Якутские буквы:

Якутский → Русский

ириэрии

  1. и. д. от ириэр = оттаивание; 2. оттепель; сааскы ириэрии весенняя оттепель; ириэрии саҕана во время оттепели; ср. ириэһин.

ириэр=

побуд. от ир = 1) оттаивать; эти ириэр = оттаять мясо; 2) греть, обогревать, согревать; аччыгы аһат, тоҥмуту ириэр накорми голодного, обогрей замёрзшего.

Якутский → Якутский

ириэрии

  1. ириэр диэнтэн хай. аата. Экспедиция сир үрдүгэр температура уларыйыытын, тоҥоруу уонна ириэрии уратыларын үөрэппитэ. И. Федосеев
    2
    көр ириэһин. Онон сир тоҥ, тула хаардаах да сыттар, дулҕа төбөтө хаар анныгар сытан сааскы ириэриигэ итийдэр эрэ көҕөрбүтүнэн барар. Н. Заболоцкай
    Манна хаар түспүтүн кэннэ буолуталаабыт ириэриилэр, хойукку ардахтар хаары кытаатыннардылар, онон хаһыы сирэ мууһурда. В. Протодьяконов. Күүстээх ириэрии буолан, үрэх уута халааннаан, таас үрэххэ дохсун сүүрүк куугунуур, ытыллар. И. Бочкарев

ириэр

туохт.
1. Итиинэн дьайан ньалҕарыт, ууллар, сымнат (туох эмэ тоҥу). Оттаивать, растапливать что-л. Сылаас хаана буруолаабытынан өрө тыкта, тоҥ чигдини тобулу ириэрдэ. Амма Аччыгыйа
Таһырдьа сааскы күн уулусса хаарын ириэрбит, уу-хаар бөҕө килэйбит. Н. Лугинов
Арба, үс куобаҕы аҕаллым этэ дуу? Киллэрэн ириэрэн кэбис. Сарсыарда сүлүллүө этэ. И. Федосеев
2. Ким эмэ этин-хаанын итит, сылыт. Греть, обогревать, согревать кого-л.
Ала дьикти тааспытын Аҕалларбыт эрэ биһи - Ааспыты аһатыахпыт, Тоҥмуту ириэриэхпит. Эллэй
Чэй баар кыһыҥҥы тымныыга эти-хааны ириэрэр күүс-уох эбэр үтүө ас. С. Никифоров
Тоҥмут киһини хаарынан аалан иһэлийбит этин ириэрбиттэр уонна саһыарбыттар. И. Бочкарев. Көмүлүөк оһоҕум күлүбүрээн, Күлэн-үөрэн саһыгыраан, Таһыттан да сырайдар, Чугастан да ититтэр, Үлүйдэххэ ириэрэрэ Үчүгэйгэ дылы этэ. С. Васильев


Еще переводы:

оттепель

оттепель (Русский → Якутский)

ж. ириэрии, ириэһин.

ириэһин

ириэһин (Якутский → Русский)

оттепель; ср. ириэрии 2.

оттепель

оттепель (Русский → Якутский)

сущ
(ж. р.)
ириэрии, ириэһин

ир=

ир= (Якутский → Английский)

v. to melt (of snow), thaw, warm up; ириэрии n. thaw

бөһүргээ

бөһүргээ (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. «Бөс-бөс» гын, киһи атаҕа саас ирэн бөһүйбүт хаарга, чигдигэ тыаһыырын курдук бүтэҥитик, дорҕооно суохтук тыаһаа. Издавать тупой повторяющийся хруст, глухо похрустывать (напр., о талом снеге под ногами). Ириэрии буолан, хаамтаҕым аайы суол чигдитэ бөһүргүүр

көбүргээ

көбүргээ (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Туох эмэ көбдөркөйү охсон, тэпсэн, бүтэйдиҥи быһыттаҕас тыаһы таһаар. Похрустывать, производить звук, похожий на хруст (напр., при раздавливании предмета или массы с рыхлой, ячеистой структурой)
Көрөн баран чыпчылыйыах иннинэ, Көҥдөй тыаһа көбүргээбитинэн барда. П. Ойуунускай
Киэһээҥҥи дьыбарга тоҥмут ириэрии Ыраахтан көбүргээн иһиллэр. С. Тарасов
Анньыылар бары биир элээнинэн бардылар. Чыҥырҕаан, көбүргээн олороллор. Н. Босиков

садырыын

садырыын (Якутский → Якутский)

садырыын уута — сааскы ириэрии саҕаланыытыгар тахсар хаар былаастаах уу. Первая весенняя талая вода со снегом
Маай бырааһынньыгын аҕыйах хонук эрэ иннинэ, саас садырыын уутун мүччү-хаччы түсүһэн, уолаттар алта саһааны түөрт киһиэхэ туруоран туттардылар. Н. Босиков
Күн уота күүскэ итийбититтэн хаар улам ууллан, харалдьык тахсан, садырыын уута эниэ устун сүүрүгүрэн кылыгырыыр. «Кыым»
ср. монг. садарах ‘прорыв, пролом’, туркм. саадыр сув ‘стоячая вода’

сылбыйалаа

сылбыйалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Саас, ириэрии буолан, инчэй, уулан (хаары этэргэ). Становиться мокрым, вязким (о снеге во время оттепели)
Ити күн Өлөксөй Ундаарап өссө быһаас, хаар сабыс-саҥа сылбыйалаан эрдэҕинэ тыаттан киллэртэрэн, …… эрбэттэрэн бэлэмнээн сытыарбыт сул тиит бэрэбинэлэринэн биэс хостоох дьиэтин акылаатын түһэртэрбитэ. В. Титов
Сылбыйалаабыт хаар чэҥирэн болоорор. М. Шолохов (тылб.)
ср. казах. шилбий ‘становиться сухощавым’

сылбыйа

сылбыйа (Якутский → Якутский)

аат. Саас, ириэрии буолан, хаар ууланан сымнааһына. Весенняя оттепель с мокрым, вязким снегом
Күнүс ирэн сылбыйа буолбута Хаар үрдэ тортуйа тоҥмута. Далан
Саас сылбыйа саҕана тутуу маһын кэрпиттэрэ, сайын үлэтин саҕалаабыттара. В. Титов
Арай саас сылбыйа буолуута олохтоох холкуос дьоно тутуу маһа кэрдэн, тыраахтарга тиэйэн сиксилитэн, бөһүөлэккэ киллэрэллэрэ. И. Федосеев

тымныйыы

тымныйыы (Якутский → Якутский)

аат.
1. Салгын тымныы буолуута. Похолодание, наступление холодной погоды
Күһүн тыыммат айылҕа сүрүн уларыйыыта — тымныйыы. МЛФ АҮө
Дэхси сирдэргэ күн-дьыл уларыйа-тэлэрийэ турар, кыһын тымныйыы уонна ириэрии чаастатык солбуһаллар. КВА МГ
2. Тымныйан ыалдьыы, сыыстарыы. Простуда
Росянка оргуйбут уутун коклюшка, тымныйыыга, онтон да атын ыарыыларга иһэллэр. АВ СҮү
Кыра оҕолор көрүү-харайыы суоҕуттан өлөллөрө, өлөллөрө хоргуйууттан, тымныйыыттан, быстарыыттан. Н. Чернышевскай (тылб.)