Якутские буквы:

Якутский → Русский

кулугу

анат. внутреннее ухо

кулугу

запор, засов, защёлка; аан кулугута дверной засов.

Якутский → Якутский

кулугу

I
аат. Киһи кулгааҕын иһигэр үөскүүр саһархай өҥнөөх бэссэстибэ. Сера (ушная)
Сарсыарда эрдэ эмискэ сүүһүнэн орудиелар, минометтар ньиргийбиттэрэ. Кулгаах кулугута туллар, сир титирэстиир үлүгэрэ буолбута. ССС
Буров санаатыгар, мотуор олус улаханнык тыаһыыр курдук, кулгааҕын кулугута тулла сыста. «ХС»
ср. монг. хулха, кирг. кулку, казах. кулык ‘ушная сера’
II
аат.
1. Туох эмэ эргийэр киинэ эбэтэр эргичийэр хараҕата. Ось, стержень, вал вращения чего-л.
Үс аан дойду Үс күлэр кулугутун Туллар тутааҕа буолбут Түөрт уһуктаах, Аҕыс кырыылаах Дьэҥкир таас баҕаната. П. Ойуунускай
Туруу дьаҕыл дойдубут туллубат кулугута — Кэрэхсэбиллээх Кремль кириэппэс Бастыҥ аар баҕаҕын чаһыта. С. Зверев
2. көсп. Тутаах, сис, кылаабынай киһи. Главный, ведущий, основной (о человеке)
Бу киһи улахана тииҥ саҕа эбит, Сээркээн Сэһэн диэн ааттаах эбит, Өйүн, сэргэҕин уонна аптааҕын иһин Сир кулугута дииллэрэ үһү. Таллан Бүрэ
Бу былыр …… байан-тайан нэһилиэк сиһэ, улуус кулугута буолан аатыран олорбут Старостин ордуута этэ. Л. Габышев
III
аат. Ааны сыҕарыччы анньан эбэтэр олуйа уган хатыыр суон мас эбэтэр тимир. Запор, засов
Тимир чуулаан килбэллэн турар эбит: тас өттүттэн үс сиринэн тоҥ модун олуурунан олуйан кэбиспит, тимир кулугунан кулугулаан кэбиспит. Ньургун Боотур


Еще переводы:

чека

чека (Русский → Якутский)

сущ
хараҕа, кулугу

чека

чека (Русский → Якутский)

ж. (стержень) чека, кулугу (киин эбэтэр буолта үүтүгэр угуллар кулугу); осевая чека киин кулугута.

улитка

улитка (Русский → Якутский)

ж. 1. зооа. улитка, чоху хаата; 2. анапг. кулугу, кулугу уҥуох (кулгаах истэр аппарата).

сера

сера (Русский → Якутский)

ж. 1. хим. сера; 2. (в ушах) кулугу, кулгаах кулугута; 3. обл. (смола) сымала, ыас; сосновая сера бэс сымалата.

палец

палец (Русский → Якутский)

кулугу (икки хамсыыр дэтээл хамсыыр хайысхаларыгар туора оҥоһуллубут үүттэринэн иккиэннэрин курдат хараҕалыы угуллар, холбуур уһун соҕус сулугурас, силииндир курдук быһыылах бөҕө тимир.)

аалылын

аалылын (Якутский → Якутский)

аал диэнтэн атын. туһ. Аалыллыбыт сүгэ. Быа быһа аалыллыбыт. Аалыллыбыт алтанныы кылбайар
Кини [Хачыгыр] талкытын айгыраабыт кулугута аалыллан, элэйбит сыппах тиистэрэ хабырынан уонна онно эбии арҕахтаах күрдүргэс күөмэйинэн аҕылаан, ынчыктаан биэрэн — бу бары холбоһоннор ыар муусука буоллулар. Эрилик Эристиин
Никита элбэх киһи аалыллан элэйбит түннүк сэҥийэтин ытыһынан имэрийэн ылла, иэдэһинэн сыһынна. Н. Лугинов

босхотук

босхотук (Якутский → Якутский)

көр босхо
1.
[Бандьыыттар] Ньылаарыска бууска оҥорторбуттар. Онтуката, соруйан кулугуларын биинтэлэрин босхотук саайталаан, үс киилэ буораҕынан иитэн хос боруобалааһыннарыгар үлтү ыстанан хаалбыт. Эрчимэн
Аанча бэйэтин эмиэ көҥүллүк, босхотук сананна. Болот Боотур
Боростуой норуоттан Босхотук даҕаны ынаҕы, оҕуһу Аҕалар этибит. П. Ойуунускай

ибигирээмэхтээ

ибигирээмэхтээ (Якутский → Якутский)

ибигирээ диэнтэн тиэт
көрүҥ. Тумсунан ыырааҕын быыһын ыраастанан дуу, тыҥыраҕынан кулгааҕын кулугутун хастынан дуу, биир кыымах кур түү саҕа бэйэкэтэ ибигирээмэхтээн ылла. Амма Аччыгыйа
«Мин оҕобун аһыммат үһүбүн!»- диэн уоһа ибигирээмэхтээтэ. М. Доҕордуурап
Оҕонньор күлэн сэһигирэппитигэр, аллараа бытыга ибигирээмэхтээн ылла. М. Доҕордуурап

хардарыта

хардарыта (Якутский → Якутский)

хардары диэнтэн хат.-күүһүр. [Хаһаактар] хахыйах маһы хамыйан ылан, Хаптаччы суоран, хардарыта олуктаан, Хам туттаран баран Кулугутун тобугураччы оҕустулар. Саха нар. ыр. II
Кэлин түспэтийэн да баран, хардарыта сылаас сыһыаннарын сойуппатахтара. Н. Лугинов
Хардарыта итэҕэйсэр буоллахха эрэ киһилии сыһыан үөскүүр. И. Гоголев
[Пиэрмэҕэ] сэттис үлэһит солбуурга сылдьар, онон хардарыта өрүүллэр. ПДН ТБКЭ

дьаргыл

дьаргыл (Якутский → Якутский)

I
даҕ. Үрүт-үрдүгэр кыстаммыт, даркыламмыт. Сложенный друг на друга слоями
Кулут дьон дьаргыл уҥуоҕунан дьаарыстаммыт, тутуллубут Куораттары ылаттыыллар Куйахтаах колонналар. Л. Попов
Дохсун сүүрүктээх дьаргыл таас үрэхтэр ол тыалары тоҕута силэйтэлээн кэбиспиттэрэ, онон-манан синньээн-кэҥээн, киэҥ дьуура толооттор буолан сиэлэн-хааман иһэллэр эбит. Н. Заболоцкай
Кыыс оҕо оһуор анньа олорор. Кыыс уус тарбаҕын анныттан Московскай государственнай университет таас дьаргыл мэндиэмэннэрэ дьаарыстанан тахсан иһэллэр. М. Доҕордуурап
II
даҕ. Ньиргиэрдээх, дуорааннаах. Звонкий, гулкий
Хатан дьаргыл саҥа. ПЭК СЯЯ
Дүҥүр дьаргыл дорҕоонун Тыыннаах олох истибэт. Кини халыҥ кулугутун Саатыыр рок дирбиэнэ. Умсуура
[Тыаһааны удаҕан:] Дьаргыл былаайах оонньуур дьалыҥнаах киэһэтэ үүннэ! «Чолбон»
III
аат., түөлбэ. Сыарҕа адарайа, сэриитэ. Настил из досок или палок в санях. Оту тиэйэргэ дьаргыла суох сатаммаккын