Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хатыылаахтык

сыһ.
1. Туох эмэ хатыыта биллэр гына. Чем-л. колючим, шершавым (напр., прикоснуться)
Силис курдук баҕыырдаах тарбахтарынан кини сылаас, сымнаҕас илиитин хатыылаахтык бобута туппуттара. Ойуку
2. көсп. Киһини кыһытар, хомотор, өһүргэтэр курдук (хол., тыллас); сөбүлээбэтэхтии, ахсарбатахтык, хаҕыстык (хол., тутун). Язвительно, колко; холодно, недружелюбно
Мин оҥорорбун, мин этэрбин барытын кыйахана көрсөр, миигин кытта хатыылаахтык кэпсэтэр. Софр. Данилов
«Табаарыс Сорокин», «халбархай кавалер» диэн тыллар хатыылаахтык, сэнэбиллээхтик иһилиннилэр. Р. Баҕатаайыскай
Мааны, бүтүннүү солко таҥастаах кыыһы уол хатыылаахтык одууласта. А. Сыромятникова
«Уопсай бэрээдэктэн ханна туораары гынаҕын?!» — диэн күтүөтэ хатыылаахтык саҥарда. Дьүөгэ Ааныстыырап
Ийэм миигин биирдэ да кытаанахтык, хатыылаахтык саҥарбыта суоҕа. «ХС»
Хатыылаахтык көр көр көр I
Ийэм уол диэки хатыылаахтык көрбөхтөөтө, чахчы сөбүлээбэтэ быһыылаах. А. Сыромятникова
Кини миигин хатыылаахтык Сэмэлиирдии көрбүтэ Сүр сытыытык, ыарыылаахтык Сүрэхпэр күөйэн киирдэ. Чэчир-72

хатыылаах

хатааһыннаах диэн курдук
Аан хатыылаах эбит. Амма Аччыгыйа
Мичикээс сааттаахтык холдьоҕуллан хатыылаах ааны тэбиэлээтэ. У. Ойуур

Якутский → Русский

хатыылаах

I 1) имеющий иглы, колючки; с... иглами, с... колючками; иглистый, колючий (о ели, сосне, шиповнике, можжевельнике и т. п.); хатыылаах от колючая трава; хатыылаах эрбэһин репейник; 2) содержащий мелкие гвозди; с мелкими гвоздями; хатыылаах холбуйа ящичек с мелкими гвоздями; 3) имеющий неровности; с... неровностями; негладкий, шероховатый; хатыылаах сирэйдээх остуол стол с шероховатой поверхностью.
II см. хатааһыннаах ; хатыылаах аан запертая дверь.


Еще переводы:

колючий

колючий (Русский → Якутский)

прил. 1. хатыылаах, иннэлээх; колючий ёж иннэлээх ёж; колючая проволока хатыылаах боробулуоха; колючая борода хатыылаах бытык; 2. перен. хатыылаах, кыыс- таах; колючий язык хатыылаах тыл; колючий взгляд хатыылаахтык көрүү.

дьөспөччү

дьөспөччү (Якутский → Якутский)

сыһ., сөбүлээб. Халыҥ халтаһалаах хараххынан хатыылаахтык (көр). Колюче, неприязненно (смотреть глазами с подпухшими веками)
Үрэкиин сүр үлүгэрдик дьөспөччү көрөн олорон, күлэн күһүгүрэппитигэр Аанча кыйахана санаата. Болот Боотур
«Тоҕо ити Дьөгүөрсэни сэниигиний?» - Аранах баай Тырынкаайабы көмүскэспит курдук дьөспөччү көрүтэлээбитэ. Н. Якутскай

тарбааһыннаахтык

тарбааһыннаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыһыылаахтык, хатыылаахтык. Язвительно, ехидно
Бэрт тарбааһыннаахтык саҥара-саҥара, эмиэ оронугар баран сытта. Амма Аччыгыйа
«Тапталлаах табаарыһым», — диэн кини кэһиэхтээх куолаһынан тарбааһыннаахтык унаарытта. Н. Габышев
Кыыс …… саҥата сүр холкутук, өссө хайдах эрэ тарбааһыннаахтык иһилиннэ. Э. Соколов

абалаахтык

абалаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыһыылаахтык, хомолтолоохтук. Досадно, обидно, зло
[Суотчут:] «Үрүҥнэр сурахтарын истэр инигин? Бүгүн-сарсын бу түбэҕэ ыалдьыттыыллара буолуо...» — диир уонна абалаахтык күлэр. В. Чиряев
Кыыс уолу хатыылаахтык көрдө, ис-иһиттэн абалаахтык тутунна. Онтон тыастаахтык хардыылаан куотан барда. Дьүөгэ Ааныстыырап
Мин саам эстибэтэҕиттэн бэркэ кыһыйдым: эстибитэ буоллар бөрө хайаан да маннык абалаахтык куоппат этэ. Л. Толстой (тылб.)

