оттепель; ср. ириэрии 2.

1. и. д. от ириэр = оттаивание; 2. оттепель; сааскы ириэрии весенняя оттепель; ириэрии саҕана во время оттепели; ср. ириэһин.

весенняя оттепель (когда снег превращается в кашу); сылбыйа саҕана во время весенней оттепели.

1. талый; ириэнэх сир талая земля; 2. диал. оттепель; ириэнэх буолла настала оттепель # ириэнэх суолун ирдээн см. ир : ир суолун ирдээн ; ириэнэх хааннаах а) общительный; б) обаятельный (о человеке).

побуд. от ииктээ=; оҕону ииктэт = дать ребёнку помочиться # маһын ииктэтэр осенняя оттепель (когда с деревьев полностью опадают, смываются листья, хвоя).

аат. Саас, күһүн күндьыл хаар ууллуор диэри сылыйыыта. ☉ Оттепель
Сотору кыыл ааһыыта мөлтүө. Ириэһин буолаары гыммытын билэн, күүскэ киирэн эрэр. Болот Боотур
Үс күннээх улахан ириэһин буолла. М. Доҕордуурап
Биир күн, сааскы ириэһин буолан эрдэҕинэ, били хара бараан киһи ууну-хаары тоҕута кэстэрэн, сиэллэрэн бидилитэн, Мохсоҕоллоох алааска кэлбитэ. И. Федосеев

аат. Саас, ириэрии буолан, хаар ууланан сымнааһына. ☉ Весенняя оттепель с мокрым, вязким снегом
Күнүс ирэн сылбыйа буолбута Хаар үрдэ тортуйа тоҥмута. Далан
Саас сылбыйа саҕана тутуу маһын кэрпиттэрэ, сайын үлэтин саҕалаабыттара. В. Титов
Арай саас сылбыйа буолуута олохтоох холкуос дьоно тутуу маһа кэрдэн, тыраахтарга тиэйэн сиксилитэн, бөһүөлэккэ киллэрэллэрэ. И. Федосеев

аат. Саас хаар бастаан ууллар, уу-хаар тахсар кэмэ. ☉ Весенняя оттепель, слякоть
Таһырдьа сылыйан, хаар-уу буолтун кэннэ эһэлэрэ бултуйан кэлбитэ. «ХС»
♦ Хаар-уу былдьаһан эрдэҕинэ — саас эрдэ (хаар түргэнник ууллар кэмэ). ☉ Ранней весной (когда снег начинает быстро таять). Булчуттар хаар-уу былдьаһан эрдэҕинэ үүтээннэриттэн хоҥнубуттара

аат.
1. Суруйан, сурукка киллэрэн, бэлиэлэри оҥоруу, туруоруу. ☉ Заметки (записки) о чем-л.
Үгүс сиргэ суруйааччы дьон-сэргэ, быһыы-майгы, олох-дьаһах тустарынан мындыр бэлиэтээһиннэри оҥортоон ааһар. Амма Аччыгыйа
Бу — поэт үлэтин туһунан ситимнээхтик кэпсиир ыстатыйа буолбатах. Бу — ааҕа олорон бэлиэтээһиннэр, быстах-остох санаалар. Софр. Данилов
Хаһыакка Монголияҕа тугу көрбүтүн-истибитин туһунан суоллааҕы бэлиэтээһиннэри суруйбута. И. Федосеев
2. Туох эмэ үчүгэйин-куһаҕанын ыйыы. ☉ Замечание (выговор)
Оҕолоор! Бүгүн эһиги үлэлээбит күөх зонаҕытын астына көрдүгүт. Биһиги көрө сылдьан туох өссө наадалааҕын этэн истибит. Онон, ити бэлиэтээһиннэри толоруохпут. Е. Макаров
Ааспыт эрэпэтииссийэни бүтүннүүтүн магнитофоҥҥа суруйан ылаллара, ол кэнниттэн лиэнтэни хас да төгүл Васильев бэйэтэ истэн бэлиэтээһиннэри оҥороро. АҮ
3. Сааскы бастакы ириэһин. ☉ Первая весенняя оттепель
Суол кытыыта, күрдьүк хаара быһыта сиэһэн, бастакы улахан бэлиэтээһин буолла. П. Филиппов