Якутские буквы:

Якутский → Русский

кыайтарыы

и. д. от кыайтар = поражение.

кыайтар=

быть побеждённым, терпеть поражение; поддаваться; сэриигэ кыайтар = быть побеждённым в бою; саахымакка кыайтар = проиграть в шахматы.

Якутский → Якутский

кыайтарыы

кыайтар диэнтэн хай
аата. Махтанабын сэдэх кыайыы Өрөгөйүн тиксэрбиккэр. Кыайтарыы да алдьархайын Абаккатын амсаппыккар. С. Данилов
Уулаах …… үҥсүү да буоллаҕына хойукку өттүгэр бэрт кыайтарыыта суох буолаарай диэн эттэ. Эрилик Эристиин
Сэрии отучча сыл устата салҕанан барбыта уонна Афина кыайтарыытынан түмүктэммитэ. КФП БАаДИ

кыайтар

туохт.
1. Кимиэхэ, туохха эмэ күүс өттүнэн баһыйтар, хоттор. Быть побежденным, терпеть поражение
Баай Хара-Хаан уола ОлоонДолооннуун охсуһан киирэн барбыттар. Уол модьу буолан кыайтарбатах. Суорун Омоллоон
Ким эрэ кыайтаран, кыыһыран буугунуур, ким эрэ өрөгөйдөөн, күлэн алларастыыр. Н. Лугинов. Наар быраҕа, охторо сатаабыт да, Уйбаана кыайтарбатах. И. Бочкарев
2. Кыалын, табылын, туох да мэһэйэ суох оҥоһуллар кыахтан. Быть осиленным, преодоленным, поддаваться (о трудностях)
Биһиги кэнчээрини оттуохтааҕар, олохтоох ходуһаларбыт саамай чээрэлэрин да тала сылдьан биирдиитэ оттуурбут ситэ кыайтарбат. Амма Аччыгыйа
Киһим кэлэн тааһы тардыалаан көрдө. Улахан күрбэ таас эбит, арай төһүүлээтэххэ кыайтарар дуу, суох дуу. Т. Сметанин
Олох кыайтарыа суоҕа. Оннооҕор ол-бу үлэҕит кыайтарбат. М. Доҕордуурап
(үксүн буолб. ф-ҕа тут-лар). Төһө да кыһалла, кыатана сатаабытыҥ иһин сатаан туттунума (хол., харах уута). Не совладать, не справиться с эмоциями (напр., со слезами)
Никита маҥнай утаа ол ааспыт күннэри тута умнуон, ону өйдөөмүөн баҕарбыта. Баҕарбыта даҕаны, ол киһиэхэ санаатах аайы кыайтарбат суол эбит этэ. Н. Лугинов
Харахпыттан бөдөҥ таммахтар миэхэ кыайтарбакка бычалыйан тахсан, быыстала суох субуруйан барбыттара. И. Гоголев
Кини кытаанахтык, тыйыстык тутта сатыыр даҕаны, онто кыайтарбат. Н. Габышев


Еще переводы:

реваншист

реваншист (Русский → Якутский)

м. реваншист, кыайтарыы иэстэ-һээччи.

реванш

реванш (Русский → Якутский)

м. реванш, кыайтарыыны иэстэ-пии.

реваншизм

реваншизм (Русский → Якутский)

м. реваншизм, кыайтарыыны иэстэһии политиката.

алҕаһааһын

алҕаһааһын (Якутский → Якутский)

аат. Алҕаһы, сыыһаны-энчини таһаарыы (өйдөөбөккө, билбэккэ). Совершение ошибки, промаха в чем-л. (обычно по незнанию, недоразумению)
Хайаан да күрэстэһиэхтэрэ миигин кытта: Абалаах алҕаһааһын, Кыһыылаах кыайтарыы, Алдьархайдаах аһыйыы. В. Гольдеров

поражение

поражение (Русский → Якутский)

с. 1. табыы, суоһарыы; поражение цели сыалы табыы; 2. (разгром) кыайыы, хотуу; поражение противника өстөөҕү кыайыы; 3. перен. (неудача, проигрыш) кыайтарыы, сүүйтэрии; потерпеть поражение кыайтар, кыайтаран таҕыс; 4. мед. сиэтии, ыалдьыы, бааһырыы; поражение нерва глаза харах нервэтин сиэтиитэ; # поражение в правах юр. быраап быстыыта, быраабы быһыы.

