Словарь Пекарского:
[ср. др.тюрк. мэҥгү, бур. мөнхө (мүнхү, мүнкү, мүнхэ), монг. мөҥкө - вечный] =мэгэ, мөҥө (мөгө), мөҥү, мэҥии, (мэги), мэҥиэ;

1. непреходящий, вечный;
2. большой обширный, пространный Б.; мэҥэ таҥара неизмеримое небо Б. (=мэҥэ халлаан );
3. небо, местопребывание Бога;

фольк. өлбөт мэҥэ уута вечная вода, оживляющая вода.

нареч. разг. всегда, вечно; мээр кини дьиэтигэр олорор он вечно дома сидит.

ж. тоҥ, тоҥ буор; вечная мерзлота ирбэт тоҥ.

сов. утуйан хаал; # заснуть вечным сном уһуктубат уһун уугун утуй.

сущ
(мн. ч. нет)
тоҥ сир. Вечная мерзлота - ирбэт тоҥ

вечный, долговечный (напр. о прочном изделии, сооружении) # үйэлээх сааска в течение жизни, на протяжении всей жизни; үйэлээх саас употр. в притяж. ф. всю жизнь; үйэлээх сааспар манныгы көрбөтөҕүм за всю свою жизнь я такого не видал.

саас-үйэ тухары испокон веков, во веки вечные; на века.

м. 1. уу чуумпу; над озером царил покой күөл иһэ уу чуумпу; 2. (спокойствие) сынньалаҥ; больному нужен покой ыарыһахха сынньалаҥ наада; нарушить чей-л. покой ким эмэ сынньалаҥын мэһэйдээ; # оставить в покое тыытыма; удалиться на покой уст. сынньалаҥҥа таҕыс; приёмный покой (балыыһаҕа) ыарыһахтары тутар хос; вечный покой букатыннаах сынньалаҥ (өлүү).

I
мэҥэ таас — былыргы суруктаах таас. ☉ К амен ь с др евни ми письменами
Былыргы сахалар, өссө ордук кинилэр өбүгэлэрэ, үйэлээҕи үйэтитэр буоллахтарына, мэҥэ тааска кубулутар эбиттэр. К. Уткин
Мэҥэ таастар тиэкистэрин элбэх учуонай араас өрүттээхтик сиһилии чинчийбитэ. «ХС»
др.-тюрк. беҥгү таш
II
аат.
1. эргэр. Мастан оҥоһуллубут киһи уҥуоҕа. ☉ Надмогильный деревянный памятник
Өлбүт киһиэхэ мас уҥуох туталлар. Ол аата м э ҥ э ди э н. СТ С
Киһи мэҥэтин эргийдибит. «ХС»
2. түөлбэ. Киһи уҥуоҕа, кылабыыһа. ☉ Могила, кладбище
Манна мэҥэ баар, онтон куттанар этибит.  Өтөр мэҥэлэрин кириэстэрэ баара. КЕИ С-ВДЗ
ср. др.-тюрк. беҥү, беҥгү ‘вечный; памятник’
III
даҕ. Муҥура биллибэт, киэҥ; үрдээн бара турар. ☉ Бескрайний, необъятный; устремлённый ввысь
Бэдэр бэргэһэтэ мэкчиргэ буолан Мэҥэ халлааҥҥа көттө. С. Данилов
1 9 3 7 с ы ллаах ха В.П. Чкалов АНТ-25 сөмөлүөтэ мэҥэ куйаарга көтөн кылбайан тахсыбыта. Багдарыын Сүлбэ
Дойдум хайа туһунан Туруон сөбүн билээри, Кытылыгар киирэммин Кыҥастаһа сатыыбын — Мэҥэ далай муннаран Мэндэһийэ мэлдьэһэр. А. Николаев
◊ Үрдүк мэҥэ халлаан поэт. — муҥура биллибэт, үрдүк (халлааны хоһуйан этии). ☉ Бескрайнее небо
Сөмөлүөт үрдүк мэҥэ халлааҥҥа кө төн кы лбайан тахсыбыта. Болот Боотур
Хотойдор тугу да билбэтэх-көрбөтөх к у р д у к үрдүк мэҥэ халлааҥҥа аргыый аҕай элиэтии, эргийэ сылдьаллара. И. Федосеев
Үрдүк мэҥэ халлаан итиинэн илгийэн, ардаҕынан аргылаан уруйдаатаҕына …… өҥ сайын үтүөтэ буолар. «Кыым»
ср. др.-тюрк. меҥи ‘вечный’, меҥү ‘вечность, вечный’, уйг. меҥгү, каракалп. мэҥги, тат. меҥге ‘вечный’
IV
даҕ. Кытарах, төрөөбөт (биэни этэргэ). ☉ Яловая, бесплодная (о кобыле)
Мэҥэ биэ. ПЭК СЯЯ

совершённый, окончательный; букатыннаах оҥостуу окончательная подготовка (напр. к отъезду); букатыннаах арахсыы вечная разлука, разлука навсегда.