Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бүрүүкээһин

аат. Олус күүскэ тарҕаныы, саба халыйыы, сабардааһын. Очень сильное распространение чего-л. (напр., болезни), господство когочего-л. над кем-чем-л.
Билиҥҥи көлүөнэ дьон итиннэ ойууланар ааспыт ынырык, хараҥа олоҕу, аас-туор буолууну, араас ыарыылар бүрүүкээһиннэрин литератураттан уонна кырдьаҕастар сэһэннэриттэн эрэ истэллэр. «Кыым»
Хоһуун-хоодуот, эдэр чэгиэн оҕолор сэмэй баҕаларын саҥа толорон иһэн, олохторо огдолуйуута социальнай баттал саба бүрүүкээһинин быһаччы содула. ФЕВ УТУ

бүрүүкээ

туохт. Наһаа элбээ, сабардаа (үксүгэр туох эмэ алдьатыылаах, куһаҕан туһунан). Господствовать, очень сильно распространяться, быть слишком многочисленным
Нуучча маҥнайгы өрөбөлүүссүйэтэ хотторбутун кэнниттэн дойдуга ынырык реакция бүрүүкээбитэ. Софр. Данилов
Буурҕалаахсиллиэлээх, хабыс-хараҥа күһүҥҥү түүн обургу, улуу тайҕаны үмүрүччү тарпыт курдук, күлүктүү бүрүүкээн кэллэ. Д. Таас
Сарсыардаттан ыыс-быдаан хоп-хойуу халыҥ туман тугу барытын саба бүрүүкээтэ. Н. Лугинов


Еще переводы:

бөппүрүөктэһии

бөппүрүөктэһии (Якутский → Якутский)

бөппүрүөктэс диэнтэн хай
аата. Бүк-тах барыы бүгүстээтэ, бөппүрүөктэһии бүрүүкээтэ, күүһүргэһии көһүннэ, Күлүүоонньуу көҕүрээтэ. А. Софронов

анабыллан

анабыллан (Якутский → Якутский)

анабыллаа диэнтэн атын
туһ. Кини [Кыһыл Аармыйа] төрөөбүтэ абаттан-сататтан, баттабыл-атаҕастабыл, муҥ-сор ордук хаҥаан, аан дойдуну ордук бүрүүкээбитин дьайҕардар, булгурутар анабылланан. Суорун Омоллоон

бүрүүкэт

бүрүүкэт (Якутский → Якутский)

бүрүүкээ диэнтэн дьаһ
туһ. Урукку олоҕу дириҥ далайынан, хараҥа түүнүнэн бүрүүкэтэн көрдөрүөххэ син: хараҥа түүн силлиэтинэн, дириҥ далай балкыырынан... П. Ойуунускай

сиэллээйи

сиэллээйи (Якутский → Якутский)

аат. Хонуу куйаарга үүнэр синньигэс сэбирдэхтээх бурдуктуҥу от. Ковыль
Көмүстүү долгуннурар сиэллээйи киэҥ сири бүрүүкүүрэ. КЗА АҮө
Сиэллээйи — элбэх сыллаах курааны тулуйумтуо от. КВА Б

күүһүргэһии

күүһүргэһии (Якутский → Якутский)

күүһүргэс диэнтэн хай
аата. Бүк-тах барыы бүгүстээтэ, Бөппүрүөктэһии бүрүүкээтэ, Күүһүргэһии көһүннэ, Күлүү-оонньуу көҕүрээтэ. А. Софронов
Үҥкүү-битии үлүскэннээҕэ буолбута. Ол быыһыгар күүһүргэһии эмиэ баара: мас тардыспыппыт, хапсаҕайдаспыппыт. П. Аввакумов

салгымтыалаах

салгымтыалаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Киһини салгытар, сылатар, уларыйбакка биир кэм уһуннук буолар. Однообразный, быстро надоедающий, надоедливый (о чём-л.). Салгымтыалаах үлэ
Өр айанныыр салгымтыалаах
Мин дэлби сылайбытым. П. Аввакумов
Таһырдьа салгымтыалаах борук-сорук хотугу түүн бүрүүкээн турар. И. Данилов

