с. королевство (король баһылыктаах государство).

1) сердцевидный наконечник стрелы; 2) карт, пики || пиковый; эбиэн тойоно король пик, пиковый король.

ж. 1. королева (король дьахтар; король хотуна); 2. разг. шахм. королева.

м. шахм. пат (саахымакка, король хаамар сирэ суох буолан, тэҥнэһии буолар балаһыанньата).

карт, бубны || бубновый; буугунай тойоно бубновый король; буугунай тууһа бубновый туз; буугунайынан түс = ходить с бубен.

1) опрокидывать, переворачивать; солууру түҥнэр = опрокинуть ведро; 2) перен. разг. свергать, низвергать кого-что-л.; король былааһын түҥнэр = свергнуть королёвскую власть.

сов. кого-что сууллар, эс; низложить короля королу эс.

II м. шахм. шах; объявить шах королю корольга шахта биэр.

I
аат.
1. Монарх былааһа салайар дойдуларыгар үрдүк сололоох киһи, ыраахтааҕы аата. ☉ Один из титулов монарха, а также лицо, имеющее этот титул, король, правитель
Хоруоллар тапталлаах арыгылара Бииктэр куолайын уотунан салаабытынан киирдэ. Л. Попов
Хоруол былааһын нэһилиэстибэ быһыытынан оҕолоругар туттарар кыахтааҕа. АЕВ ОҮИ
2. көсп. Ханнык эмэ үлэҕэ, дьарыкка уһулуччу ситиһиилэммит киһи. ☉ Человек, обладающий большим капиталом, король, магнат
Япония «нефтяной хоруолларын» уон алта чааһынай дьиэлэригэр дьэҥдьиир оҥоһулунна. «Кыым»
3. саахымат. Саамай сүрүн харыстанар фигура. ☉ Шахматная фигура, король
Хоруол ферзь курдук хаамар гынан баран, хайа баҕарар диэки биир эрэ хонууга хаамар. ПВН СБК
4. хаарты. Хоруоналаах эр киһи ойуулаах хаарты хараҕа. ☉ Игральная карта с изображением мужчины в короне, король. Хоруолунан түһэн сиэ
II
аат., түөлбэ. Маһынан, дулҕанан, эрэһиинэнэн оҥоһуллубут улахан кус мончууга, атын мончууктартан саамай көстүүлээхтэрэ (үксүгэр андыны бултуурга тут-лар). ☉ Самое крупное чучело на уток (обычно на турпанов, ставят на самом видном месте озера или реки), манок
Дулҕа быыһыгар хоруол атаҕын төрдө турарын көрбөккөбүн, хаарыан укпун тосту тардан кэбистим. И. Сосин
Үөр тураахтар, анды хоруолун олордубуттуу, ыраахтан лөһүгүрээн харааран көстөллөр. «ХС»
Хаас хоруола. ЯРС

даҕ.
1. Эҥин араас, арааһынай, эҥин-эҥин. ☉ Разный, разнообразный, различный
Эдэр ыччат эриэккэстээх билиилээҕин, Эгэлгэлээх талааннааҕын, Эйэ дэмнээҕин, Уус-уран тарбахтааҕын Саманна көрөн биллим. С. Зверев
Эгэлгэлээх хоһооммун Истэ сэҥээриҥ эрэ. Нор. ырыаһ. Эдэр ыччат күлсүүтэ, Эгэлгэлээх кэпсээнэ, Ырыатойук, үҥкүү-битии — Чуумпу кумах уһуктар. А. Бэрияк
2. Олус уустук, бириинчик, ииспэрэй. ☉ Сложный, осложнённый, многосоставный
Мин этэбин: «Хоһоону да Айар син эгэлгэлээх». И. Гоголев
Хас сырыы аайы ол айан ахса суох элбэх эҥин эгэлгэлээх. Н. Заболоцкай
Табаарыс Сибиряков көтөҕөр боппуруоһа мин эргитэ санаан көрдөхпүнэ, ити курдук бэрт үгүс эгэлгэлээх. «Кыым»
3. Хаппырыыс, талымас, бириинчик (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Капризный, прихотливый, причудливый
Дьэ, бэйэлэрэ эмиэ эгэлгэлээх ыччаттар. Кыыс да кыыс, күтүөт да күтүөт. Үлэспиккэ дылы, нөҥүө-маҥаа дьон түбэсиһэн, бурайсан эрдэхтэрэ. Н. Лугинов
Онно арыт мөҕүллэрим. Уонна эмиэ сээн дэтэрим: Эгэлгэтэ суох мичээргиттэн Иккистээн тиллэн кэлэрим. М. Тимофеев
Таба — эгэлгэтэ суох кыыл, төгүрүк сылы быһа туундараҕа мэччийэн аһыыр. МЛФ АҮө
Король утуйара эмиэ оннук эгэлгэлээх буолара. АЕВ ОҮИ