хотор диэнтэн атын
туһ. Эт хоторуллан, арыгы чааскыларга кутуллан, дьиэ иһэ миин дыргыл сытынан уонна күө-дьаа саҥанан туолла. Е. Неймохов

аат. Сайын айылҕа муҥутаан ситэн турар кэмигэр оттон-мастан тарҕанар дыргыл сыт. ☉ Аромат
Ама да, билигин өлүк, буорах сытынан тыынарбыт иһин, биһиги да сыһыыкырдал сытыы-дыргыл сибэккитин арамаатынан тыыныахпыт. Т. Сметанин Дьэ, манна [көлүйэҕэ], айылҕа арамаат сытынан дуоһуйа, күнү быһа кыра оҕолор көччүйэллэр, сөтүөлээн тахсаллар. АН ПТ
Сайын муҥутаан турар кэмэ. Садтан яблоко, айва, персик отоннор буһан, арамаат сыта тарҕанар. Н. Якутскай

арчылаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Саргыдьаалы салалынна, Өрөгөй талаан үрдээтэ! Аан дойду арчыланна, Айыы аймах дьоллонно! Суорун Омоллоон. Син ол кэриэтэ хампаньаассын күөх от тэллэхтэнэн, сытыы дыргыл сытынан арчыланан, алгыс тылынан айхаллаан көрсүөҕүҥ, түөлбэ түһүлгэни төрүөттүү мустуоҕуҥ. УКД ТА

көр дыргый
Биһиги иннибитигэр үрүҥ эттээх туоска хара ситим дыргыллан сытарыныы, тунал маҥан эйгэҕэ хара дьирбии буолан, уу харааран көһүннэ. С. Тумат
Арамаат сытынан дыргыллар Ньургуһун, таҥара кийиитэ. М. Ефимов

айаатаа диэнтэн хай
аата. Сайылык аайы атыыр оҕус айаатааһына, ынахтар маҥыраһыылара, ньирэйдэр мэҥирэһиилэрэ самаан сайын киэргэлэ буолан иһилиннилэр. В. Протодьяконов
Былырыыҥҥа диэри ынах маҥырааһына, оҕус айаатааһына, сылгы кистээһинэ, оҕолор ньамалас саҥалара сайылык иһин толорон кэбиһэрэ. И. Федосеев
Оҕус айаатааһына, ача күөх от арамаат дыргыл сыта муннубар сабыта биэрэргэ, арыылаах алаадьы амтана айахпар биллэргэ дылы буолла. Г. Колесов

дьүһ. туохт. Күүскэ саба биэрэн тунуй (сыт туһунан). ☉ Резко обдавать, охватывать запахом
От мүөттээх дыргыл сыта сытыытык аҥкылыйар. А. Федоров. [Ыстапааһа] Кыһыл чоҕу тарыйбахтаат, үс атахтаах тимир таҕааны туруорда, хобордооҕу уурда, сэлиэһинэй бурдук алаадьыта саһарчы буһан, сыта минньигэстик аҥкылыйда. В. Протодьяконов
Туоскун, кыраһыын сытынан аҥкылыйан кэлэн, чааскыларга чэй кутуталаата. Софр. Данилов
△ Тымныынан саба биэр. ☉ Обдавать холодом. Аһаҕас аантан тымныы аҥкылыйда

кэҥсик II диэн курдук
Кэҥсик-муҥсук сыттардаах, Кэдьэрэ дьоруо аттардаах, Киллэм-Хаҥалас оҕолоро, Кэккэлээхпин билэннэр кэлбэт-барбат буоллулар. Саха нар. ыр. II
Кэлтэгэй кэскиллээх Кэй бараан дойдутун Кэриэ-хоруо дьүһүннээн, Кэҥсик-муҥсук сыттаан, Кэдэрги киэптээн, Киирэн баран испитэ эбитэ үһү. Күннүк Уурастыырап
Онтон хайдах эрэ кэҥсик-муҥсук, эмиэ даҕаны олус үчүгэй дыргыл сыттар биллэн ааһар буоллулар. Д. Апросимов

тэйгэй диэнтэн холб. туһ. Убайкааныам, табалар үөһэ тахсыахтарын баҕарбаттар, быаларыттан ыйанан, ити утуйан тэйгэһэ тураллар
эвен. фольк. Хас бөлкөй аайы кэриэтэ тигээйи уйалара тэйгэһэн тураллар. В. Алданскай
Ол лабааларга хаһаак иккилии сутуругун холбуу туппут саҕа бөдөҥ, тэтэркэй, дыргыл сыттаах дьаабылыкалар ыйанан тэйгэспит этилэр. АС НИСК

аат., түөлбэ. Үрүҥ киистэ курдук бөлөхтөһөн үүнэр дыргыл сыттаах, хара хабархай амтаннаах отонноох талах бииһэ үүнээйи. ☉ Черёмуха
Бу Мөрүөн Бүөтүр хайа эрэ тыа хонноҕуттан тыраахтарынан тиэйэн аҕалбыт хаппырыаһа. Э. Соколов
Хаппырыас уонна моонньоҕон үнүгэстэрэ үчүгэй баҕайы минньигэс сыттаахтар. КВА Б
△ Ол үүнээйи отоно
Ягоды черёмухи. Эмкэ хаппырыас буспут отонун сибиэһэйдии эбэтэр хатаран туһаналлар. МАА ССЭҮү

даҕ., поэт.
1. Маҥан, сырдык өҥнөөх, кылбайан көстөр. ☉ Белоснежный, сияющий белизной
Кэнчээрилээх алаастарбыт, Киҥкир хара тыаларбыт Кылбаҥ куобах сонунан Кылбаарыччы таҥыннылар. П. Дмитриев
Кыраман ыраах дойдуттан Кылбаҥ маҥан кыталык Кыырай халлаан кырсынан Кырыйа көтөн кэлбитэ. М. Хара
Дыргыл тирэхтэриҥ Тылыбырас тыастарынан, Кылбаҥ хоптолоруҥ Кыҥкыр саҥаларынан Эҕэрдэлии көрсөөр, Эбэм Алланым! Урсун. Тэҥн. кылбаҕар, кылбараҥ, кылбар I
2. көсп. Туох да булкааһа суох, аҥаардас. ☉ Без всякой примеси, чистый
Оҕоҥ ыалдьыаҕын кэриэтин эн бэйэҥ Ыардык ыалдьарга бэлэмиҥ, Кылбаҥ уунан да сылдьаахтыыр этиҥ эн Оҕоҥ аччыктыан кэриэтин. Эллэй