хортуоска

хортуоска (Якутский → Якутский)

  1. кэпс. хортуоппуй диэн курдук. Картошка, картофель
    Дьахтар кэлэр. Куукунаҕа Хортуоска хастыыр, хаппыыста кырбыыр. Баал Хабырыыс
  2. кэпс. Оонньууга, күрэххэ кыайтарыы очукуотун ахсаана, нуулга тэҥ. Единица счёта, равная нулю, для обозначения проигрыша в спортивных состязаниях, играх
    Чөмпүйэнээт табылыыссатын көрдөххө икки аҥыы хартыына көстө түһэр. Бастакы бөлөххө — инники иһээччилэр. Оттон иккис бөлөххө — наар кэриэтэ «хортуоскалаахтар». «Кыым»
ыһыктыы

ыһыктыы (Якутский → Якутский)

ыһыгын диэнтэн хай
аата. Хараххар хом түһүү күлүгэ, Эрэли ыһыктыы түмүгэ — Элэҥнээн көстөн аастылар, Элбэҕи миэхэ астылар. Н. Босиков
Тардыһар маһы алҕаска да төлө ыһыктыы ыраас кыайтарыынан ааҕыллар. СНККБ

өһүү

өһүү (Якутский → Якутский)

аат.
1. Өлүү-сүтүү, эстии, самныы (хол., өстөөх кыайтарыытын этэргэ). Полное поражение врага
Күлүк күүстэн көмүскэнэр күн улууһун Көҥүл дохсун диэн норуот олоҥхолообута, Өстөөх өһүүтүн, өрөгөй буолуутун Өртөн ыла кини онон номохтообута. Эллэй
2. көсп. Өй-санаа мөлтөөһүнэ. Ослабление умственных способностей
Талааннаахтарга толору дуоһуйуу диэн инники угуйар уот умуллуута, өссө үрдүгүкэрэни айар өрөгөйдөөх өй-санаа өһүүтэ, айымньылаах аартык сабыллыыта буоллаҕа. Амма Аччыгыйа

түүрэйдээ

түүрэйдээ (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Кими эмэ сиэри таһынан мөх-эт, самнары саҥар; көмүскэлэ суох дьон-сэргэ олоҕун күүс өттүгүнэн кэрээнэ суох, толоостук быһыыланан аймаа (үксүгэр тугу эмэ модьуйан). Ругать кого-л., выговаривать кому-л. сверх меры; притеснять, угнетать, мучить беззащитных людей насильственными действиями (обычно требуя чего-л.)
Үөрэх аанньа сыстыбакка …… ийэлээх аҕата уолларын алыс түүрэйдээн, адьас кыыллаан кэбиһэ сыстылар. Н. Лугинов
Биир киһи бастаан аармыйаттан кэллэҕин утаа наһаа бардамсыйбыта, солуута суох кэргэттэрин түүрэйдии сылдьыбыта. КНЗ ОО
Пуатьеҕа кыайтарыы кэнниттэн наймыламмыт сэрии дьоно …… хам-бааччы олорор сэлиэнньэлэри түүрэйдииллэрэ, толук көрдөөн, бааһынайдары сэймэктииллэрэ. АЕВ ОҮИ
ср. алт. түре ‘разоряться, бедствовать’

дьар курдук

дьар курдук (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Сытыы, күүстээх, эмискэ киһи муннугар саба биэрэр (сыт туһунан). Резкий, сильно ударяющий (о запахе)
Дьар курдук сытыы сыттаах испииринэн кыыһы сууйар-сотор уонна иһэрдэ сатыыр. А. Сыромятникова
Дьиэ иһигэр дьар курдук сыт биллэр. П. Аввакумов
Лилия сибэкки курдук минньигэс, сибиэһэй, дьар курдук ураты сыт кини таҥаһыттан сабыта биэрэрин өйүттэн таһаарбат буолбута. И. Тургенев (тылб.)
2. Киһи этин сааһынан киирэр чэгиэн, тымныы, сөрүүн (салгын, тыал туһунан). Свежий, обдувающий прохладой (о ветре, воздухе)
Онон [табалары кумаар сиэбэтин туһугар] туундара мэлдьи тыаллаах, дьар курдук салгыннаах буолара наада. И. Федосеев
Хотуттан салгыннаах дьар курдук тымныы киэһэ буолла. В. Яковлев
Кини биэчэргэ сылдьарын төрүт даҕаны таптааччы, дьар курдук тымныы биирикки курууска пиибэни түһэрэн кэбиһэрин. Н. Заболоцкай
3. көсп. Дөбөҥнүк киһи өйүгэр-санаатыгар тиийимтиэ, кылгас, күүрээннээх (тыл-өс, ырыа-хоһоон туһунан). Хорошо запоминающийся, краткий, ясный, чеканный (о словах, о поэзии)
Уот-хаан, кыайыы-кыайтарыы күннэригэр кылгас тыллар, саталаах кылгас дьар курдук ырыалар үөдүйэллэр. Г. Колесов