта үрдүк сололоох күн ыраахтааҕы сокуонун, бэрээдэгин хоруотуур уонна үлэһити өрөбөлүүссүйэҕэ ыҥырар. Эрилик Эристиин
Бэрээдэк диэн — сайдыылаах аныгы олох көрдөбүлэ. Н. Лугинов
Буукубалар бэрээдэгинэн суруллубуттарын алпаабыт (эбэтэр азбука) диэн ааттанар. ПНЕ СТ
2. Туох эмэ оҥоһуллуутун хаамыыта, быраабылата. Порядок (правила, по к-рым совершается что-л.)
Аны билигин эт эрэ, табаары атын маҕаһыыннарга биэриигэ бэрээдэккит хайдаҕый? М. Попов
Бултуур саа булчуттар уопсастыбаларын чилиэнигэр милииссийэ уорганнарын көҥүллээһининэн эрэ бэриллэр бэрээдэгэ олохтонно. Айылҕаны х. Үҥсүүлэр сокуонунан олохтоммут бэрээдэк быһыытынан уонна кэмигэр көрүллүөх тустаахтар. ССРС К

Якутский → Русский

бэрээдэк

в разн. знач. порядок; быыбар бэрээдэгэ порядок выборов; алфавит бэрээдэгинэн в порядке алфавита; бойобуои бэрээдак воен. боевой порядок; бу туох бэрээдэгэй ? разве это порядок?; бэрээдэги олохтоо = навести порядок.


Еще переводы:

урегулироваться

урегулироваться (Русский → Якутский)

сов. сүрүннэн, оннугун бул, бэрээдэктэн.

нормализоваться

нормализоваться (Русский → Якутский)

сов. и несов. олоххун бул, бэрээдэктэн.

регулярный маршрут

регулярный маршрут (Русский → Якутский)

бэрээдэктэммит сырыы

order

order (Английский → Якутский)

бэрээдэк

балыыҥкалаа

балыыҥкалаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс.
1. Тылга тиис, элбэҕи мээнэ саҥар. Болтать языком, пустословить, молоть чепуху
Бэйэ, тугу балыыҥкалыыгын, хата тураммыт үлэлиэххэ. Дьуон Дьаҥылы
[Сибиэтэ:] Дьэ, эмиэ балыыҥкалаан барда. С. Ефремов
Мин сыгааммын дуо, элэй-балай балыыҥкалаан баран, кибииккэҕэ олороот, көтүтэн хаалыам үһү дуо? М. Шолохов (тылб.)
2. Уопсай бэрээдэктэн туораа, тугу эрэ киһи сөбүлээбэтин оҥор. Делать то, что идет вразрез с общепринятым порядком
«Эн күлүү гынаҕын дуу? Балыыҥкалаама, гражданин! Эбэтэр билиэттэ ыл, эбэтэр аныгы тохтобулга таҕыс!» – кондуктор куолаһа үрдээн барда. Амма Аччыгыйа
Кэбис, Варюха барахсаны дириҥник эрэ таптыахха сөп, мээнэ балыыҥкалыыр мин суобаспар табыллыбат. М. Шолохов (тылб.)

халыйыы

халыйыы (Якутский → Якутский)

  1. халый диэнтэн хай. аата. Ньукулай ис-иһиттэн дьиибэтик чэпчээтэ, сыарҕа халыйыытыгар, кырдьык да, көтөн хаалыах курдук буолла. Амма Аччыгыйа
    Ахтар буолуом, Ааттыыр буолуом Сарсыарда күн тахсыыта, Күнүс куйаас кутаалыыта, Түүн туман халыйыыта. И. Гоголев
    Күөл күөх сиҥэлэниитэ — күөл хаара бүтэн, муус үрдүгэр уу халыйыыта. Хомус Уйбаан
  2. көсп. Ханнык эрэ уопсай ылыныллыбыт сиэртэн, бэрээдэктэн туорааһын, атыннык туттуу. Отклонение, отход от основной, главной линии, направления, уклон, крен
    Дьиҥэр, бу эн курдуктар кыра да халыйыыны көннөрүллүбэт алҕаска тиэрдэҕит. Н. Лугинов
    Мин манна бу эдэр киһи өттүттэн ханнык даҕаны халыйыыны көрбөппүн. СҮК
    Дьиҥэ, билбэттэн-көрбөттөн сыыһахалты дьаһаныы, ардыгар наһаалааһын, халыйыы да бааллара. ВНГ ГОПХ
порядок

порядок (Русский → Якутский)