дьиэгэниччи

дьиэгэниччи (Якутский → Якутский)

дьиэгэниччи көр - муҥутуур киэҥник, хараҕыҥ олоҕун хамсатан көр. Смотреть широко открытыми глазами, двигая зрачками, выпучить глаза
Хатыылаахтык дьиэгэниччи көрбүт киэҥ дьэргэлгэн харахтаах. Амма Аччыгыйа
Тайах тэһииргээн хааннааҕынан дьиэгэниччи көрбүт улахан харахтарын Ньырбачаан, субу курдук, чугастан көрбүтэ. Далан
Хойутаабыт ыалдьыппыт иҥсэрбиттии дьиэгэниччи көрүтэлээтэ, кини Дьэкиимкэ эбит. А. Сыромятникова
Баһылай хараҕын оттомо суох дьиэгэниччи көрбүтүнэн ойон турда. Р. Кулаковскай

кылыалаахтык

кылыалаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Сөбүлээбэккэ, кытаанахтык, хатыылаахтык. Неодобрительно, сурово, неласково (смотреть)
Даша сөбүлээбэтэх хараҕынан Ипатийы кылыалаахтык көрдө. М. Доҕордуурап
«Миэхэ хантан да от үүнэрэ син биир», — Лука көхсүнэн туран аат харата эттэ уонна мэһэйдэппит киһи курдук, кылыалаахтык көрөн ыла-ыла, үлэлээн тибилийэ турда. «ХС»

сэнэбиллээхтик

сэнэбиллээхтик (Якутский → Якутский)

сэнээбиттии диэн курдук
Оонньуу былаастаах этиитигэр тута биллибэт эҕэ иһилиннэ, ордук «табаарыс Сорокин», «Халбархай кавалер» диэн тыллар хатыылаахтык, сэнэбиллээхтик иһилиннилэр. Р. Баҕатаайыскай
Кини биллэ ити түөскэ кэбэн, киэр анньарга дылы тыйыс, тымныы саҥаны, сэнэбиллээхтик, дьарымталаахтык, дьиэк биэрбэттик иһиллэр дьэбир лыҥкынас саҥаны. «ХС»
Төһө да киһини дьүүллүү олорбут иһин, кини туһунан итинник сэнэбиллээхтик, улаатымсыйан саҥарыы ким баҕарар кулгааҕын сиирэ киирэр ини. А. Кривошапкин (тылб.)

ымырытын

ымырытын (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Сурааһын курдук быһыта киирбит былларыттаҕастаах буол (сирэйи этэргэ). Собираться крупными, грубыми складками, буграми (о лице)
Ити икки ардыгар тор курдук бытыктаах, быһыччы көрбүт харахтаах, ымырыттыбыт суотчут иннибинэн кумааҕы кыбыныылаах кэлэн остуолугар ааста. В. Чиряев
2
көр ымытын. Роман кэнники тыллары мичээрдии-мичээрдии этэр, ол эрээри Рустам ымырыттыбат даҕаны. У. Нуолур
«Ыксаабат, ымырыттыбат киһи, хата, бу баар!» — Каган Ымычаан диэки хатыылаахтык көрдө. «ХС»

шершавый

шершавый (Русский → Якутский)

прил. хатыылаах, хатырбыт; шершавыми руками хатыылаах илиилэринэн.

дьэргэлгэн

дьэргэлгэн (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Салгын оонньоон ол-бу араастаан уларыйан, дьиримнээн, эйэҥэлээн көстүүтэ. Мираж, марево
    Дьэргэлгэни туттарбыкка дылы (өс хоһ.). Күндэли үрэх үрдүгэр дьэргэлгэн түспүт, уҥуоргу кытыл отун-маһын ибигирэтэ оонньотор, салгыны сахсыйан дьирибинэтэр. Л. Попов
    Салгын олус күүстээхтик оонньуурун көрбөккүн дуо? Итини биһиги дьэргэлгэн диэн ааттыыбыт. Н. Апросимов
    Бу дойду дьэргэлгэнэ олус күүстээх. Н. Туобулаахап
  3. көсп. Дьиримнэс, элэгэлдьигэс, долгуннура, толбоннура, уларыйа-тэлэрийэ турар туох эмэ. Что-л. мелькающее, быстро меняющееся, переливающееся
    [Саҥаны айар туһугар] ол уста-уларыйа турар дьэргэлгэнтэн ситэри кэрэ буолуу быһаччы көрүҥүн тутан ылыахтааххын. Н. Лугинов
    Нарын кыыс сонньуйар, Хараҥа дьэргэлгэнинэн сүүрэн Суһуоҕа тоҕунна. Таллан Бүрэ
    Таас хайа иччитэ Сах-Чахаан оҕонньор, …… Дьэргэлгэн буолан Дьиримнии хамсаабыт, Саһыгырыы-Саһыгырыы Саҥаран чаҕаарбыт. С. Зверев
  4. даҕ. суолт. Дьиримнэс, элэгэлдьигэс; сэргэх. Стремительный, быстроходный; живой, мелькающий
    Тыыта дьэргэлгэн сүүрүккэ олорон, түргэн-түргэнник устан элэҥнэтэн иһэрэ. Далан
    [Бүүчээн оҕонньор] хатыылаахтык дьиэгэнэччи көрбүт киэҥ дьэргэлгэн харахтаах. Амма Аччыгыйа
    Биһиги айаммытын хат салҕаан, дьэргэлгэн сэлии айанынан түһэрэн иһэбит. Н. Заболоцкай
    Дьэргэлгэн остуолба - муҥха кынаттарын саҕа (кытыы) өттүнээҕи киэҥ харахтаах чаастара. Два крайних звена у крыла невода с широкими ячейками. Тэҥн. күрэх остуолба
    п.-монг. дьиргелген