эрэпириэссийэлээһин

эрэпириэссийэлээһин (Якутский → Якутский)

эрэпириэссийэлээ диэнтэн хай
аата. Дьон саамай чулууларын эккирэтэ сылдьан эрэпириэссийэлээһин ыар сыллара бааллара. «Кыым»
Куоракка эрэпириэссийэлээһин, үрүҥ гвардеецтар бардам быһыылара бүрүүкээн турдаҕына да, көҥүлгэ сылдьар биһиги табаарыстарбыт ньыгыл революционнай өйдөрүн-санааларын көрдөрбүттэрэ. СБТТ

бүгүстээ

бүгүстээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Аҥаардастыы баһылаа, саба бүрүүкээ, олус киэҥник тарҕан (үксүгэр сөбүлээб. этэллэр). Брать верх над кем-л., распространяться очень сильно (обычно неодобрительно)
[Арыгы] Бүлүү хотуҥҥа бүгүстээтэ, Дьэһиэй күөлүнэн дьиэгэнийдэ. Турухаан куоратынан тулалаата. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бүк-тах барыы бүгүстээтэ, бөппүрүөктэһии бүрүүкээтэ, күүһүргэһии көһүннэ, күлүү-оонньуу көҕүрээтэ. А. Софронов
Хаан эбэм харгыта, Хара уордаах суккулдьуора Урааҥхай, саханы Оборбут бэйэтэ Кылайар кыыкы Бүгүстүүр күнэ манна кэлэрэ. С. Зверев. Тэҥн. диэлий, тунуй, бүрүүкээ
2. Икки эбэтэр хас да төгүл аһара толор. Выполнить, сделать что-л. в два или несколько раз больше, чем полагается
Таптыыбыт — үлэбит, былааммыт Үгүстүк бүгүстээн туолуутун. Эллэй
— Биирдэ арай мөккүстүбүт. Кимниин диигит? — Кэргэмминиин. «Мин даҕаны бүгүстүөҕүм Эн барахсаны», — диир кини. С. Тимофеев
Биһиги манна [Илин Сибииргэ] Днепрдээҕи электрическэй ыстаансыйа күүһүн хас эмэ уон төгүлүнэн бүгүстүүр Енисей Ангаралыын уонна Өлүөнэ өрүстэр ууларын күдэн күүһүн сүҥкэн саппааһын бас билэбит. БИД. Тэҥн. куоһар

аҥыр

аҥыр (Якутский → Якутский)

аат. Уу кытыытыгар, от быыһыгар олохсуйар, күкээркэй бороҥ дьүһүннээх, «ааҥк» диэн саҥалаах, кутаннааҕар кыра бадараан көтөрө (түүн сырыылаах, күнүс от быыһыгар киирэн кирийэн хаалар). Выпь
Сотору күн киирэн, имбалай хараҥа бүрүүкээбитэ, аҥыр хаахтаабыта, өллүргэлээх күлбүтэ. Далан
Ханна эрэ ыраах, аҥыр киһи куйахата күүрэрдик хаабыргыыр. С. Тарасов
тюрк. аҥар, аҥгар

дьабыдый

дьабыдый (Якутский → Якутский)

туохт. Үөһэттэн, халлаантан намтаан түһэн, сири саба бүрүүкээ; түс (хол., тымныы). Наступать, воцариться, ударить (напр., о холодах)
Сэтинньи ый кыыдаан дьыбара, оргуйа олорор улуу күдэнэ, кэриэспин кэллим диэххэ айылаах, ордук күүһүрэн, таҥнары дьабыдыйан, ыйдаҥаны көрдөрбөт ыыспа туман буолан өрө оргуйбут эбит. П. Ойуунускай
Чоруун мутук тосту барар Чысхаан дьыбар дьабыдыйар. П. Дмитриев
ср. монг. дьабу 'идти, ехать'