сущ
бэрээдэк

сущ.
бэрээдэк

хатыылаахтык

хатыылаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Туох эмэ хатыыта биллэр гына. Чем-л. колючим, шершавым (напр., прикоснуться)
Силис курдук баҕыырдаах тарбахтарынан кини сылаас, сымнаҕас илиитин хатыылаахтык бобута туппуттара. Ойуку
2. көсп. Киһини кыһытар, хомотор, өһүргэтэр курдук (хол., тыллас); сөбүлээбэтэхтии, ахсарбатахтык, хаҕыстык (хол., тутун). Язвительно, колко; холодно, недружелюбно
Мин оҥорорбун, мин этэрбин барытын кыйахана көрсөр, миигин кытта хатыылаахтык кэпсэтэр. Софр. Данилов
«Табаарыс Сорокин», «халбархай кавалер» диэн тыллар хатыылаахтык, сэнэбиллээхтик иһилиннилэр. Р. Баҕатаайыскай
Мааны, бүтүннүү солко таҥастаах кыыһы уол хатыылаахтык одууласта. А. Сыромятникова
«Уопсай бэрээдэктэн ханна туораары гынаҕын?!» — диэн күтүөтэ хатыылаахтык саҥарда. Дьүөгэ Ааныстыырап
Ийэм миигин биирдэ да кытаанахтык, хатыылаахтык саҥарбыта суоҕа. «ХС»
Хатыылаахтык көр көр көр I
Ийэм уол диэки хатыылаахтык көрбөхтөөтө, чахчы сөбүлээбэтэ быһыылаах. А. Сыромятникова
Кини миигин хатыылаахтык Сэмэлиирдии көрбүтэ Сүр сытыытык, ыарыылаахтык Сүрэхпэр күөйэн киирдэ. Чэчир-72

тиэр-маар

тиэр-маар (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Туора-маары (хол., үктээ, хаамп). Неуклюже, нескладно (ходить, ступать)
    Роман кинини көтөҕөн суол устун тиэр-маар үктээтэ. Н. Габышев
  2. даҕ. суолт. Сыыһа-халты, түҥ-таҥ. Беспорядочно, невпопад. Үүнэ-тэһиинэ суох тиэр-маар барыыбыт бэрээдэктэннэ. «Саха с.»
    Тиэр-маар (тиэс-маас) эрт — тиэрэни эрт диэн курдук (көр тиэрэ)
    Дархан оҕонньор Намылҕа эмээхсинниин төрөөбүт үрэхтэриттэн арахсыбакка, көҥүл бултаан-алтаан, бүгэн сытаарылар, арааһа, тиэр-маар эрдэн лабаҥхалаатахтара. Софр. Данилов
    Кэлин уһугар киһи итэҕэйбэтин курдук тиэрмаар эрдэн бараллара баар буолуо. П. Аввакумов
    Саҥа олох, холкуос дьаһалын өйдөөбөт аатыран, тиэс-маас эрдэн кубулҕатыраргытын билбэт, ыйдаҥардыбат кырдьаҕас буолбатахпын. «ХС»
уочарат

уочарат (Якутский → Якутский)

аат.
1. Ханна эмэ (хол., маҕаһыыҥҥа), туохха эмэ ким хаһыс кэлбитинэн, ким кэнниттэн буолбутунан бэрээдэктэнэн турар дьон; оннук бэрээдэктэнэн турууга ким эмэ миэстэтэ. Группа людей, вставших один за другим в последовательном порядке с какой-л. целью где-л. (напр., в магазине), очередь; чьё-л. место в таком порядке, черёд
[Миитэрээс:] Уочаратынан бурдугу маныыбыт. Бу түүн кини маныыр уочарата. Амма Аччыгыйа
[Паромҥа] Икки сүүнэ «МАЗ» массыына, Эмискэччи, үтүрүйэн, Уочараты көҥү көтөн, Урут киирэ оҕустулар. Күннүк Уурастыырап
Бородуукта маҕаһыыныгар киирэр ааны бүөлүү иһирдьэнэн-таһырдьанан улуу уочарат. КФА СБ
Никита уочарата чугаһаата. «ХС»
2. Утумунан оҥоһуллар улахан тутуу үлэтин сорох бүппүт чааһа, сорҕото. Отдельный завершённый участок, часть в последовательном строительстве, сооружении чего-л., очередь
Метро бастакы уочарата уон үс килэмиэтир усталаах буолуохтаах. С. Руфов
Бу манна [Бүлүү өрүһүгэр] гидростанция иккис уочарата тутуллуохтаах. И. Данилов
Саҥа суол икки уочаратынан …… тутуллуоҕа. «ХС»
3. байыан. Сэрии сэбинэн (хол., бүлүмүөтүнэн, аптамаатынан) тохтоло суох субуруччу ытыы. Стрельба, залпы, продолжающиеся без остановки определённое время, очередь (напр., пулемётная, группы артиллерийских орудий)
Быыстала суох аптамааттар уочараттара тачыгырыыр. Н. Якутскай
Утары иһэр өстөөххө кылгас уочарат биэрдэ. В. Протодьяконов
Кини үрдүк хайа анныгар бүлүмүөтүнэн сыалга боевой уочараттары оҥоро сытан таптыыр дьоруойун Чапаев уонна кини доҕорун Петька тустарынан санаан кэлэрэ. А. Олбинскай
Ойоҕос тостор уочарата көр ойоҕос. Эргэ бэкээринэҕэ килиэпкэ куруук ойоҕос тостор уочарата буолааччы