сов. бүөбэйгэ үөрэн, ньиэһиҥкэ буол.

м., ж. разг. бүөбэйгэ үөрэммит, ньиэсиҥкэ.

сов. кого-что бүөбэйгэ үөрэт, ньиэһиҥкэ оҥор.

1. прич. от изнежить; 2. прил. бүөбэйгэ үөрэммит, ньиэһиҥкэ буолбут.

1. даҕ., кэпс. Бүөбэйгэ үөрэммит, атаахтык иитиллибит. ☉ Изнеженный, избалованный
   Ырааһа мааныта, чэбэрэ бэрдэ. Ньиэсиҥкэ кыыс диэх курдук. Суох, оннук буолбатаҕа. Үлэһит бэрдэ эбит этэ. А. Кривошапкин (тылб.)
2. аат суолт. Атаах киһи. ☉ Человек избалованный, изнеженный, неженка
   Оҕолоро атааҕын ааһан, ньиэсиҥкэ буолла. «ХС»

с. уменьш. от крыло 1; # под крылышком у кого-л. ким эмэ хонноҕун анныгар (ким эмэ бүөбэйигэр, көрүүтүгэр).

ж. 1. көрүү-истии, буөбэй; родительская опека төрөппүттэр бүөбэйдэрэ; 2. юр. эппиэкэ, эппиэкэлээччи; учредить опеку эп-пиэкэтэ олохтоо.

аат.
1. Күһүҥҥү көтөн эрэр кус оҕото. ☉ Молодая осенняя утка (уже летающая или начинающая летать)
Көбүөхтэс көччөхтөөх, Барылас бараахтаах, Бырылас былдьырыыттаах, Дойҕохтуур лоокууттаах, Үөхсэр чөкчөҥөлөөх, Өһүргэс үгүрүөлээх [дойду эбит]. Күннүк Уурастыырап
Күөл уута долгуннурда, Үөр көччөх кэлэн түстэ. Баал Хабырыыс
Кэлбит кус-хаас көччөхтөрүн көтүтэн айаҥҥа хомуммуттара ыраатта. П. Филиппов
2. көсп. Олоххо, үлэҕэ саҥа киирэр эдэр оҕо киһи (дьон). ☉ Молодая поросль, только вступающая во взрослую жизнь (о людях)
Күммүт сирин көччөхтөрө, Күндү көмүс чыычаахтарбыт, Эһиги ыал, дьон буолан, Иэримэ дьиэни тэриниҥ! Суорун Омоллоон
Мин көмүс көччөхтөрбүн сүтэрэммин, Өстөөххө уоттаахтык абарбытым. Эллэй
♦ Көччөх буолан көт — төрөппүттэриҥ дьиэлэриттэн, көрүүлэриттэн, бүөбэйдэриттэн арахсан, олох суолугар үктэн. ☉ Вступить в самостоятельную жизнь, покинуть родительский дом, выйти изпод опеки родителей
Үгүс сыллар аастылар Көччөх буолан көппүттэн, Көрдүм онтон Киэҥ аан дойду кэрэтин. С. Данилов
Хас биирбит олоҕун суола Атын атынын көөрпүт, Көччөх буолан көппүппүт. И. Эртюков. Көччөх гынан көтүт — бүөбэйдээн, улаатыннаран, олох суолугар атаар (ыччаты — үксүгэр төрөппүттэр тустарынан). ☉ Вырастить, выпестовать, поднять, поставить на ноги (ребенка)
Кэлиҥ даа, көччөх гынан көтүппүт Күүстээх-уохтаах уолаттарым. И. Егоров
Кини [эбэм] миигин адьас аччыгый эрдэхпиттэн оҕолообут, көмүс-ньээкэ уйабыттан көччөх гынан көтүппүт күн сиригэр күндү киһим. А. Кривошапкин (тылб.)